Dù công thành danh toại nơi xứ người nhưng giáo sư Nguyễn Đăng Hưng, kiều bào ở Bỉ, vẫn dành trọn tấm lòng cho quê hương đất nước, cả trong thời chiến lẫn thời bình.

Mẹ bị giặc Pháp bắn chết trong một trận càn, khi ấy Nguyễn Đăng Hưng mới 10 tuổi. Ông phải sớm theo cha lưu lạc nhiều nơi. Cuộc sống ly tán vì giặc giã đã để lại trong ông những kỷ niệm khó quên. Sau mấy chục năm lập nghiệp nơi xứ người, giáo sư Hưng được vinh danh là một trong 80 người nước ngoài có ảnh hưởng lớn nhất ở Bỉ. Nhưng điều đó không thể ngăn nổi bước chân ông trở về quê hương để được cống hiến.

Chàng sinh viên của phong trào phản chiến

Vượt lên số phận, cậu học trò Nguyễn Đăng Hưng tốt nghiệp loại ưu tại trường Pétrus Trương Vĩnh Ký (nay là trường PTTH Lê Hồng Phong, TP HCM) giành suất học bổng của ĐH Liège (Bỉ). Trước cảnh nước nhà còn chia cắt, hằng ngày, đọc tin tức chiến sự trên các báo Bỉ, trái tim ông không khỏi nhói đau. Và giấc mơ hồi hương với mong ước đóng góp trí tuệ cho quê hương nhen nhóm từ độ ấy. 

Được đọc thường xuyên các báo tiến bộ như “Humanité” (Pháp), “Drapeau Rouge” (Bỉ), “Pravda” (Liên Xô cũ)…, lòng yêu nước của chàng trai trẻ không chỉ dừng lại ở những vần thơ. Khi chiến tranh leo thang khốc liệt nơi quê nhà, ông đã cùng những sinh viên yêu nước ra báo để ủng hộ cách mạng Việt Nam, đấu tranh đòi Mỹ rút quân, tôn trọng nền độc lập của dân tộc Việt Nam. Tờ Tranh Đấu và sau đó là Hiện Diện trở thành diễn đàn để thanh niên kiều bào yêu nước gửi gắm niềm tin và nhiệt huyết tuổi trẻ.

Phong trào Hát cho đồng bào tôi nghe được dấy lên ở Liège với những lời ca tiếng hát mang khát vọng độc lập tự do từ miền Bắc, hay các nhạc phẩm phản chiến của Trịnh Công Sơn. Ông tâm sự: “Những bài hát của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đến với tôi như lời kêu gọi của hồn thiêng sông núi, như ước vọng về một ngày thanh bình, thống nhất cho Tổ quốc”.

Nhiệt tình tham gia biểu tình chống chiến tranh tại Bruxelles và Liège, đứng ra thành lập hội sinh viên ủng hộ cuộc đấu tranh chống Mỹ vì mục tiêu thống nhất nước nhà, tích cực đóng góp cho Hội Việt kiều yêu nước tại Bỉ…, đó là những hoạt động của một thời trai trẻ sôi nổi mà ông không thể nào quên.

Khát khao cống hiến cho quê hương



GS Hưng (giữa) tại buổi lễ hoàn thành chương trình cao học châu Âu về cơ học xây dựng.

Ngay khi đất nước vừa thống nhất, nhận lời mời của Ủy ban Khoa học và kỹ thuật Nhà nước Việt Nam, ông trở về tham gia giảng dạy tại ĐH Giao thông vận tải (Hà Nội). Giáo sư nhận thấy nước nhà mới bước ra khỏi cuộc kháng chiến trường kỳ nên nhiều thanh niên chưa có cơ hội tiếp cận với nền giáo dục thế giới. Bằng tấm lòng và uy tín của mình, ông đã nỗ lực không mệt mỏi để thúc đẩy sự nghiệp phát triển nguồn nhân lực trẻ. Trong đó, quyết định tài trợ cho giáo dục Việt Nam của chính phủ Bỉ và các đối tác châu Âu là một ví dụ điển hình về vai trò cầu nối của ông.

Năm 1995, giáo sư Hưng về nước mở các chương trình đào tạo thạc sĩ liên ĐH ngành xây dựng được châu Âu công nhận như chương trình cao học châu Âu về cơ học xây dựng (EMMC), cao học châu Âu về cơ học tính toán môi trường liên tục (MCMC)… Sau khi hoàn thành những khoá học này, một số sinh viên xuất sắc còn nhận được học bổng để học tiếp tại các ĐH danh tiếng ở châu Âu, Mỹ, Nhật. Nỗ lực gần 20 năm qua của giáo sư Hưng đã giúp nền giáo dục nước nhà có được hơn 400 thạc sĩ và 20 tiến sĩ đạt trình độ quốc tế.

Năm 2006, ông quyết định hồi hương và vẫn tích cực tham gia các hoạt động xây dựng đất nước. Ông luôn dõi theo và nhiệt tình đóng góp ý kiến cho các chính sách lớn của đất nước, đặc biệt là giáo dục. Với những đóng góp đầy ý nghĩa đó, ông được trao giải thưởng Vinh danh đất Việt dành cho những kiều bào tiêu biểu năm 2005. Đây chính là sự ghi nhận của Tổ quốc đối với một trái tim, một trí tuệ suốt đời nặng lòng vì quê hương.

Ánh Hồng
theo Đất Việt