Hơn một nửa thế kỉ trước đây các trường đại học Nga đã bắt đầu đào tạo cán bộ cho Việt Nam. Nhóm lớn sinh viên Việt Nam đầu tiên gồm 200 chàng trai và cô gái ở độ tuổi từ 15-19 tuổi đã đến Liên Xô vào năm 1954. Họ đã học tiếng Nga trong hai năm đầu, sau đó vào học các trường đại học của Liên Xô.

Sofia Lenidovna Korchikova là một trong số các giáo viên tiếng Nga đã dạy các thanh niên Việt Nam hồi đó. Năm nay tuy đã 87 tuổi, nhưng bà vẫn làm việc với các bạn trẻ: bà dạy môn văn hóa tiếng nói Nga và ngôn ngữ giao tiếp tại trường Đại học tổng hợp mỏ địa chất quốc gia Matxcơva và phụ trách Studio văn học của trường. Suốt cuộc đời mình bà Sofia Korchikova dạy tiếng Nga cho người nước ngoài, biên soạn phương pháp giảng dạy và viết giáo trình. Học trò của bà là công dân của hơn 50 quốc gia trên thế giới. Tuy vậy, đối với bà, giai đoạn dạy các sinh viên trẻ Việt Nam những năm 1954-1956 là một trong những hồi ức rực rỡ nhất.

Trong nhóm sinh viên Việt Nam đầu tiên ấy, có 100 người học ở trường Lomonosov, 100 người học tại lớp tiếng Nga thuộc Viện bồi dưỡng trình độ cán bộ lãnh đạo ngành giáo dục nhân dân, nơi tôi làm việc. – Bà Korchikova kể. – Họ sống và học tập tại trại trẻ trên phố Korolenko. Mùa đông họ đi nghỉ ở Nhà điều dưỡng ngoại ô Matxcơva, mùa hè thì chúng tôi đưa họ đi nghỉ ở Biển Đen. Tham gia giảng dạy 100 sinh viên Việt Nam có gần 20 giáo viên. Mặc dù đó là những giáo viên có kinh nghiệm, nhiều người có học hàm học vị, nhưng công việc mà họ phải thực hiện hồi đó không hề dễ dàng. Bởi vì không ai trong số chúng tôi biết tiếng Việt, mà lúc đó cũng chưa có phương pháp dạy tiếng Nga cho người nước ngoài. Nhưng chúng tôi đã tìm ra giải pháp thích hợp. Chúng tôi được các nhà Việt Nam học như Marian Tkachov và Idalia Alesina (nay đã quá cố) giúp đỡ. Chúng tôi có từ điển Nga — Trung và giáo trình dạy tiếng Nga cho người Trung Quốc. Trong số các sinh viên Việt Nam có mấy người biết tiếng Trung, một số người khác biết tiếng Pháp. Với sự hỗ trợ của những người này, chúng tôi đã cố gắng đưa sự phong phú của tiếng Nga đến với các sinh viên Việt Nam.

Trung bình, mỗi ngày chúng tôi học khoảng 5 tiếng đồng hồ, — bà Sofia Korchikova kể tiếp. – 4 tiếng học tiếng Nga, 1 tiếng nữa thì học hát và giao tiếp tự do. Chúng tôi thường đi tham quan, giới thiệu các thanh niên với danh lam thắng cảnh Matxcơva và các thành phố khác.

Sau hai năm học tiếng Nga, các thanh niên Việt Nam vào học tại các trường đại học Liên Xô. Sau khi về nước họ trở thành các chuyên gia giỏi, nhiều người giữ các vị trí hàng đầu trong nghành của mình. Chúng tôi rất phấn khởi vì trong số học trò của mình có những người nổi tiếng như cựu phó thủ tướng Vũ Khoan và phu nhân của ông là Lan, nhà thơ kiêm dịch giả nổi tiếng, Chủ tịch Hội đồng dịch Hội nhà văn Việt Nam Thúy Toàn, tiến sĩ khoa học ngôn ngữ Nguyễn Tuyết Minh, họa sĩ Trần Quân Ngọc và nhiều người khác…



Sofia Lenidovna Korchikova  thứ nhất, bên trái, trong buổi gặp gỡ Tết Kỷ Sửu tại nhà hàng NEMS Hoàng

 Trong những năm qua chúng tôi vẫn trao đổi thư từ với các cậu bé cô bé yêu quý của mình, — bà Sofia Korchikova kể tiếp – Họ đã trở thành những nhân vật đáng kính, những vẫn giữ tình cảm biết ơn đối với cô giáo cũ và tình yêu với nước Nga. Nhiều người trong số họ đã sang công tác tại Nga, mỗi lần như vậy chúng tôi nhất định gặp nhau. Hàng năm, vào ngày 5 tháng 10 — ngày đầu tiên họ tới Nga, cả khóa lại tập trung nhau tại Hồ Tây ở Hà Nội để nhớ lại quãng thời gian học tập ở Matxcơva, nói tiếng Nga với nhau và hát những bài hát Nga.

Năm 2004 nhóm sinh viên Việt Nam năm 1954 đến Matxcơva để học tập đã mời các cô giáo Nga của mình sang thăm Việt Nam. Nhưng khi đó chỉ có các giáo viên MGU đi được. Lời mời sang thăm Việt Nam đối với những thầy cô giáo đã dạy sinh viên Việt Nam trong thập kỉ 50 xa xưa vẫn có hiệu lực. Và thế rồi mùa thu năm 2007, hai cô giáo Viện bồi dưỡng trình độ cán bộ lãnh đạo ngành giáo dục, nay là cán bộ giảng dạy Trường đại học tổng hợp mỏ địa chất quốc gia Matxcơva Sofia Korchikova và Emma Lamm đã bay sang Việt Nam thăm các học trò cũ của mình.

 

Ánh Hồng
theo Đài Tiếng nói nước Nga