Khi chứng khoán rớt giá, các quỹ tiền tệ mất cân bằng, những nhà đầu tư rơi vào tình trạng phân bổ vốn quá mức và phải tăng cường tỷ lệ vốn đầu tư mạo hiểm của họ. Đó thực sự là một trò chơi mạo hiểm chứa quá nhiều rủi ro.

Tài sản rớt giá, tỷ lệ vốn đầu tư tăng

Khi các nhà quản lý quỹ hưu trí kiểm tra giá trị danh mục đầu tư của họ cho ngày 30 tháng 9, họ đã có phản ứng đau lòng giống như việc các cá nhân mở xem những báo cáo 401K[1] của họ. Đến nay, tài sản tại quỹ nhân công của bang Massachusetts đã giảm tới 15,6% giá trị. Những tài sản tại quỹ hưu trí mang tên Hệ thống hưu trí công cộng của nhân công California (California Public Employees Retirement System), hay gọi tắt là Calpers đã giảm tới 20% kể từ ngày 1 tháng 7.



Tuy nhiên còn có một ngạc nhiên khác:

Do những đợt giảm giá chứng khoán mạnh, nên tỉ lệ phần trăm danh mục đầu tư của các quỹ đổ vào vốn mạo hiểm và những khoản đầu tư thay thế khác đã tăng vượt quá mục tiêu. Điều này đã dẫn tới một nỗi lo sợ trong lòng những nhà đầu tư mạo hiểm rằng: Hoạt động trì trệ của thị trường chứng khoán có thể làm chậm lại dòng tiền chảy về các quỹ tiền tệ mới.

Khi các hội viên của những công ty mạo hiểm giữ vai trò là nhà đầu tư “chủ chốt” trong các quỹ đầu tư mạo hiểm của chính họ (các quỹ cung cấp vốn cho các doanh nghiệp) thì lượng vốn chủ yếu lại đến từ các “thành viên nhỏ lẻ” – những người đang tìm kiếm doanh thu cao hơn. Những “thành viên nhỏ lẻ” này là các quỹ hưu trí, các quỹ hỗ trợ đại học, và các quỹ tài trợ.

Tuy nhiên khi đầu tư, rất nhiều các định chế tài chính đã đặt ra những giới hạn đối với tỉ lệ phần trăm tài sản có thể được phân bổ vào khoản đầu tư thay thế khác như vốn đầu tư mạo hiểm – một loại vốn có xu hướng ẩn chứa nhiều rủi ro hơn những loại tài sản như chứng khoán, trái phiếu, hay tiền mặt. Với giá trị chứng khoán giảm tới mức thấp nhất trong vòng 5 năm, một vài nhà đầu tư đã tự nhận thấy rằng họ đã phân bổ quá mức vào vốn đầu tư mạo hiểm, điều này đã tạo ra những nghi vấn về việc: Liệu họ có thể đầu tư vào các quỹ tiền tệ mới hay không?

Việc phân bổ quá mức cũng sẽ đẩy nhanh việc bán ra các cổ phiếu trong những dự án chung (venture partnerships). “Tất nhiên bạn có thể nghĩ rằng những công ty có thế mạnh có thể bán một số cổ phiếu cho những đối tác mà họ ưa thích trên thị trường thứ cấp”, Josh Lerner, giáo sư Trường Kinh doanh Harvard – chuyên gia nghiên cứu về vốn đầu tư mạo hiểm – đã nói.

Những khoản đầu tư vào quỹ cổ phần tư nhân (private equity), bao gồm vốn mạo hiểm, hiện nay đang tạo nên 9,5% quỹ hưu trí Massachusetts, cao hơn 9% so với mục tiêu. Michael Travaglini, Giám đốc điều hành trong Ban Quản lý Đầu tư Quỹ hưu trí nói: “Chúng ta sẽ đánh giá trong tháng 1 và chờ xem liệu lúc đó chúng ta có phát triển quá mức không” (khi dùng khoản tiền đó để đầu tư). Nhưng Travaglini cũng nói ông nghi ngại rằng bang sẽ bác bỏ quyền nắm giữ cổ phiếu công ty – những cổ phiếu đã từng tạo ra thu nhập cao cho bang.

Calpers, Quỹ hưu trí công cộng lớn nhất nước Mỹ, dành 10% đầu tư vào cổ phiếu, và do sự rớt giá của chứng khoán, tỉ lệ này đang tăng lên tới 13%, theo như ông Clark McKinley, một viên chức của Calpers nói. McKinley đã nói rằng đội ngũ nhân viên của Calpers đã cảnh báo ban quản lý của họ về vấn đề này, nhưng chưa có quyết định nào được đưa ra để giảm bớt tiền đầu tư vào vốn mạo hiểm hay các khoản chi cho cổ phiếu.

