Dân gian có câu :” đón Tết thế nào thì năm mới sẽ trôi qua như vậy”. Đông hay Tây đều có chung cái sự dị đoan đó. Đúng vào thời điểm của năm mới bắt đầu, Ucraina bị nhấn chìm vào một vụ scandal có thể nói theo các nhà quan sát là lớn nhất trong lịch sử của đất nước kể từ khi giành được độc lập.

Thủ tướng Timôshenko buộc tội Tổng thống Yushenko vì các hoạt động ngoại hối phi pháp mà nhờ đó đã kiếm được hơn 4.5 tỷ grivna. Để làm đuợc việc này, theo giả định của Timoshenko, Ngân hàng quốc gia và Tổng thống chỉ trong vòng 2 tháng đã làm phá giá đồng grivna, rồi mua ngoại tệ và đồng thời sử dụng hệ thống hối lộ, lại quả, để thông qua các nhà băng thương mại thu về một số lượng lời lãi khủng khiếp.

Để đáp trả lại đòn tấn công này, người đứng đầu nhà nước lớn tiếng buộc tội thủ tướng : “ Chẳng có đến một ngày mà bà ấy đứng về phía nhân dân hoặc vì đất nước Ucraina. Đây là một con người hết sức phiêu lưu trong chính trị, một con người sẵn sàng vùi dập tất cả chỉ bởi một mục đích duy nhất là quyền lực không giới hạn”

Những người thuộc đảng BUT hứa sẽ chứng minh được tất cả và trừng trị được tất cả những kẻ có lỗi. “ Hình phạt chỉ có một – đại biểu quốc hội của đảng BUT Valeri Pisarenko chì chiết – ngài Sapovalov phó thống đốc ngân hàng quốc gia Ucraina sẽ phải ngồi tù, ngài Stelmak thống đốc cũng phải bóc lịch ở đó, còn sô sphận của Viktor Yushenko như thế nào, tôi cũng chưa biết”. Ông chủ của nhà băng Nađra, Đmitri Firtas, người bị Thủ tướng day mặt chỉ tên như kẻ chủ mưu chính trong hoạt động ngoại hối phi pháp, đang lên đường sang Luôn đôn để kiện toà án với hy vọng ở đó sẽ trả lại được cho mình danh dự cũng như tên tuổi, đồng thời gián tiếp lật đổ chiếc ghế cao chót vót của thủ tướng Timoshenko. “ Tại đất nước này, 16 năm qua, không có một quan chức nào dám nhận lấy trách nhiệm về các hành động của mình – ông chủ ngân hang phát biểu thẳng thừng trên kênh truyền hình trực tiếp Inter – Tôi muốn để sự việc này trở thành một tấm gương, một câu trả lời dễ hiểu cho tất cả mọi người” .

Sự oan ức thất vọng đã đẩy bà già về hưu Ludmila Đorosenko vào trong cuộc đấu với tỷ phú Firtas, người xếp hạng thứ 9 trong tổng số 50 người giàu nhất Ucraina với tổng tài sản là 2.9 tỷ USD. Ngày 11 tháng 12 tại ngân hang Hađra đã hết hạn thời gian gửi tiết kiệm với tổng số là 5 ngàn Euro. Song cho đến tận bây giờ bà già về hưu vẫn chưa nhận được số tiền tiết kiệm của mình “ người ta nói với tôi là không có Euro, hãy chờ đợi – Bà già Ludmila giãi bày – Họ bảo tôi nhận grivna trong khi ở các quầy đổi tiền là 13 grivna, còn họ bảo đổi với giá 9 grivna”

Trên đây là một câu chuyện khá điển hình trong quí 4 của năm 2008. Năm khủng hoảng ngoại tệ. Năm phá giá đồng grivna. Năm tê liệt các sổ tiết kiệm. . Tội lỗi của mọi vấn đề về tài chính, Thủ tướng đổ hết lên đầu Tổng thống và êkíp của ông.

Sơ đồ mà người đứng đầu nhà nước hành động, Timoshenko miêu tả gồm 3 điểm : Tháng 10, Ngân hang quốc gia bơm tiền grivna rẻ cho các nhà băng. Sau đó, một phần tiền đó được đem đi mua ngoại tệ rẻ – đó là bước thứ hai. Bước thứ ba – Thủ tướng giải thích – Họ đặt mục đích đẩy tỷ giá lên 10 grivna /1 USD và giữ tỷ giá này trong vòng 3-4 ngày để grivna được thu vào, sau đó lại trở về mức 6-6.5grivna.

Theo giả định của thủ tướng, ba bước đi quái quỉ này được Tổng thống , thống đốc ngân hàng Stelmak cùng phó của ông ta và người đứng đầu Văn phòng Tổng thống Viktor Balog và cuối cùng là ông chủ của nhà băng Nađra Firtas người đã nhận được một khoản tiền từ Ngân hàng quốc gia là 7.1 tỷ grivna.

Tổng số tiền mà các ngân hàng Ucraina được cung cấp là hơn 40 tỷ grivna. Thông tin về việc cho ai, nhằm mục đích gì và con số cụ thể mà Ngân hang quốc gia cho là bao nhiêu? Hai tháng liền đuợc giữ tuyệt mật. Cái chính là, trên thực tế những tỷ grivna này đi đâu? Người đứng đầu chính phủ nhận xét : để nhận được một khoản tiền trợ giúp tài chính báu bở ngon xơi như vậy, yêu cầu “ lại quả” không nhỏ hơn 10%.

