Doanh nghiệp chật vật tìm vốn bởi Nguyễn Quang

Ngân hàng dồi dào vốn nhưng tín dụng không tăng được, trong khi đó doanh nghiệp lại kêu không vay được vốn sản xuất kinh doanh.

Để giải tỏa ức chế cho doanh nghiệp, đồng thời giải phóng vốn đang kẹt ở ngân hàng, ngày 7-11 đại diện Ủy ban Nhân dân TPHCM, Ngân hàng Nhà Nước, Bộ Tài chính, và các ngân hàng cổ phần đã ngồi lại để lắng nghe tâm tư của doanh nghiệp và tìm hướng tháo gỡ.


Doanh nghiệp “khát” vốn

Có mặt tại buổi đối thoại giữa doanh nghiệp TPHCM với cơ quan quản lý, đại diện nhiều doanh nghiệp bày tỏ sự bức xúc khi không thể gõ cửa được ngân hàng.

Ông Nguyễn Xuân Hàn – Tổng giám đốc Công ty cổ phần Dịch vụ Phú Nhuận (Maseco) dẫn chứng trường hợp đơn vị này đang khốn đốn vì không vay được vốn để nhập khẩu linh kiện hàng điện tử về sản xuất, do chủ trương hạn chế cho vay nhập khẩu các mặt hàng điện tử của ngân hàng.

Trong khi đó, một thực tế là sau thời kỳ dài chống chọi với lạm phát, hầu hết doanh nghiệp đã đuối sức khi phải đối mặt với hàng loạt khó khăn phát sinh: thị trường tiêu thụ co lại, giá cả sụt giảm, hàng tồn kho ứ đọng rất lớn, dẫn đến thua lỗ tại nhiều doanh nghiệp. Khó khăn nhất là ngành nông lâm thủy sản do bị các nhà nhập khẩu nước ngoài ép giá.

Nhưng về phía ngân hàng, dù vốn khả dụng đang tốt hơn trước, nhưng hiện việc cho vay cũng hết sức cân nhắc với mục tiêu đảm bảo an toàn vốn. Do nền kinh tế thế giới diễn biến xấu đe dọa thị trường xuất khẩu nên nhiều ngân hàng thà chấp nhận ứ vốn chứ không dám mạnh dạn cho vay.

Để được xét duyệt cấp vốn, ngoài tiêu chuẩn về kết quả kinh doanh không lỗ, ngân hàng còn có thêm điều kiện doanh nghiệp phải không bị tồn hàng, có thị trường xuất khẩu ổn định… để đảm bảo đồng vốn cho vay không bị rủi ro.

Bà Lê Thị Tú Anh, Phó chủ tịch Hội Doanh nghiệp trẻ TPHCM, cho rằng với mức lãi suất cho vay cao như hiện nay, các doanh nghiệp hầu như không dám vay để đầu tư vào bất kỳ dự án mới nào do hiệu suất sinh lời không chịu nổi lãi vay. Không còn cách nào khác, một số doanh nghiệp phải thu hẹp sản xuất, dẫn đến nguy cơ khan hiếm hàng hóa, đẩy giá cả lên cao ảnh hưởng đến mục tiêu kiềm chế lạm phát.

Theo ông Nguyễn Đức Hoan, Chủ tịch Hội Dệt may thêu đan TPHCM, mặc dù các ngân hàng đã giảm lãi suất cho vay, nhưng liều lượng chưa đủ. Theo ông Hoan, các doanh nghiệp chỉ an tâm vay vốn với lãi suất 12%/năm.

Do đó, Ngân hàng Nhà nước nên ban hành thêm gói giải pháp hỗ trợ để các ngân hàng thương mại có thể tiếp tục hạ lãi suất huy động xuống thấp, tạo đà giảm lãi suất cho vay. Song song đó, nhiều doanh nghiệp kiến nghị Ngân hàng Nhà nước nên cho phép doanh nghiệp vay được vốn bằng ngoại tệ với lãi suất rẻ hơn.

Theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TPHCM, trong 10 tháng đầu năm nay, tổng dư nợ cho vay đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ đạt 207.500 tỉ đồng , chiếm 42% tổng dư nợ tín dụng.

