Cuối tháng 4 vừa qua, ông Arlen Specter, nghị sĩ Cộng hoà bang Pennsylvania tổ chức họp báo công bố bỏ đảng Cộng hoà, tái gia nhập đảng Dân chủ. Tuyên bố của ông Specter giáng một cú đấm chí mạng vào đảng Cộng hoà đang lảo đảo từ thất bại trong cuộc bầu cử tổng thống cuối năm ngoái. CTV của SGTT ở Washington D.C có loạt bài tường trình về những cuộc vận động hậu trường xung quanh cuộc ra đi của ông Arlen Specter

Kỳ 1: “Tìm thấy ông Arlen chưa?”



Buổi tối trước ngày thượng viện bỏ phiếu quyết định gói kích cầu kinh tế 787 tỉ USD, ông chánh văn phòng Rahm Emmanuel cùng tất cả cố vấn cao cấp được gọi trở lại Nhà Trắng để gặp tổng thống. Cả phó tổng thống Joe Biden cũng có mặt. Đề tài của cuộc thảo luận kéo dài tới hơn nửa đêm, vẫn là số phiếu cần có để gói kích cầu được thông qua êm thấm


Nghị sĩ Arlen Specter ngày họp báo tuyên bố rời đảng Cộng hoà. Ảnh: Reuters

Thượng viện Hoa Kỳ có một điều lệ rất đặc biệt: Chỉ cần một thượng nghị sĩ tỏ ý bất đồng, dự luật sẽ không được đưa ra thảo luận. Chỉ cần một nghị sĩ quyết định “giữ diễn đàn” hay “cướp diễn đàn” ở nghị trường (fillibuster), mọi sinh hoạt đều bị ngưng lại. Khi “giữ diễn đàn”, ông hay bà nghị sĩ khó tính này có thể đem chuyện gia đình ra kể, có thể cầm một quyển sách đọc hết trang này sang trang khác… để làm áp lực chính trị với các bạn đồng viện, và dự luật đương nhiên hoặc bị huỷ bỏ, hoặc phải sửa đổi. Lúc đó chỉ có một cách giải quyết: cần 60 nghị sĩ bỏ phiếu quyết định chấm dứt.

Arlen gật đầu, tổng thống thở phào

Trong phiên họp, Tổng thống Obama và các phụ tá đếm đi đếm lại nhiều lần những lá phiếu cần có. Đảng Dân chủ đang nắm 58 ghế, tất cả đều đồng ý với gói kích cầu. Bên Cộng hoà mới có bà nghị sĩ Olympia Snowe lên tiếng ủng hộ, như thế vẫn cần phải có một phiếu nữa để tình trạng “giữ diễn dàn” không xảy ra. Lá phiếu duy nhất này sẽ quyết định gói kích cầu có được thông qua hay không. “Tìm thấy ông Arlen Specter chưa?” Tổng thống Obama cất tiếng hỏi. “Thưa chưa”, ông chánh văn phòng Rahm Emmanuel trả lời.

Đã hai ngày rồi ông Arlen Specter, nghị sĩ Cộng hoà bang Pennsylvania không trả lời điện thoại của Nhà Trắng. Ngay cả điện thoại của ông Harry Reid chủ tịch khối đa số thượng viện, ông Specter cũng không nghe. Nhà Trắng nhờ ông thống đốc Edward Rendell của bang gọi giúp cũng không thành công. Bên Nhà Trắng đưa hẳn người sang đứng trước cửa văn phòng xin gặp cũng không xong.

Hai tuần trước đó, đích thân Tổng thống Obama tham gia vào cuộc vận động kiếm lá phiếu của ông Specter. Ông nghị sĩ được mời vào Nhà Trắng ăn tối và xem thể thao với tổng thống. Lúc đó, ông Obama nói đùa: “Ông nghị sĩ lúc nào cũng comlê, cà vạt, không chịu mặc áo ngắn tay ngồi xem thể thao”. Ông Obama còn mời ông Specter vào phòng bầu dục nói chuyện riêng, không một nhân viên nào được tham dự. Chính ông Specter từng bảo trong bao nhiêu năm sinh hoạt chính trường, đây là lần đầu tiên được mời gặp riêng tổng thống, và buổi gặp gỡ mang ý nghĩa đặc biệt đến chính ông cũng không thể ngờ dù kéo dài chỉ 15 phút.

Trong lúc nghiêm ngặt đó, không ai biết ông Specter làm gì, nghĩ gì. Mãi đến sáng ngày bỏ phiếu (13.2.2009), phó tổng thống Biden mới nói chuyện được với ông ta. Cuộc thảo luận giữa hai người dẫn đến kết quả: ông Specter đồng ý ủng hộ, nhưng Nhà Trắng phải cam kết tăng thêm tiền cho các chương trình nghiên cứu y khoa về bệnh ung thư.

Trước các nhà báo đứng chật thềm thượng viện, ông nghị sĩ giải thích lý do ủng hộ gói kích cầu: “Tôi không muốn thấy cuộc khủng hoảng kinh tế xảy ra trên đất nước này và cũng để bảo vệ quyền lợi cho người dân trong bang mà tôi phục vụ”. Tại phòng bầu dục, Tổng thống Obama thở phào nhẹ nhõm, vui mừng vì mới vượt qua được một thử thách chính trị đã có lúc chính ông nghĩ rất khó thành công.


Chiến dịch lôi kéo

Năm nay 79 tuổi, Arlen Specter là một nhân vật quen thuộc của chính trường Hoa Kỳ. Xuất thân từ đảng Dân chủ, ông bỏ theo Cộng hoà đã 43 năm. Trong 29 năm làm nghị sĩ liên bang, ông từng nắm những vị trí nòng cốt: như chủ tịch uỷ ban tư pháp, quyết định chuẩn thuận bổ nhiệm thẩm phán toà tối cao và toà liên bang.

Không rõ ý kiến lôi kéo ông về với đảng Dân chủ xuất phát từ lúc nào, chỉ biết từ ngày cuộc bầu cử kết thúc với kết quả bên Dân chủ nắm cả hành pháp lẫn lập pháp, các chiến lược gia làm việc với ông Obama đặt ông vào ngay tầm ngắm. Nghe đồn phó tổng thống Joe Biden, lúc còn làm thượng nghị sĩ từng có lúc hàng tuần đi chung xe lửa với ông Arlen Specter lên D.C làm việc. Ông Biden được trao trách nhiệm “phải kéo cho được ông bạn cũ về phe mình”. Lời đồn đãi này có cơ sở khá vững vàng. Quyển nhật ký làm việc hàng ngày do văn phòng phó tổng thống Mỹ phổ biến cho thấy chỉ trong hai tháng qua ông Biden gặp ông Specter sáu lần, gọi điện thoại nói chuyện tám lần. Tuy nhiên, giới chức Nhà Trắng nhất định không tiết lộ hai ông nói những gì với nhau.

Kỳ 2: Chiến dịch rỉ tai lôi kéo mỗi ngày của đảng Dân chủ


Tuấn Vũ
theo sgtt