Giá chứng khoán ở New York chiều thứ hai tăng vọt tới gần 7% sau khi Washington công bố kế hoạch tung tiền và khuyến dụ giới đầu tư mua lại nợ xấu của các ngân hàng.

Kế hoạch đã tạo một phản ứng dây chuyền

Chứng khoán hầu khắp thế giới cũng tăng trở lại khi nhận được tin này.   Wall Street và các thị trường quốc tế phản ứng thuận lợi, nhưng liệu kế họach này có cứu vãn được cuộc khủng hoảng kinh tế tài chính toàn cầu hay không?   Muốn cứu được thì phải làm sao?

Công bố kế hoạch đó với báo chí, hôm thứ hai tại Toà Bạch Ốc, Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama cho rằng hiện chính phủ chỉ mới có vẻ ứng phó được một yếu tố quan trọng trong việc phục hồi kinh tế, khi thị trường địa ốc đang khởi sắc trở lại ngay sau tin này, nhưng vẫn còn nhiều việc phải làm.

Tuỳ viên báo chí toà Bạch ốc Robert Gibbs tuyên bố đại ý là kế hoạch này chỉ là một phần trong kế hoạch kinh tế tổng thể của Tổng thống Obama.

Hai chỉ số chứng khoán thiết yếu của thị trường New York tăng gần 7%, trong một ngày tươi đẹp nhất của New York trong năm 2009, với tỉ lệ tăng hiếm có trong nhiều năm nay.

Bộ trưởng ngân khố Tim Geithner tuyên bố chính Ngân hàng trung ương Hoa Kỳ và Quỹ bảo hiểm ký quỹ ngân hàng, gọi tắt là FDIC, sẽ mua lại những kén nợ xấu bằng các món vay nhẹ lãi với khoảng 100 tỉ đô la lấy từ quỹ cứu nguy kinh tế, đồng thời khuyến dụ giới đầu tư cũng mua lại nợ xấu để giúp hệ thống ngân hàng hồi phục.   Gọi là kén nợ vì đó là những gói nợ được mua đi bán lại qua tay không bíêt bao nhiêu người, nay trở thành ung thối vì không có ai trả nổi.


Các Cty lớn hàng đầu sẽ tham gia kế hoạch

Những công ty đầu tư hàng đầu tỏ ý tham gia kế hoạch. Chủ tịch công ty đầu tư Pimco có số vốn 840 tỉ đô la của khách hàng trao gửi, là nhà tài chính nhiều uy tín Bill Gross, cho biết sẽ khởi sự mua vào những kén nợ xấu đó trong vòng 45 ngày.

Một nhà đầu tư nổi tiếng khác, chuyên gia về nợ xấu, là tỉ phú Wilbur Ross Jr, cho biết ông dự tính đầu tư 1 tỉ đô la vào vụ này. Ông cho rằng kế hoạch sẽ giúp các ngân hàng lấy lại được trị giá hợp lý nhất cho những tài sản xấu khó lượng định giá trị.  

Tuy nhiên nhiều nhà đầu tư khác tỏ ra thận trọng hơn.  Họ đang chứng kiến trận lôi đình của Quốc hội, phản ảnh ý nguyện của dân Mỹ, trong vụ các nhân viên của công ty khổng lồ AIG nhận tiền thưởng một cách vô lương tâm.   Họ muốn Quốc hội bảo đảm rằng lợi nhụân của họ sau vụ mua lại các kén nợ xấu sẽ không bị mắng chửi, bị tước đoạt lại giống như công ty lỗ lã AIG có thể bị.  

Đây không phải lần đầu tiên Washington muốn các kén nợ xấu được mua lại để cho các ngân hàng kiếm lại tí vốn để tiếp tục tài trợ nền kinh tế, cho kinh tế Mỹ cùng với toàn cầu thoát khỏi cảnh thiếu máu, dần dần kịêt sức.