Qua khảo sát ở 97 ngân hàng thương mại, trong tháng 10-2008, các ngân hàng đã nhận gần 18.000 hồ sơ vay vốn; trong đó, hơn 85% hồ sơ đã được giải quyết. Số còn lại không vay được vốn vì nhiều lý do, hơn 80% hồ sơ trong số này không đủ điều kiện vay vốn, hoặc phương án hoạt động không khả thi và hiệu quả, khả năng tài chính thấp…


Đề xuất giãn nợ cho doanh nghiệp

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội kinh doanh bất động sản TPHCM, cho biết sức mua trên thị trường bất động sản hiện nay rất thấp, thậm chí ngưng trệ vì đói vốn, thậm chí có dự án hoàn thành được 70% tiến độ mà phải đình lại. Ngoài chuyện vốn, doanh nghiệp bất động sản cũng không thể kham nổi lãi suất quá cao, 18%/năm, lại chỉ được phép vay ngắn hạn.

“Với lãi suất ấy, doanh nghiệp chỉ dám vay “chữa cháy” chứ không dám vay đầu tư”, ông Châu nói. Ông đề nghị ngành ngân hàng cần xem xét giãn nợ, gia hạn nợ, cơ cấu lại nợ và tiếp tục cho vay để doanh nghiệp có thể xoay xở qua giai đoạn khó khăn như hiện nay.

Ông Châu cũng đề xuất cho phép các doanh nghiệp bất động sản được huy động vốn từ khách hàng vì Luật Bất động sản cho phép doanh nghiệp bán các tài sản hình thành trong tương lai. “Vấn đề ở đây là việc quản lý nguồn vốn huy động của doanh nghiệp như thế nào”, ông Châu nói.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cho rằng thời gian vừa qua xuất hiện nhiều thông tin bất lợi cho bất động sản, thậm chí nhiều thông tin ảnh hưởng đến cả hệ thống ngân hàng như nợ xấu của bất động sản tăng cao.

Thực tế, theo báo cáo của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TPHCM, nợ quá hạn trên địa bàn thành phố đến hết tháng 10 chỉ chiếm 2,14% tổng dư nợ tín dụng; nợ xấu cả nước là 35.000 tỉ đồng, bằng 2,92% dự nợ, nhưng các ngân hàng đã trích dự phòng rủi ro 22.000 tỉ đồng, phần còn lại lợi nhuận dư sức bù đắp.

Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TPHCM, trong 10 tháng đầu năm 2008 có 151 dự án bất động sản có nhu cầu vay vốn và được ngân hàng cam kết cho vay với tổng số vốn là 14.300 tỉ đồng. Đến nay, các dự án này đã giải ngân 9.300 tỉ đồng. Trong đó, có 56 dự án đã giải ngân hết, còn lại 95 dự án đang trong giai đoạn giải ngân, nhưng trong số này có đến 57 dự án có mức cho vay thêm dưới 10 tỉ đồng.

Cũng theo ông Giàu, đối với một số dự án bất động sản không vay được vốn do ảnh hưởng của chính sách thắt chặt tiền tệ, tới đây Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TPHCM sẽ rà soát và xem xét.

Khó đâu chỉ do chính sách

Ông Lê Hoàng Quân, Chủ tịch UBND TPHCM, cho rằng các doanh nghiệp bất động sản cứ kêu khó khăn, nhưng không ngồi lại với nhau để bàn giải pháp giải quyết. Theo ông thì trong thời gian qua, sau khi UBND TPHCM lo đền bù giải toả được đến đâu, các doanh nghiệp cứ đẩy giá bất động sản ở đấy lên cao, tự gây khó khăn cho mình. “Chính các doanh nghiệp bất động sản đẩy giá lên cao, rồi bây giờ kêu khó là không bán được, thua lỗ…”, ông Quân nói.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Văn Giàu cho rằng: “Các doanh nghiệp bất động sản cũng cần phải cân nhắc để đi theo một kịch bản phát triển bền vững. Không thể chấp nhận chuyện mua một căn nhà rồi đẩy giá căn nhà tăng lên gấp 2-3 lần chỉ vài tháng sau…”.

Dư nợ tín dụng bất động sản của TPHCM chỉ có 61.000 tỉ đồng, (bằng 15% tổng dư nợ) tập trung vào 9 nhóm đối tượng: cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất kinh doanh hơn 5.600 tỉ đồng, khu công nghiệp, khu chế xuất 1.380 tỉ đồng, đô thị mới 6.093 tỉ đồng, cao ốc cho thuê 5.773 tỉ đồng, trung tâm thương mại 2.439 tỉ đồng, xây dựng, sửa chữa nhà dân 18.000 tỉ đồng, xây dựng sửa chữa nhà để bán 9.587 tỉ đồng, thế chấp quyền sử dụng đất 5.571 tỉ đồng, kinh doanh bất động sản khác 6.237 tỉ đồng.

Nhật Quỳnh
theo TBKTSG