Thủ tướng Timoshenko yêu cầu hình phạt tối thiểu là : Tổng thống phải từ chức, bãi nhiệm thống đốc ngân hàng.

Đáp lại nhứng yêu cầu này, Yushenk tuyên bố Stelmak tiếp tục ngồi trên chiếc ghế Thống đốc. Chánh văn phòng Tổng thống Balog vạch mặt chỉ tên kẻ có lỗi là Thủ tướng Timoshenko và nhà tài phiệt Soros. Theo ý kiến của phó tránh văn phòng Tổng thống, cặp đôi này mới đây không lâu rất say mê việc buôn bán ngoại tệ phi pháp trên thị trường Ucraina. Thống đốc ngân hang quốc gia Stelmak cáo buộc trách nhiệm cho Thủ tướng vì sự điều hành bất tài của bà đã đẩy đất nước đến bờ vực của sự vỡ nợ.

Các lực lượng thuộc khối sức mạnh đã bảo đảm cho các lời buộc tội lẫn nhau của hai phe. Tổng thống giao nhiệm vụ cho Viện kiểm sát điều tra các hoạt động của các tay buôn bán ngoại tệ cấp quốc tế tại Ucraina và vai trò của chính phủ trong các hoạt động này. Bộ trưởng bộ nội vụ Lusenko, hiện là đồng minh của của Thủ tướng, đang cố gắng tìm các bằng chứng lừa đảo trong Ngân hàng quốc gia.

“ Chẳng tìm được bằng chứng gì ở chỗ bà ấy cả – Suslov, nguyên là người đứng đầu các dịch vụ tài chính nhà nước thừa nhận – Còn bắt lỗi các nhà tài chính về tội đầu cơ ngoại tệ thì thật là bất công – đầu cơ đấy là công việc của họ. Đầu cơ không phải là tội phạm hình sự”.

Chắc hẳn, chính điều này khiến ngài Firtas phải đôn đáo sang tận Anh quốc để chứng minh với toà án quốc tế : đầu cơ là hợp pháp. Ông chủ này còn rất không vừa ý khi nhà băng của ông ta bị xem là một mắt xích tham nhũng quan trọng. “ Một khi Thủ tướng đã tuyên bố như vậy thì tôi không thể im lặng được” – Ông bức xúc với báo giới.

Timoshenko không tìm sự thật ở tại quê nhà. Bà thủ tướng thỉnh cầu đến một tổ chức quốc tế về đấu tranh chống tham nhũng Global Witness để các chuyên gia về thuế quan tiến hành điều tra. Điều này cũng sẽ không dễ dàng gì. “ Bối cảnh kinh tế của Ucraina rất thuận lợi cho các hoạt động phi pháp trong đó đặc biệt là lĩnh vực tài chính – Tom Maison , một chuyên gia của tổ chức này nói – Hệ thống sở hữu không minh bạch. Một mặt, toàn bộ doanh nghiệp nằm trong tay các nhà chính trị, mặt khác, điều này được che đậy một cách đặc biệt tinh vi kín đáo”

Tômas Aikhelis, Chủ tịch liên đoàn Dư luận xã hội Châu Âu bày tỏ ý kiến của mình : “ Khi mà Thủ tướng buộc tội Tổng thống vì những hành động đầu cơ tài chính khổng lồ, và Tổng thống cũng buộc tội lại như vậy. Điều này là không thể chấp nhận được trong các nước dân chủ. Những đây lại là Ucraina, một ca đặc biệt. Người Châu Âu đã có một thời đứng hẳn về phía Ucraina, nơi diễn ra cuộc Cách Mạng Cam, còn bây giờ thì họ phẩy tay phó mặc”.

Còn bây giờ, tại Ucraina đang chín muồi một làn sóng cách mạng mới.

Trong những tuần cuối tháng 12, nhiều cuộc biểu tình phản đối đã cuốn hút hàng chục ngàn người biểu tình. Những người lái xe ôtô buýt đã bấm còi liên tục trong 3 phút để tỏ rõ thái độ của mình. Tại nhiều thành phố, nhân dân đã xuống đường để tỏ rõ sự phẫn nộ với chính quyền. Theo điều tra của các cuộc thăm dò ý kiến, cứ 6 người được hỏi thì có một người sẵn sang tham gia biểu tình.
Iury Romanenko, Giám đốc trung tâm nghiên cứu chính trị, một trong những nhà lãnh đạo tư tưởng phong trào “ Thế là quá đủ rồi!” tin tưởng rằng những đợt biểu tình phản đối mới, khác với thời Cách mạng Cam, sẽ khốc liệt hơn rất nhiều. “ Lần này thì không phân chia ra Đông và Tây . Các vùng công nghiệp lụn bài vì nạn thất nghiệp, Các vùng trung tâm thì lụn bại vì phần trăm vay tín dụng cao. Chính quyền đã lừa dối tất cả, cần phải hiểu điều này và thống nhất trong một mặt trận phản đối thống nhất ”

“Không có kẻ thù vĩnh viễn, không có đồng minh vĩnh viễn, chỉ có quyền lợi vĩnh viễn.”

( Cựu thủ tướng Anh W. Churchin )

Trần Mai Tùng