Chính quyền Bush từng nêu kế hoạch đứng ra chuộc những món nợ đạy này, nhưng lại phải bỏ qua, vì vịêc lượng định số nợ xấu ấy quá phức tạp.  Không cách nào để biết chắc những kén nợ thối được mua đi bán lại từ Hoa Kỳ sang khắp thế giới trị giá tổng cộng là bao nhiêu.

Ngụơc lại, chính quyền Obama không hoàn toàn bỏ tiền ra, chỉ đưa ra một phần rồi khuyến dụ sự đóng góp của các quỹ đầu tư, công ty vốn cùng các nhà đầu tư lớn,  Họ sẽ mua lại những kén nợ thối ấy bằng những món cho vay nhẹ lãi. Những món vay này lại được bảo đảm do Quỹ dự trữ Liên bang, tức là ngân hàng trung ương Hoa Kỳ, cùng với Cơ quan bảo đảm các ngân khoản ký quỹ, gọi tắt là FDIC.

Theo kế hoạch này thì các nhà đầu tư sẽ tính toán giá cả với ngân hàng. Giới đầu tư phải mặc cả cho phải chăng, để ngân hàng chịu bán lại nợ xấu, và giá cả cũng phải được tính toán sao cho chính phủ không bị nguy cơ lỗ lã nặng nề.

Những nhân vật ưu tú trong giới tài chính cho rằng muốn thành công, chính phủ còn phải nhanh chóng liên minh với tư nhân để kế  hoạch không bị kéo lê tới nửa năm, chẳng hạn.


Vụ AIG sẽ là một trở ngại?

Nhiều người khác cũng tỏ mối quan ngại như đã kể, về việc Quốc hội nặng tay với chuyện tiền thưởng của AIG.  Họ e rằng giới đầu tư không muốn lợi nhuận và công lao của họ không được đền bù, do những luật lệ liên quan phát khởi từ vụ AIG.  Hạ viện Mỹ hồi tuần trước tỏ ra phẫn nộ chưa từng thấy, nói đến những người nhận tiền thưởng và công ty AIG với những lời nhục mạ chưa từng có tại Quốc hội.

Đó là lời dân biểu Earl Pomeroy, đảng Dân chủ, tuyên bố rằng giới quản trị công ty AIG là những kẻ đáng ghê tởm, nói cách nào thì cũng là những tay chuyên viên thất bại nhục nhã, hãy trả lại tiền cho dân thôi.

Giữa lúc đó, tức là giữa tối hôm thứ hai 23 tháng ba ở Washington, có tin ít nhất 3 phần tư số nhân viên AIG nhận tiền thưởng nhiều nhất đã tự nguyện trả lại số tiền thưởng này.

Tin do Bộ trưởng tư pháp tiểu bang New York Andrew Cuomo cho biết tính đến nay thì có thể lấy lại 80 triệu tiền thưởng của công ty AIG, do 15 người trong số 20 nhân viên được thưởng nhiều nhất, trả lại.   Số tiền thưởng được gọi là nhiều  lên đến từ 1 triệu đến 8 triệu đô la mỗi người.    Ông Cuomo, người đang mở cuộc điều tra về vụ 165 triệu tiền thưởng của AIG, hân hoan gọi điện thoại hội thoại cho một số báo chí, cho hay cụ thể là 30 triệu đô la đã được trả lại.

Tuần trước Hạ viện Mỹ bỏ phiếu thông qua dự luật đánh thuế từ 95% đến 100% vào những món tiền thưởng của các công ty được nhận từ 5 tỉ trở lên tiền cứu nguy tài chính của chính phủ, và đánh vào những người có thu nhập gia đình từ 250 ngàn trở lên.

Thượng Viện đang hãm lại đà tiến của dự luật này, thận trọng hơn về khía cạnh pháp lý, vì một dự luật như vậy có thể vi phạm hiến pháp và những nguyên lý căn bản của luật pháp.   Vi phạm vì mang tính cách hồi tố, đồng thời lại chỉ áp dụng cho một nhóm người trong xã hội, tức là không công bằng.  

Quang Thọ
theo AFP