Nghiên cứu gần đây cho rằng, trong thời gian suy thoái, các nhà tuyển dụng lớn xa thải lao động quá mức, trong khi các nhóm công ty nhỏ lại làm ăn tốt hơn.

Dường như trong những ngày này, các công ty lớn đang thải hồi lượng công nhân lớn hơn cần thiết, điều đó không chỉ do làn sóng xa thải tại các công ty blue-chip giăng đầy trên tít báo.

Nghiên cứu gần đây cho rằng, trong thời gian suy thoái, các nhà tuyển dụng lớn xa thải lao động quá mức, trong khi các nhóm công ty nhỏ lại làm ăn tốt hơn.

“Chắc chắn là các công ty lớn phải cắt giảm biên chế nhanh hơn khi suy thoái xảy đến,” Giuseppe Moscarini, nhà kinh tế tại Đại học Yale, nói. Ông cùng thực hiện nghiên cứu này với nhà kinh tế Fabien Postel-Vinay tại Đại học Bristol.

Hai nhà kinh tế quan sát các công ty có ít hơn 50 lao động, và trên 1000 lao động vào thập niên 1970 – thời kỳ có đến 4 chu kỳ kinh tế. Họ phát hiện rằng các công ty lớn, sau khi điều chỉnh theo tỷ lệ lao động cao hơn, giải thích cho phần lớn số công việc mất đi trong và sau thời kỳ suy thoái – dù là do cắt giảm lao động hay đơn giản không thuê thêm nhân công.

Ngay khi thoát khỏi thời kỳ suy thoái, các công ty nhỏ là nguồn tạo việc làm quan trọng, nhưng khi bước vào giai đoạn nền kinh tế mở rộng, các công ty lớn lấy lại vị thế đầu tàu, cuối chu kỳ kinh doanh, họ lại thêm vào số công việc tương xứng.

Những phát hiện này trùng với điều Hiệp hội Quản lý nguồn nhân lực quan sát được trong bản khảo sát thành viên hàng tháng. Trong ba tháng cuối năm 2008, 27% các công ty nhỏ (ít hơn 100 lao động) báo cáo giảm nhân công, trong khi số liệu này ở các công ty lớn (từ 500 lao động trở lên) là 45%. Xu hướng đó tiếp tục trong năm nay, với 11% công ty nhỏ và 34% công ty lớn dự tính giảm số nhân viên trước cuối tháng 3.

Điều gì đứng đằng sau số liệu đó? Có phải các công ty lớn – thường là các công ty đại chúng – nhanh chóng cúi đầu trước sức ép của các cổ đông hám lợi? Hay họ thường ở trong các ngành công nghiệp trọng yếu (ví dụ như ngành chế tạo), vốn chịu nhiều tác động của suy thoái?

Moscarini và Postel-Vinay đề xuất một giả thuyết khác. Sau khi quan sát xu hướng tương tự phổ biến trong các bang, các ngành công nghiệp khác nhau, thậm chí tại các nước khác như Đan Mạch và Brazil, họ đi đến kết luận, các công ty nhỏ thuê nhân công thiếu cân đối vào đầu chu kỳ kinh doanh vì họ dễ tìm được người lao động trình độ tốt khi tỷ lệ thất nghiệp còn cao.

Khi nền kinh tế tăng tốc và thị trường lao động trở nên căng thẳng, các công ty lớn lại ưu thế hơn, vì họ có thể đề nghị mức lương hấp dấn hơn – và hút mất chất xám từ các công ty nhỏ.

Nhưng để chuyển về các công ty lớn lại mất thêm nhiều năm nữa. Bài học trong ngắn hạn là nên chọn các công ty nhỏ để làm việc. Nên cẩn thận khi áp dụng xu hướng này cho bất kỳ công ty riêng biệt nào.

Những công ty nhỏ nói chung không cắt giảm nhiều chỗ làm như công ty lớn, nhưng các công ty nhỏ, về bản chất, rất dễ thay đổi – nhìn vào các con số tổng thể không thấy được ví dụ về những công ty phát triển điên cuồng rồi phá sản tay trắng.

Dù sao thì phần lớn mọi người vẫn làm cho các công ty lớn: 45% tại các công ty có trên 500 lao động, so với 30% tại các công ty ít hơn 50 lao động.

Về mặt thống kê mà nói, có nhiều cơ hội kiếm việc tại các công ty lớn hơn. Mất việc cũng vậy!

Lê Trí
theo Times Magazine, CafeF