Các nhà đầu tư mạo hiểm – những người đã thắc mắc về vấn đề phân phối vốn trong nhiều tuần nay, cuối cùng đã chính thức lên tiếng về vấn đề này trong báo cáo tại một hội thảo gần đây, trong đó chỉ ra rằng đầu tư mạo hiểm đã giảm 6.9% trên toàn quốc gia và 2,3% ở New England trong quý 3. (Báo cáo này được công bố bởi Công ty kiểm toán PricewaterhouseCoopers và Hiệp hội Vốn đầu tư mạo hiểm Quốc gia, dựa vào các số liệu có được từ công ty nghiên cứu Thomson Reuters.)

Trò chơi mạo hiểm

Jim Healy, đối tác quan trọng của Sofinnova Ventures ở San Francisco, đã cảnh báo rằng với cổ phần giảm xuống, hầu hết các thành viên góp vốn “đang phân bổ quá mức và đang bị rơi vào tình trạng khó khăn với vốn đầu tư mạo hiểm”. Ông cũng nhận định, trong tình huống đó, các định chế tài chính cần phải đủ mạnh để có thể tạo ra sức ép với các quỹ đầu tư mạo hiểm mới hoặc thậm chí từ bỏ một số cổ phần đầu tư mạo hiểm hiện tại của họ.

Những kế hoạch báo cáo khác nhau và các quỹ tiền tệ mạo hiểm nằm trong các danh mục đầu tư cũng làm phức tạp thêm tình hình. Trong khi các quỹ công cộng công bố thông tin cho các nhà đầu tư của họ hàng quý, thì các quỹ đầu tư mạo hiểm lại thường công bố thông tin một cách kém thường xuyên hơn, và mất nhiều thời gian hơn để điều chỉnh lại việc định giá tài sản của họ – giá trị mà có vẻ như nó cũng đã giảm đi trong nhiều tuần nay.

“Rõ ràng, thị trường chứng khoán thay đổi thường xuyên, và cần 6 đế 12 tháng để các công ty tư nhân có thể theo kịp” – theo như lời của ông Faysal Sohail, giám đốc điều hành của CMEA Ventures tại San Francisco.

Tháng này, ấn bản thương mại Tuần Cổ phần cá nhân (Private Equity Week) đã phải cân nhắc khi họ báo cáo rằng Harvard Management Co., nguồn tài trợ cho đại học lớn nhất trên thế giới, với trị giá 36,9 tỉ đô la (tính đến ngày 30 tháng 6), đã thuê Ngân hàng Cogent Partners Investment bán một phần danh mục cổ phiếu công ty của họ trên thị trường thứ cấp. Những khoản đầu tư vào cổ phiếu công ty, bao gồm cả vốn đầu tư mạo hiểm, sẽ chiếm 13% danh mục vốn đầu tư của Ban Quản lý Harvard trong năm 2009.

Ban quản lý Harvard đã từ chối xác nhận bản báo cáo, và không chắc chắn về việc mua bán sẽ liên quan tới sự phân bổ quá mức vào vốn đầu tư mạo hiểm hay các nguồn vốn đầu tư khác. “Chúng tôi không bàn đến chiến lược đầu tư và các hoạt động đầu tư cá nhân” – phát ngôn viên John Longbrake nói.

Điều chắc chắn là việc huy động vốn mạo hiểm đã bắt đầu chững lại, thậm chí cả trước khi thị trường chứng khoán rớt giá trầm trọng. Trong 9 tháng đầu năm, chỉ có 36 quỹ đầu tư mạo hiểm mới, so với khoảng 60 quỹ cho toàn năm 2007 (theo số liệu của công ty nghiên cứu Thomson Reuters).

Cho đến năm nay, các công ty mạo hiểm đã hầu như không gặp khó khăn trong việc kêu gọi vốn đầu tư. Các quỹ hưu trí và những nguồn tài trợ vẫn đang quyết định phát hành cổ phiếu có thể tìm thấy những người sẵn sàng mua lại cổ phiếu của họ – là những doanh nghiêp lớn, mới khởi sự kinh doanh và hy vọng đinh hướng phát triển nhờ công nghệ và khoa học đời sống.

“Đó có thể là cả một cơ hội lớn cho vốn đầu tư doanh nghiệp mạo hiểm” – Val Livada, Ủy viên ban nghiên cứu tại Trường Quản lý Sloan ở Học viện Công nghệ Massachusetts nói – “Rất có khả năng một số các công ty mạo hiểm sẽ trở nên hứng thú hơn trong việc lôi kéo các doanh nghiệp vào các thương vụ”.

Những người mua tiềm năng khác, hay chính là những nhà đầu tư mới vào các quỹ mạo hiểm, có thể là các định chế tài chính Châu Âu – những tổ chức mà chưa từng đầu tư lớn vào vốn mạo hiểm, và các quỹ phúc lợi thuộc sở hữu của chính phủ sẽ nở rộ ở Châu Á và Trung Đông.

“Điều này sẽ thúc đẩy một sự thay đổi trong kết cấu của nhóm các thành viên nhỏ lẻ góp vốn là sẽ có nhiều hơn các hội viên phi-Mỹ” – Josh Lerner kết luận.

Theo VNN (Bài viết của Robert Weisman trên HBS In the New)


theo VNN