Ngày 19/11, Thống đốc ngân hàng trung ương Nga – Sergei Ignatyev, và Bộ trưởng Tài chính – Alexei Kudrin, họp mặt tại Quốc hội để trả lời những câu hỏi chất vấn về việc làm sao đối phó với khủng hoảng tài chính.Dưới đây là bức tranh dự đoán về kinh tế Nga năm 2009.

Dự trữ và chính sách

Trước đó, nhiều lãnh đạo và người dân Nga thật sự ngỡ ngàng khi biết rằng dự trữ ngoại hối của nước này (bao gồm vàng và ngoại tệ) đều gửi hết ở nước ngoài. Họ lo lắng và băn khoăn liệu như vậy có là khôn ngoan, nhưng ngay sau đó tất cả đều nhất trí rằng đầu tư dự trữ bằng cổ phiếu nước ngoài đáng tin cậy và gửi tiền trong ngân hàng là cách duy nhất để bảo toàn chúng.

Ông Ignatyev cam đoan với các đại biểu rằng chiến lược đầu tư dự trữ ngoại tệ đã được thay đổi sau cuộc khủng hoảng tài chính và lan rộng ở các nước khác. Ngân hàng trung ương cắt giảm cổ phần các tài sản chủ yếu bằng đồng đôla, bao gồm trái phiếu thế chấp Mỹ; và gia tăng cổ phiếu các tài sản bằng đồng euro và chứng khoán châu Âu.

Tuy nhiên, khủng hoảng tài chính đã để lại một lỗ hổng lớn trong dự trữ ngoại tệ của Nga, giảm 24% từ 597,5 tỷ USD tháng 8 xuống còn 453,5 tỷ USD giữa tháng 11.

Thống đốc ngân hàng trung ương cho biết dự trữ trong tháng 9-10 giảm 97,6 tỷ USD với 57,5 tỷ USD dùng cho đảm bảo giá trị đồng Rub, phần còn lại bị thua lỗ do những thay đổi trong tỷ giá trao đổi hay chi cho việc hỗ trợ hệ thống ngân hàng.

Ông Ignatyev từ chối tiết lộ liện ngân hàng trung ương có tiếp tục hỗ trợ đồng Rub như mức hiện tại hay sẽ dần dần giảm giá trị của nó để bảo toàn dự trữ ngoại tệ. Một điều không may mắn rằng, do thiếu những thông tin xác thực khiến những người gửi tiền lần lượt rút tài khoản bằng đồng Rub để mua ngoại tệ, vì thế nó lại đẩy một cơn gió mạnh quất vào hệ thống ngân hàng nước này.

Đánh giá những gì hai nhà lãnh đạo phát biểu tại quốc hội, các quan chức kinh tế dự định sẽ đầu tư dự trữ ngân sách vào lĩnh vực ngân hàng và nền kinh tế thực sự. Ông Ignatyev cho biết ngân hàng trung ương đã cam kết với 250 ngân hàng lớn nhất nước sẽ bồi thường số lỗ của họ trên thị trường vốn vay liên ngân hàng.

Ông Kudrin cho biết Chính phủ sẽ chi 200-400 tỷ Rub (14,5 tỷ USD) trong số 134,6 tỷ USD ngân sách dự trữ để hỗ trợ các khu vực trong năm tới. Nói chung, Chính phủ có thể lấy 18,1 tỷ USD hay thậm chí nhiều hơn từ ngân sách năm 2009, Bộ Tài chính cho hay.

Lạm phát và tỷ lệ lãi suất

Ông Ignatyev cho biết lạm phát năm nay có thể lên mức 13-14% – cao hơn so với mục tiêu đề ra là 11,8%. Điều này có nghĩa rằng tỷ lệ lãi suất của các ngân hàng thương mại sẽ không thể thấp hơn lạm phát, mà ở mức rất cao.

Dường như phớt lờ những dự đoán của ông Ignatyev, ông Kudrin cho biết lạm phát sẽ giữ ở mức 8% vào năm 2009 – điều này là cực kỳ lạ. Bộ trưởng Tài chính lên tiếng ủng hộ phương án tạo rào cản thương mại để bảo vệ các nhà sản xuất của Nga khỏi nhập khẩu rẻ, nhưng cũng trong thời gian đó ông lại nói: “giá cả các mặt hàng đang đi xuống”.

Ông Kudrin gây sốc cho các nhà kinh tế học khi nói rằng tỷ lệ lãi suất của ngân hàng trung ương có thể hạ thấp hơn vào 6 tháng cuối năm 2009 – thời điểm Nga có thể vượt qua được khủng hoảng thanh khoản. Việc hai ông Kudrin và Ignatyev sẽ hoàn thành mục tiêu của mình như thế nào còn là một bí ẩn nếu họ dự định nâng tỷ lệ lãi suất và vay vốn thậm chí khả năng vay vốn hiện nay ngày càng khó tiếp cận.

Vượt qua khủng hoảng


Hai ông Ignatyev và Kudrin giống như trong một đội lính cứu hỏa chỉ có 2 người khẩn trương cố gắng dập tắt ngọn lửa đang cháy dữ tợn. Họ cố gắng vẽ ra một nền tảng tốt cho Bộ trưởng Kinh tế Elvira Nabiullina – người đang vạch ra một giải pháp dài hạn cho vấn đề tài chính hiện nay.

Bà cho hay, Nga cần một mô hình kinh tế mới vì cuộc khủng hoảng tài chính chứng minh rằng hệ thống hiện tại đã “kiệt sức”. Bà biện luận dựa trên giá dầu cao và khả năng tiếp cận vốn vay dài hạn cho các ngân hàng và công ty Nga. Kết quả là, kinh tế Nga loạng choạng và trở nên phụ thuộc ngày càng lớn vào xuất khẩu của các mặt hàng không thể kinh doanh. Trong khi đó, lĩnh vực tài chính lại phát triển không đủ nhanh để bắt kịp tình hình.

Dựa trên bản báo cáo của bà Nabiullina, để vượt qua khủng hoảng, kinh tế Nga cần phải giảm phụ thuộc vào ngân sách nhập khẩu, tăng phụ thuộc vào các nguồn tài nguyên trong nước, cắt giảm chi tiêu, xem xét lại các dự án hàng hóa đắt đỏ, tăng hiệu quả của ngành sản xuất mà cuối cùng phải là ngành chủ lực trong tăng trưởng công nghiệp của Nga.

Dự đoán năm 2009

Ngày 18/11, World Bank xuất bản “báo cáo kinh tế Nga lần thứ 17”. Sau khi xem xét những ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng lên kinh tế Nga và các biện pháp của chính phủ Nga, WB đã hạ mức dự đoán cho tăng trưởng GDP của Nga từ 6,8% xuống còn 6% năm 2008 và từ 6,5% xuống còn 3% năm 2009.

Mục tiêu GDP của Chính phủ Nga cho năm 2008 là 7,8%, nhưng họ đã hạ thấp xuống còn 7-7,3%. Nga vẫn chưa công bố dự đoán chính thức ra công luận, nhưng có thể dự đoán của họ cũng gần với dự đoán của WB.

Điều này là hợp logic vì Nga là 1 phần kinh tế thế giới và WB cũng đưa ra dự đoán tăng trưởng kinh tế thế giới giảm 0,93% năm 2009.

Nguyễn Liên
theo RIA Novosti