Người đứng đầu tập đoàn Telenor Group tại Ucraina ông Trond Moe so sánh việc đầu tư vào Ucraina với việc uống vodca lần đầu tiên.

Có thể tôi không nói điều gì độc đáo, những đề tài vodca luôn là đề tài không bao giờ cạn. Sau khi làm việc tại Ucraina vài năm và làm quen với loại thức uống nóng bỏng này tôi đã hiểu giữa vodca và đầu tư vào đất nước này có nhiều điểm chung.

Thứ nhất, thật ra bạn không muốn làm điều đó, vì nghĩ rằng nó đáng sợ và hoang dã. Vì quả thật không muốn cạn cốc rượu đặt trước mặt chút nào. Đầu tiên bạn chỉ cầm nó lên tay – chỉ là để cho có hội.

Nhiều người nước ngoài tất nhiên sẽ ngay lập tức nói “không” với vodca, cũng như nhiều người sẽ không đầu tư vào Ucraina. Nhưng cuối cùng thì vẫn có một số, ví dụ như tôi, mạo hiểm và trải qua “không chỉ một thử thách của vodca”.

Tôi thú nhận rằng đầu tiên có đáng sợ một chút, nhưng những người bạn Ucraina thân thiện cam đoan rằng không có gì nguy hiểm cả. Rằng anh cứ làm giống như những người ở đây: nhắm vodca với thức gì mỡ như salo (mỡ muối) và giò, chiêu ngụm compot (nước quả), thế là không có sao. Tất nhiên là không phải như vậy. Nhưng phải sau này bạn mới hiểu được điều đó, khi đã không còn đường lui. Khi một bên thì anh bạn thân mời mọc, một bên thì cô gái xinh đẹp cứ tha thiết chào mời.

Với các khoản đầu tư đầu tiên vào Ucraina của chúng tôi cũng như vậy. Tất cả đều cam đoan rằng hoàn toàn an toàn – chỉ cần làm như những người địa phương là sẽ ổn hết. Chỉ có điều đừng cố thay đổi gì cả, đó là điều bất lịch sự.

Vậy là bạn đã uống hết cốc vodca đầu tiên – cảm giác thật khủng khiếp! Toàn cơ thể bị sốc. Bạn tin rằng dự cảm dù sao vẫn đúng: đầu tư vào Ucraina không phải hoàn toàn an toàn. Nhưng “giữa lần thứ nhất và lần thứ hai khoảng cách rất ngắn”. Trước khi bạn kịp tỉnh ra thì hội rượu đã chuyển đến bạn vinh dự được nói lời nâng cốc. Sau đó thì lại phải cạn thêm một cốc nữa.

Và rồi lại những khó chịu, tuy đã đỡ khó chịu hơn lần đầu tiên. Và quả dưa chuột muối ấy đã không còn vị khó ăn như trước nữa.

Lần nâng cốc thứ ba là vì phụ nữ và tình yêu. Vì lịch sự bạn phải đứng dậy tuy đôi chân đã bắt đầu run rẩy, và người ta lại hét lên với bạn: “100%!”. bạn uống cạn và ngay lập tức đi tìm quả dưa chuột giờ ngon tuyệt ấy. Và, lạ quá! bạn cảm thấy mình thật tuyệt vời – cú sốc văn hoá đã được vượt qua. Giờ đây bạn gần như đã là chuyên gia về Ucraina!

Với đầu tư cũng vậy: tất cả đều tốt hơn sau lần sốc đầu tiên. Bạn đã quen với việc một ông sếp phải ký tất cả các loại giấy tờ và con dấu là vật đáng giá nhất trong công ty. Việc đó thật lạ, nhưng bạn đã quen được!

Đến lượt nâng cốc thứ 4, 5, 6. đã không còn phải nhắc uống 100% nữa. Bạn đã là chuyên gia rồi! bạn biết chính xác phải làm gì và làm thế nào. Và bạn không nhận thấy hội rượu của bạn ăn gian chỉ uống có phân nửa cốc sau mỗi lần nâng cốc. Cho đến lúc này Ucraina là đất nước tuyệt vời, và bạn cảm thấy thật tuyệt. Nhưng rồi bạn muốn thử đứng lên. Có vấn đề với việc lấy thăng bằng, nhưng nhờ có sự trợ giúp bạn cũng đến lên được.

Đã không có thể xâu chuỗi các sự kiện. Có thể là bạn ngã từ trên ghế xuống, vì thân thể đau nhiều chỗ, và có thể bạn đã nói gì đó không phải, vì có ai đó quát người nào đó và không chắc là bạn có đúng là người nào đó đấy không.

Ngày hôm sau bạn tỉnh dậy với cái đầu đau kinh khủng và cái ví rỗng không. Người đầu tư nước ngoài tại Ucraina cũng trải qua những điều tương tự. Đầu tiên mọi sự đều tuyệt, tất cả đều thân thiện, rồi đột ngột cuộc vui kết thúc.

Hẳn là mọi việc không nhất thiết phải diễn ra như vậy. Sau “thử thách vodca” khủng khiếp lần đầu tiên đó bạn không nhất thiết phải làm giống hệt như các bạn Ucraina. Ở đây bạn có quyền cư xử khác hoặc ít nhất cũng có quyền thử cư xử khác. Nhưng dù sao thay đổi cách tiếp cận với kinh doanh tại Ucraina là rất không đơn giản.

Và cuối cùng, tôi cho phép mình một cách nói bóng bẩy nữa. Người nước ngoài ngốc nghếch sẽ tiếp tục uống cạn cốc vodca vì “ở đây nó phải thế”. Còn người thông minh sẽ làm quen các bạn Ucraina với các loại rượu vang tinh tế, các món ăn, với cà phê expresso và một ngum cô nhắc nhỏ sau mỗi bữa ăn. Anh ta sẽ giới thiệu với bạn bè phong tục và ẩm thực của nhiều nước trên thế giới. Người Ucraina nào từ chối nếm thử các món ăn, thức uống tinh tế mà cứ đòi rượu vodca, cứ nốc cạn cả ly armagnac (một loại thức uống có cồn tương tự như cô nhắc) rồi nhắm với lát chanh, thì cũng là người ngốc. Còn người Ucraina thông minh sẽ uống vodca với cả niềm kiêu hãnh và chỉ thỉnh thoảng mới uống. Người thông minh cũng sẽ trân trọng các phong tục và truyền thống khác trong cách cư xử sau bàn nhậu, cũng như trong kinh doanh.

Trond Moe, người đứng đầu tập đoàn Telenor Group tại Ucraina, chủ tịch
Liên hiệp kinh doanh châu Âu (EBA), thành viên Hội đồng đầu tư thuộc
HĐBT Ucraina

Phuong Anh
theo Delo