Nhạc sĩ Hồ Hải Quang được mọi người biết đến là một người có nhiều hoạt động phong trào ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. Đất Việt có cuộc trao đổi với nhạc sĩ xung quanh chuyến đi này và những dự định của ông trong thời gian tới.

– Cảm nhận của ông thế nào sau chuyến đi thăm các nạn nhân chất độc da cam/dioxin tại Củ Chi và các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long?

– Chuyến trở về đất mẹ lần này đã cho tôi học hỏi và mở mang rất nhiều điều. Có quá nhiều người đang bị di chứng của chiến tranh, mà cụ thể là chất độc da cam/dioxin đang từng ngày hành hạ họ cả về thể xác lẫn tinh thần. Họ có thể làm gì với một cơ thể không trọn vẹn, đầy bệnh tật? Rất nhiều nạn nhân chất độc da cam/dioxin rơi vào cảnh nghèo nàn, cùng cực và hầu như không có điều kiện để cải thiện chất lượng cuộc sống. Không chỉ họ mà cả gia đình đều bị ảnh hưởng.

Nhiệm vụ của chúng tôi cùng với mọi người cố gắng góp phần thay đổi tình trạng này, càng sớm càng tốt. Trước chuyến đi, chúng tôi chưa có kế hoạch cũng như ý định chi tiền hỗ trợ ngay, nhưng khi gặp những gia đình nạn nhân chất độc da cam/dioxin tại Củ Chi, Bến Tre…, trước hoàn cảnh của họ, tôi đã vay mượn bạn bè chỗ này chỗ kia một ít để giúp đỡ tức khắc. Lần này, tôi mang về Việt Nam một số tiền với mong muốn thiết tha được sử dụng thật có ý nghĩa nhằm giúp đỡ phần nào cuộc sống của các nạn nhân chất độc da cam/dioxin và gia đình của họ.

– Trung tuần tháng 5 vừa qua, tại hòn đảo RéUNI0N (châu Phi), bài hát “Cùng đứng lên hòa triệu lời ca” của nhạc sĩ sáng tác đã ngân vang trong chương trình hòa nhạc ủng hộ Tòa án công luận quốc tế đưa ra xét xử vụ kiện  nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam. Ông nghĩ thế nào về một chương trình hòa nhạc gây quỹ ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin?

– Một năm trước đây, khi lập ra tổ chức Orange dioxin, tôi không hiểu rõ có bao nhiêu nạn nhân, bao nhiêu điều phải làm, những việc gì là ưu tiên số một. Chỉ qua chuyến đi này, tôi mới thật sự hiểu rõ sự cấp bách và những gì cần làm ngay. Bây giờ, sau khi thấy được những gì đang diễn ra ở Việt Nam, đặc biệt là tại các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, thấy được cuộc sống vất vả, bị nỗi đau thể xác lẫn tinh thần đang từng ngày bào mòn, gặm nhấm những con người nhỏ bé, tôi càng quyết tâm: phải cố hết sức giúp họ thoát khỏi tình trạng này.

Tôi vẫn giữ ý định sẽ tổ chức chương trình hòa nhạc từ thiện tại Việt Nam để gây quỹ ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Vấn đề là mới chân ướt chân ráo về đây, tôi vẫn chưa biết sẽ tìm địa điểm tổ chức, thuê nhạc cụ, mời nhạc công, quảng bá về chương trình… như thế nào. Một nửa thành viên Orange dioxin là các nhạc sĩ từng tham gia rất nhiều chương trình hòa nhạc từ thiện tại Pháp, nên lần này họ cũng rất sẵn lòng về Việt Nam biểu diễn. Tôi mong muốn các nghệ sĩ, nhạc sĩ Việt Nam sẽ cùng tham gia thật nhiệt tình tại chương trình trên.

– Trong tương lai, tổ chức Orange dioxin do ông sáng lập sẽ hoạt động như thế nào?

– Dự kiến, mỗi năm, Orange dioxin sẽ tổ chức một chương trình hòa nhạc lớn gây quỹ ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin của Việt Nam. Đó là chưa kể mỗi khi có những sự kiện đặc biệt như: thiên tai, bão lũ… hoặc như phiên tòa công luận quốc tế vừa qua, Orange dioxin cũng sẽ tổ chức hòa nhạc.

Tại RéUNI0N, trước các buổi hòa nhạc, tôi đều giới thiệu Việt Nam cho bạn bè quốc tế, cũng như thông tin về nạn nhân chất độc da cam/dioxin để họ hiểu thêm về vấn đề này. Tôi dự định sẽ tập hợp các nghệ sĩ ở nhiều quốc gia tham dự buổi hòa nhạc này và mong muốn thông qua VAVA (Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam), được tiếp xúc với chính phủ Mỹ để gửi lời kêu gọi vì công lý cho những nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam.

Nhạc sĩ Hồ Hải Quang, sinh năm 1950, tại Cần Thơ, trưởng thành trên đất Pháp và tạo lập sự nghiệp ở hòn đảo RéUNI0N (châu Phi).

Năm 8 tuổi, ông sang Pháp sống cùng mẹ và hai anh trai. Được thừa hưởng chất nghệ sĩ từ người mẹ, nghệ nhân đàn tranh Mộng Trung, và người cậu, nghệ sĩ tài danh Trần Văn Khê, nên ông sớm tiếp xúc và thấm vào trong máu niềm đam mê âm nhạc, đặc biệt là rock and roll. Năm 1970, ông lấy bằng cao học kinh tế và làm trợ giảng tại khoa Luật và Khoa học kinh tế của ĐH Reims. Năm 1982, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ quốc gia. Cuối thập niên 80, ông rời nước Pháp, đến đảo RéUNI0N để xây dựng một cuộc sống mới và trở thành một trong những người có công đóng góp cho sự phát triển kinh tế của hòn đảo nhỏ này.

Ông vừa cùng bà Trần Tố Nga, một người phụ nữ không mệt mỏi trong cuộc đấu tranh đòi chính quyền Mỹ và các công ty hóa chất Mỹ phải có trách nhiệm bồi thường cho nạn nhân chất độc da cam/dioxin, trở về sau chuyến đi thực tế tại Củ Chi và một số tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long.

Năm 2008, nhạc sĩ Hồ Hải Quang cùng một số người bạn đã thành lập tổ chức nhân đạo Orange dioxin, kêu gọi tất cả những ai có tấm lòng tham gia để giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam/dioxin. Nhân sự nòng cốt là giới văn nghệ sĩ nên hội thường tổ chức nhiều buổi hòa nhạc, dùng tiền thu được gửi về trong nước. Từ ba người sáng lập, đến nay, hội có hơn 40 thành viên không chỉ tại đảo RéUNI0N mà cả ở Pháp, Canada và Việt Nam. Trong đó có những người nổi tiếng thế giới như giáo sư Trần Văn Khê (Chủ tịch danh dự của Orange dioxin), giáo sư Jacques Brasseul (Pháp), nghệ sĩ đàn dân tộc Trần Quang Hải, Claude Vĩnh San (con trai Vua Duy Tân)…

Linh Thu
theo Đất Việt