Cơn địa chấn tại phố Wall đã lan tới kinh đô điện ảnh Hollywood. Các nhà làm phim đang phải đau đầu tìm cách huy động vốn khi mà các ngân hàng đang gặp khó khăn và từ chối mọi khoản xin vay.

Mối “thân tình” nhiều trắc trở

Từ năm 2004 trở về trước, các nhà làm phim không nhận được sự ưu ái của các ngân hàng. Không giống như những người vay tiền mua nhà, những nhà phim muốn mượn tiền để thực hiện một bộ phim nào đó, họ phải trải qua một loạt các cuộc kiếm tra về tài sản thế chấp, tính khả thi của kế hoạch, khả năng tạo “hit” của bộ phim…

Trong mắt các nhà kinh doanh ngân hàng, những nhà làm phim chỉ là những nghệ sĩ không có đầu óc kinh doanh. Ném tiền vào các bộ phim là một sự mạo hiểm. Vì thế, các ngân hàng luôn giữ một khoảng cách an toàn với các hãng phim tại Hollywood.

Harry Potter không thể thành phim nếu không có sự tham gia của các ngân hàng đại gia

Nhưng 4 năm trước, những ngân hàng tên tuổi như Merrill Lynch, JP Morgan và Goldman Sachs bắt đầu thừa thãi vốn và họ không tìm thấy chỗ nào đầu tư có lãi nhanh. Trong khi đó, các hãng phim vẫn tìm các đối tác ngân hàng có thể cung cấp cho họ lượng tài chính ổn định cũng như có thể chia sẻ nguy cơ rủi ro với họ.

Với mục đích “hai bên cùng có lợi”, rất nhiều ngân hàng bắt tay với các hãng phim, thậm chí còn trở thành cổ đông của một vài hãng phim. Lợi nhuận các ngân hàng thu được là 13-18% lợi nhuận thu từ mỗi bộ phim của hãng đó.

Tuy nhiên đó chỉ là thời gian ban đầu, càng về sau những điều kiện trên chỉ tồn tại trong hợp đồng. Ryan Kavanaugh, giám đốc công ty truyền thông Relativity Media cho biết:

“Cùng với Sony, Universal, Waner Bros và khá nhiều các ngân hàng tên tuổi, công ty của chúng tôi đã đầu tư vào hãng phim lớn của Hollywood. Tổng số vốn của hãng phim này lên đến 8 tỷ đôla Mỹ. Chúng tôi cũng đã nhận được hàng tá các dự án phim. Có dự án làm được nhưng cũng có không ít dự án thất bại, thua lỗ hàng trăm triệu đôla.”

Kavanaugh nói thêm: “Năm 2006, các ngân hàng đổ xô đầu tư vào các hãng phim. Sự thừa thãi vốn biến thị trường phim trở nên bão hoà. Các bộ phim được đầu tư nhiều có khi không bằng những bộ phim với chi phí vừa phải.”

Khi có quá nhiều bộ phim được đầu tư lớn và phim nào cũng được dự đoán là “hit” thì việc cạnh trạnh hời gian phát hành là điều không tránh khỏi. vì thế mà khi Wanner Bros quyết định dời thời điểm phát hành phần mới nhất của Harry Potter từ tháng 11 năm nay sang mùa hè năm 2009, đã có hàng dài các bộ phim đăng ký ra mắt thế chỗ.

Phúc thì hưởng, họa thì… chạy!

Tập đoàn tài chính Merrill Lynch quả là một “tay chơi” có hạng. Tháng 4/2007 hãng này đã đầu tư vào hãng phim mới thành lập Summit Entertainment hơn 1 tỷ đôla Mỹ. Sau đó Merrill lại tung tiền vào đầu tư trang thiết bị cho công ty sản xuất phim của Tom Cruise, MGM”s United Artists 500 triệu đôla Mỹ.

Một chuyên gia trong ngành điện ảnh đã nhận xét hành động của Merrill là “vứt tiền qua cửa sổ” . Và việc họ bị bán cho Bank of America là kết quả của việc làm ngông cuồng này.


Merrill Lynch được đánh giá là “tay chơi có hạng” khi đầu tư hàng tỷ đôla
vào Hollywood, còn Tom Cruise có vẻ vẫn rất tự tin với công ty của mình

Cuối năm 2007, khi cuộc khủng hoảng tín dụng bùng nổ, các tập đoàn tài chính và ngân hàng nhanh chóng nhảy ra khỏi Hollywood. Những cái tên đầu tiên rút ra khỏi kinh đô điện ảnh là Merrill Lynch, Lehman Brothers, Deutsche Bank và Dresdner Kleinwort.

Với những hợp đồng chưa kết thúc, các ngân hàng kêu gọi các hãng phim hãy giảm thiểu các chi phí để phát hành phim như phí quảng cáo, in sao DVD; tăng cường các chiến dịch quảng cáo có hiệu quả cho các bộ phim và quan trọng nhất các ngân hàng yêu cầu các hãng phim hãy bỏ kiểu “chọn mặt gửi vàng”.

Theo như hợp đồng thì các hãng phim có quyền chọn những bộ phim mà họ sự đoán sẽ thành “hit” để đầu tư 100%, nghĩa là khi có lợi nhuận thì hãng phim này hưởng trọn. Ví dụ hãng Sony đã chọn bộ phim ăn khách “Người nhện” để đầu tư 100%, và khi phát hành bộ phim này, toàn bộ lợi nhuận thuộc về Sony.

Theo các ngân hàng, điều kiện này là không công bằng. Khi họ đã đầu tư vào hãng phim thì mọi bộ phim do hãng phát hành, họ đều phải nhận được phần trăm lợi nhuận.

Những ánh sáng cuối đường hầm

Trong hoàn cảnh khó có thể xoay xở một nguồn vốn vay ngân hàng như hiện nay thì những điều kiện như thế của các ngân hàng và các nhà đầu tư đưa ra cũng có thể chấp nhận được. Trong một vài tháng tới, một số hãng phim của Hollywood như Weinstein Co., Paramount, Dreamworks và MGM sẽ ký tiếp hợp đồng với các cổ đông.

Và dường như các hãng phim này rất lạc quan về tương lai. Jeff Pryor, đại diện hãng MGM cho biết: “Mặc cho cuộc khủng hoàng tài chính đang diễn ra, chúng tôi vẫn tự tin khi được làm ăn với các ngân hàng hàng đầu hiện nay”.

Kavanaugh nhận xét điều khoản mới này sẽ giúp các ngân hàng đỡ được phần nào khoản nợ mà họ đang phải gánh. Đây cũng là sự công bằng cho cả ngân hàng và các hãng phim.

Còn có một cách khác giúp các hãng phim có được một nguồn vốn lớn, đó là vốn từ nước ngoài.

Hãng phim Dreamworks SKG của đạo diễn nổi tiếng Hollywood Steven Spielberg đang mong chờ khoản tiền 500 triệu đôla Mỹ từ đối tác Ấn Độ gửi sang. 500 triệu đôla này là một phần trong thoả thuận vay mượn từ trước của Dreamworks SKG và Reliance (Ấn Độ).

Với khoản tiền này, Dreamworks SKG mới có thể hoàn thành những bộ phim đang dở dang của họ cũng như duy trì được mối quan hệ hợp tác vui vẻ với hãng Paramount của Viacom và làm tiếp 6 bộ phim theo kế hoạch.

Đây quả là một cơ hội vàng của Dreamworks SKG trong hoàn cảnh các ngân hàng của Mỹ đang “bế quan toả càng” nhằm tránh ôm nợ thêm.

Hồng Phương
theo Time