Trong giai đoạn “đen tối” như hiện nay, thế giới đang phải đối mặt với kỷ nguyên mới khi làn sóng phá sản diễn ra mạnh mẽ chưa từng có. “Câu chuyện cổ tích” về phố Wall, đã thực sự sụp đổ từ sau đại chiến thế giới hai.

Thể chế kinh tế toàn cầu chính thức rơi vào suy thoái, cùng với việc khủng hoảng tài chính đang lan rộng như hiện nay, nền kinh tế thế giới đang thực sự bước vào giai đoạn chuyển mình.

Trong giai đoạn hiện nay, chính sách toàn cầu hóa thể chế kinh tế càng được mở rộng, khiến giới ngân hàng các nước nhanh chóng áp dụng các chính sách kinh tế mạnh dạn như liên minh cắt giảm lãi suất. Bên cạnh đó là sự thành công trong cuộc họp thượng đỉnh các nước G20 với hệ thống Bretton Woods II. Khiến thể chế kinh tế toàn cầu đã mạch lạc đưa ra những chính sách nhằm kích thích kinh tế lên đến hàng tỷ đô-la.

Hôm 24/6/2008, một ngày trời trong xanh, người ta thấy trên bức tường lớn của tòa nhà trên số 745 đại lộ Seventh Avenue tại trung tâm Mahattan của thành phố New York, tất cả những tấm áp phích lớn, những màn hình rộng mang tên ngân hàng đầu tư Lehman Brothers lần lượt bị hạ xuống.

Ngày 19/11/2008, bầu trời u ám và có gió, vẫn tại trung tâm Mahattan của thành phố New Yort vẫn tại số 745 đại lộ Seventh Avenue, dòng chữ “Barclays Capital” chạy trên màn hình lớn đã chuyển từ nàu xanh sang màu xám.

Ngày 15/9, khủng hoảng tài chính đi vào giai đoạn sao trào khi Lehman-ngân hàng đầu tư lớn thứ 4 của phố Wall rơi vào phá sản. Ngân hàng Lehman Brothers của Mỹ với nguồn vốn bỏ ra và tài sản khổng lồ được Barclays Capital của Anh tuyên bố sẽ bỏ ra 1,5 tỷ USD để mua lại. Bên cạnh đó Nomura Holdings – ngân hàng đầu tư hàng đầu Nhật Bản – cũng cho biết sẽ mua lại bộ phận tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Lehman Brothers.

Việc Lehman phá sản chỉ là một ví dụ điển hình. Tháng 3, ngân hàng đầu tư lớn thứ 5 của phố Wall – Bear Stearns rơi vào khủng hoảng thanh khoản, và không còn cách nào khác ngoài việc phải phối hợp với JP Morgan Chase.

Tháng 7, tình hình tài chính Mỹ càng thêm rối ren khi hai công ty cho vay thế chấp hàng đầu của phố Wall là Fannie và Freddie, lâm vào nguy cấp. Để tránh cho tình hình đang ngày càng xấu đi khi hai cơ cấu tài chính này sụp đổ, chính phủ Mỹ tuyên bố tiếp quản hai “anh em sinh đôi” này. Cùng với Lehman Brothers, ngân hàng đầu tư thứ ba của phố Wall là Merrill Lynch trở thành đối tượng tiếp theo khi đồng ý “bán mình” cho Bank of America. Sau đó, Goldman Sachs and Morgan Stanley cũng tuyên bố chuyển đổi mô hình.

Tuy nhiên, rất nhiều ý kiến đã nhận định rằng, sự thất bại của phố Wall chính là sự sai lầm của TT Bush và bộ trưởng tài chính Henry Paulson. Nếu chính phủ cứu vớt Lehman, với số vốn bỏ ra không đến 6 tỷ USD. Tuy nhiên ông Paulson lại không đưa ra quyết định kịp thời, khiến cho cả thế giới phải chi ra con số để vực dậy kinh tế là 130.000 tỷ USD (tính đến thời điểm hiện tại). Sự đổ vỡ của Lehman khiến cho niềm tin của những nhà đầu tư thực sự “tan theo xác pháo”, tính thanh khoản nguồn vốn của các ngân hàng thực sự bị gián đoạn.

Những ngân hàng hàng đầu của Phố Wall lần lượt rơi vào những khó khăn thực sự, chính thức đánh dấu sự kết thúc một “câu chuyện cổ tích về phố Wall những năm 30 thế kỷ trước. Nó không chỉ phản ánh hậu quả từ những lòng tham vô đáy bất chấp những khó khăn nguy hiểm của các cơ cấu tài chính phố Wall mà còn khiến hàng trăm ngàn người dân mất đi bát cơm manh áo.

Hải Hà
theo THX