Đến phố Wall nhập cư, Bernard Madoff bắt đầu sự nghiệp tài tính của mình ở cái tuổi 22 chỉ với 5.000 USD.

Số tiền đó kiếm được bằng việc làm đủ thứ việc vào dịp nghỉ hè như bảo vệ và thợ chăm sóc vườn tại New York. Năm 1960, Bernard Madoff bắt đầu thành lập công ty đầu tư lấy tên của chính mình.

Hiện nay, sau gần nửa thập kỷ kinh doanh buôn bán, sự nghiệp và danh tiếng của ông đã phá sản và tàn lụi.

Với phương thức kinh doanh quá đơn giản, lấy tiền của người này để trả cho người kia, “cái kim trong bọc cũng có ngày lòi ra”, Madoff bùi ngùi chấp nhận thất bại khi công bố ông đã thua lỗ 50 tỷ USD từ tiền của các nhà đầu tư. Giới kinh doanh choáng váng vì mình bị lừa quá ư dễ dàng “như trò của con nít”, nhưng sự đã rồi, có làm gì cũng không lấy lại tiền.

Giới kinh doanh, hay những nạn nhân của Madoff quay ra chất vấn các nhà cầm quyền tại sao bao lâu nay không phát hiện cái trò bịp bợm này sớm hơn. Phải chăng phương thức mà Mr Madoff vận hành kinh doanh là chìa khóa dẫn dến thành công trong chuyến phưu lưu đầy mạo hiểm đó?

Madoff mời những khách hàng nổi tiếng nhất của mình đến tham dự các buổi “hàn huyên” trong những câu lạc bộ hạng cao tại New York và Florida, tạo cho họ một cảm giác thuộc về tầng lớp thượng lưu. Từ đó, ông sử dụng những tên tuổi lớn đó để thu hút các nhà đầu tư khác, cho đến khi danh tiếng và ảnh hưởng của ông lan rộng đến các ngân hàng quốc tế, các quỹ đầu cơ và thậm chí cả những Tổ chứ từ thiện.

Tiền tan thành mây khói

Thật sự không một ai biết chắc chắn chuyện gì đã xảy ra với tất cả số tiền đó (50 tỷ USD). Trong một phiên sử tại tòa Madoff cho biết hiện ông “trắng tay”.

Ông chủ quỹ đầu cơ Douglas Kass của Seabreeze Partners Management cho biết: Có khả năng ít nhất 15 tỷ USD trong tổng số tài sản, và phần lớn trong số đó mà tập trung ở Nam Florida và New York đã tan thành mây khói.

Chiến lược kinh doanh của Madoff rất ít khi được tiết lộ và hiếm khi đi vào chi tiết, nên vì thế nhiều người cho rằng ông có chiến lược “độc quyền”. Thế nhưng, các công tố viên, sau khi điều tra và đều quá rõ “cái chiến lược độc quyền” đó là gì: Sử dụng tiền của các nhà đầu tư mới để trả cho các nhà đầu tư cũ dưới dạng đầu tư bất hợp pháp được biết như là kế hoạch “ponzi”.

Lỗ hổng trong điều hành

Vậy tại sao phương thức kinh doanh mập mờ như vậy mà các nhà quản lý và điều hành lại không hề hay biết? hay biết sớm hơn? Để đến lúc “gạo nấu thành cơm”, Madoff lên tiếng thừa nhận mới vỡ lẽ?

Ủy ban trao đổi và Chứng khoán (SEC) thường xuyên giám sát công ty Chứng khoán đầu tư của Madoff, nhưng lại không hề giám sát công ty cố vấn đầu tư độc lập của Madoff. Công ty này duy trì quỹ đầu cơ mà không đăng ký với SEC mãi cho đến tận tháng 9/2006.

Mặc dù vậy, đến gần đây khi SEC yêu cầu điều tra vào vụ Madoff, chi tiết lừa đảo mới thật sự lộ tẩy.

Hình phạt


Cục điều tra Liên bang FBI cho biết “không có lời giải thích vô tội” nào đối với ông Madoff về việc sụp đổ mô hình đầu tư của ông. Một điều đáng buồn nhất là một số quỹ từ thiện phải đóng cửa do Madoff làm ăn thua lỗ.

Ông Madoff được phóng thích với số tiền bảo lãnh 10 triệu USD. Nhưng nếu các lời buộc tội chống lại ông được chứng minh, ông có thể đối mặt với bản án 20 năm tù giam và nộp phạt 5 triệu USD.

Nếu vậy, Liệu Madoff đã bao giờ nghĩ cuộc đời mình đã từng là huyền thoại phố Wall lại có thể kết thúc tại chốn ngục tù chưa?

Nguyễn Liên
theo BBC