Trong cuộc thương lượng với tập đoàn năng lượng Pháp GDF-Suez về khả năng tập đoàn này tham gia vào dự án đường ống dẫn khí đốt “Dòng chảy phương Bắc” của Nga, Phó Chủ tịch tập đoàn Gazprom Alexander Medvedev khẳng định: “Về lâu dài chỉ có 3 quốc gia có đủ khả năng cung cấp khí đốt cho cả thế giới. Đó là Nga, Iran và Cata”.

Theo tuần báo cánh tả “Rinascita” (Italia), kế hoạch mở rộng hệ thống đường ống dẫn khí đốt của Nga ra toàn châu Âu tiềm ẩn việc Mátxcơva muốn tăng cường chính sách sử dụng “con đường khí đốt” nhằm củng cố vị trí số 1 của họ trên thị trường năng lượng châu Âu để từ đó kiềm chế các nước này về mặt chính trị. Thời gian qua cho thấy, Nga đã phát huy tối đa khả năng “tiếp thị” trong việc kêu gọi các đối tác châu Âu tham gia vào dự án của Nga tạo dựng một hệ thống đường ống dẫn khí đốt thống nhất và hoàn chỉnh trên toàn lục địa.

Cuộc khủng hoảng chính trị và kinh tế của Ucraina cũng như những bất đồng của họ với Nga trong vấn đề khí đốt đã giúp Mátxcơva nhìn nhận ra vấn đề là các quốc gia châu Âu trong thời kỳ quá độ như Ucraina không thể là những đối tác năng lượng thích hợp mà chỉ có thể được xem như con bài chính trị không hơn không kém. Điều này buộc Mátxcơva phải cô lập các quốc gia trong thời kỳ chuyển tiếp, đồng thời tích cực tìm kiếm những đối tác thương mại trong số các thành viên mới của EU và các đồng minh chiến lược mới. Thái độ của Ba Lan và Ucraina đã khiến Nga quay sang những đối tác đặc biệt vốn không phải là những đối thủ cạnh tranh của Nga trong hệ thống “Dòng chảy phương Bắc” hay “Dòng chảy phương Nam”, nhưng có thể giúp Nga mở rộng mạng lưới đường ống dẫn khí đốt trên toàn Địa Trung Hải, biển Adriatic và Bantích.

Việc tập đoàn Gazprom vươn sang Pháp qua việc hợp tác với GDF-Suez là một con bài quan trọng trong việc giúp Nga tăng cường sự hiện diện ở Tây Âu thông qua đường ống dẫn khí đốt. Các cuộc thương lượng với đối tác Pháp diễn ra cùng lúc với một loạt cuộc đối thoại của Bộ trưởng môi trường Nga với những người đồng cấp của Đức, Phần Lan, Đan Mạch và Thụy Điển nhằm củng cố lợi thế của nhà cung cấp năng lượng số 1 trong khu vực Bắc Âu. Gazprom cũng đã nhảy vào thị trường Hunggari, với việc ký hiệp định xây dựng một hệ thống lưu kho 1 tỷ m3 khí đốt, bằng 1/2 lượng khí đốt tiêu thụ mỗi năm ở nước này. Hunggari cũng đã chấp thuận tham gia vào hệ thống “Dòng chảy phương Nam” của Gazprom ở Nam Âu và Bancăng. Cuộc thương lượng giữa Tổng thống Medvedev và Thủ tướng Tây Ban Nha Zapatero ở Tây Ban Nha xoay quanh mối quan hệ đối tác chiến lược, theo đó, Gazprom sẽ đóng vai trò trung gian trong mối quan hệ này. Gazprom, thông qua đối tác Repsol, sẽ nắm vai trò chủ chốt trong việc phân phối khí đốt trên thị trường Tây Ban Nha. Nhưng điều đáng được lưu tâm là hai nhà lãnh đạo này đã tính tới việc cùng hợp tác khai thác và phân phối năng lượng ở Mỹ Latinh, địa bàn hoạt động mạnh nhất của Repsol.

Tuần báo “La Rinascita” kết luận, với việc tạo ra “Con đường tơ lụa” năng lượng, Nga muốn lợi dụng sự thay đổi trong chính sách của Mỹ và tính thực dụng của châu Âu để mở rộng hơn nữa tầm ảnh hưởng của mình trong lĩnh vực năng lượng. Việc duy trì vị trí độc tôn trong lĩnh vực này ở châu Âu là chìa khóa để Nga giành những lợi thế chính trị tạo ra sự cân bằng quyền lực giữa Nga với các nước còn lại của châu lục này. Ngoài ra, Mátxcơva còn hướng tới việc gây sức ép với EU để tìm kiếm sự hòa hoãn với Iran về vấn đề năng lượng hạt nhân. Thành công trong chính sách của Mátxcơva cũng sẽ đẩy những quốc gia như Grudia, Ba Lan và Ucraina vào thế phải quyết định theo ai, Nga hay phương Tây? 

Ánh Hồng
theo Tuần báo “Rinascita” (Italia)

»Cùng chủ đề