Dư âm vị đắng bởi Nguyễn Quang

Thị trường chứng khoán năm 2009 sẽ không quá “xám” do những khó khăn lớn nhất đã dồn vào năm 2008.

Điểm dễ nhận thấy của thị trường chứng khoán khi đi gần hết năm 2008 là sự “hao hụt” đáng sợ của giá trị hàng hoá trên thị trường, trong khi số lượng hàng hoá vẫn không ngừng tăng lên.

Cuối năm 2007, trên cả hai sàn giao dịch (HOSE và HASTC) mới có 253 mã cổ phiếu và chứng chỉ quỹ niêm yết, thì đến nay đã có tổng số 338 mã, đồng nghĩa với việc có thêm nhiều sự lựa chọn cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, giá trị vốn hoá của thị trường vào thời điểm hiện nay chỉ đạt khoảng 13 tỷ USD, giảm hơn một nửa so với cuối năm 2007. Trong đó, vốn hoá của nhiều công ty niêm yết như SAM, REE, FPT, VNM, STB… đã bị “bốc hơi” hàng nghìn tỷ đồng.

Từng điểm số của VN – Index và HASTC – Index cũng luôn được giới đầu tư soi kỹ sau mỗi phiên giao dịch. Năm 2008 là năm có nhiều phiên giao dịch mà cả hai sàn luôn tăng điểm chật vật, còn giảm điểm lại rất dễ dàng.

Đến thời điểm này, tuy sàn HASTC chưa đi hết 247 phiên, sàn HOSE chưa hoàn tất 244 phiên (do bị tạm ngừng giao dịch 3 phiên vì lỗi kỹ thuật), nhưng con số tạm tính cho thấy, so với một năm trước, chỉ số VN – Index đã mất đứt hơn 600 điểm (từ mốc hơn 920 điểm cuối năm 2007 so với trên dưới 300 điểm hiện nay), còn chỉ số HASTC – Index cũng đã chia tay với hơn 200 điểm. Những con số đó cho thấy, túi tiền của nhà đầu tư đã vơi khoảng 2/3 sau một năm “cày ải” trên sàn.

Trong bối cảnh đó, điểm đáng mừng là nhiều nhà đầu tư vẫn tiếp tục bám sàn. Hiện toàn thị trường có khoảng 500.000 tài khoản (trong đó, nhà đầu tư nước ngoài nắm khoảng trên dưới 11.000 tài khoản).

Tuy đã có những lúc thị trường náo loạn với những quyết định “bán tháo” cổ phiếu của nhà đầu tư, hoặc những khi giới đầu tư lo ngại vì các nhà đầu tư ngoại liên tục bán ròng cổ phiếu, nhưng với số lượng nhà đầu tư còn gắn bó với sàn chứng khoán hiện nay, có thể thấy thị trường đã có được một lớp nhà đầu tư dày dạn, nhiều kinh nghiệm hơn, tâm lý vững hơn trước những biến động.

Năm 2008 cũng là một năm khốn khó của các công ty niêm yết, bởi ngoài sự suy giảm do tác động của nền kinh tế nói chung, thì các doanh nghiệp còn gặp nhiều khó khăn trong việc huy động vốn.

Nếu như năm 2007, các công ty niêm yết đã huy động được khoảng 90.000 tỷ đồng thông qua thị trường chứng khoán, thì năm 2008, dù đã rất cố gắng nhưng các doanh nghiệp cũng chỉ “gom” được khoảng 30.000 tỷ đồng.

Nhiều đợt phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng đã thất bại với sự kém mặn mà, thậm chí dửng dưng của nhà đầu tư. Vì vậy, nhiều doanh nghiệp phải huỷ kế hoạch đấu giá do hết thời hạn, mà không có lấy một nhà đầu tư đăng ký.

Nhìn lại thị trường chứng khoán năm 2008, không thể không nhắc đến sự tăng trưởng về số lượng của các công ty chứng khoán (CTCK). Chỉ từ cuối năm 2006 đến nay, số lượng CTCK đã tăng từ 50 lên thành trên 100 CTCK).

Tuy nhiên, trong số đó chỉ có 26 CTCK có đủ vốn điều lệ trên 300 tỷ đồng và được thực hiện đầy đủ các nghiệp vụ, số còn lại đều có vốn ở dưới mức 300 tỷ đồng rất xa, thậm chí một số CTCK chỉ có vốn vài chục tỷ đồng.

Không khó để nhận ra năng lực của các CTCK Việt Nam còn rất yếu, mà thực tế là trước cơn sóng gió của thị trường năm qua, có khoảng trên 70% CTCK chắc chắn thua lỗ, có công ty đã “ăn” vào vốn đến 60%.

Nhìn lại một năm qua, các chuyên gia chứng khoán nhận định, bức tranh của thị trường chứng khoán năm 2009 không đến mức quá “xám”, bởi “những điều đau khổ nhất” dường như đã dồn vào năm 2008 đầy biến động.

Năm 2009, thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục hội nhập sâu cùng chứng khoán và kinh tế thế giới, nên khoảng nửa đầu năm 2009, thị trường sẽ tiếp tục đi ngang như hiện nay.

Tiếp đó, thị trường sẽ chờ các tín hiệu khởi sắc từ kinh tế và thị trường chứng khoán thế giới, mà theo dự đoán, các chính sách cải cách của Mỹ và các nước (nếu có), cũng phải đến sau quý II/2009 mới cho thấy hiệu quả, cũng có nghĩa là thị trường chỉ có thể khởi sắc sau quý II/2009.

Huy Hào
theo Báo Đầu tư