Hai tác giả Mikhain Zygar và Georghi Dvali đã viết bài báo “Tiến hoá màu” đăng trên tờ báo Nga “Commersant” số ra ngày hôm nay, 21-7, rằng Mỹ đang chuẩn bị cho Victor Yushenko và Mikhain Saakasvili từ chức.

Phó tổng thống Mỹ Joe Biden bắt đầu chuyến đi thăm Ucraina và Grudia có mục đích cân bằng lại chuyến thăm Matxcơva mới đây của tổng thống Barak Obama. Mục tiêu chính của chuyến đi này là chuẩn bị cho việc thay đổi quyền lực sắp tới tại cả hai nước cộng hoà này, ngắm nghía các người kế nhiệm nặng ký nhất và tất nhiên là thuyết phục người đương nhiệm ra đi một cách yên ả. Theo cách diễn đạt của cố vấn phó tổng thống Tony Blinken thì hai nguyên thủ đương nhiệm “cần phải sẵn sàng đi đến những quyết định khó khăn”. Vốn đã đon trước diễn tiến sự việc chiều ngày hôm qua ông Mikhain Saakasvili đã có bước phản công: ông ra trước quốc hội phát biểu rằng ông sẽ không rời chức vụ trước năm 2013, và gián tiếp buộc tội Mỹ đã đi theo dắt dây của Nga và đóng lại kế hoạch kết nạp Grudia vào NATO.

Ông Joe Biden đến Kiev chiều ngày hôm qua, tuy nhiên tất cả các cuộc gặp chính trị quan trọng ngày hôm nay mới được tổ chức và tiếp diễn cho đến thứ năm, khi ông rời Tbilisi. Trước ngưỡng cửa chuyến công du này văn phòng tổng thống Mỹ không giấu diễm rằng ý nghĩa của chuyến đi thăm là cân bằng lại tình hình tại không gian hậu xô viết sau chuyến thăm Matxcơva mới đây của ông Obama. Và cả tại Kiev cũng như Tbilisi ông Biden sẽ nhiều lần khẳng định, Mỹ phản đối bất kỳ khu vực ảnh hưởng và khu vực quyền lợi nào, còn “sự thiên vị” trong quan hệ với Matxcơva hoàn toàn không có nghĩa Washington sẽ hy sinh quan hệ ấm áp của mình với Grudia hay Ucraina.

Tuy nhiên chuyến đi của ông Joe Biden hoàn toàn không phải là chuyến thăm lịch sự. Khác với ngoại trưởng Hilary Clinton lãnh đạo lĩnh vực ngoại giao xã giao, phó tổng thống chịu trách nhiệm về kế hoạch chiến lược cho chính sách đối ngoại của Mỹ. Và chuyến đi của ông đến nước nào trước kỳ bầu cử quan trọng hoặc vào đỉnh điểm khủng hoảng chính trị là bừng chứng rõ như ban ngày cho thấy Mỹ không có ý định để cho sự việc diễn ra theo chiều tự do, mà ngược lại, Mỹ sẽ quan tâm đến đường hướng giải quyết mâu thuẫn. Ví dụ, lần cuối cùng mới đây ông Biden đến thăm Liban ít lâu trước khi đất nước bầu cử quốc hội – và ông để ai nấy hiểu rõ rằng Mỹ sẽ xem lại chính sách của mình đối với đất nước này trong trường hợp “Hezbolla” thắng cử. Nhiều khả năng tại Grudia hay Ucraina ông sẽ không nói huỵch toẹt ra như vậy về các lựa chọn chính trị của mình, tuy nhiên, theo thông tin của “Commersant” ông có kế hoạch giải thích với hai tổng thống rằng họ không nên cố bám lấy quyền lực, mà đã đến lúc phải chuyển giao lại cho người khác.

“Chúng tôi hy vọng, các nguyên thủ này, nhiều người trong số họ mới đây thôi đã không chỉ động viên cả dân tộc mình, mà động viên cả khu vực, cả thế giới, sẽ thực hiện được lời hứa tranh cử của mình trong đời sống, đi đến những quyết định khó khăn, cùng làm việc được với nhau”, – cố vấn phó tổng thống về vấn đề an ninh Tony Blinken tuyên bố trước chuyến đi thăm qua cuộc phỏng vấn điện thoại. ông cũng nói rằng, xã hội tại Ucraina hiện nay đang phát triển vượt lên trên các thủ lĩnh chính trị của mình, và điều đó có nghĩa rằng các thủ lĩnh đã đến lúc phải đưa ra sáng kiến. Về thực chất ông gần như công nhận, các cuộc bầu cử tổng thống tới đây sẽ là một trong các đề tài thảo luận quan trọng nhất của ông Joe Biden tại Kiev, và gọi tình hình chính trị hiện nay trong nước là “tê liệt chính trị”.

Còn về Grudia ông Blinken cũng không kém phần cụ thể. Mặc dù còn khá lâu nữa mới đến kỳ bầu cử tại nước này, nhưng ông tuyên bố, Grudia sẽ phải sẵn sàng chuẩn bị cho việc chuyển giao quyền lực lần đầu tiên trong lịch sử đất nước thông qua bầu cử, ông nhấn mạnh, Mỹ muốn “dân chủ phát triển sâu sắc hơn” tại nước này và chỉ có dân chủ mới có thể là cội nguồn của ổn định.
Lịch trình làm việc của ông Biden tại Ucraina cũng như tại Grudia cũng không kém phần thú vị. Ví dụ, ông bắt đầu chương trình làm việc tại Kiev với hai cuộc gặp chính thức kéo dài 1,5 h với tổng thống Yushenko và thủ tướng Timosenko (giữa hai cuộc gặp phó tổng thống Mỹ có kế hoạch đặt hoa tại đài tưởng niệm các nạn nhân của Nạn Đói khủng khiếp). Sau giờ nghỉ trưa ông có hai cuộc gặp nữa, tuy nhiên chỉ mang tính chất lễ tân: với chủ tịch quốc hội Litvin và thủ lĩnh đảng khu vực Yanukovich. Theo thông tin Commersant có được hai cuộc gặp này sẽ rất ngắn – mỗi cuộc gặp kéo dài không quá nửa giờ. Nhưng vị khách tiếp theo là ông Yasenhuk – người được cố vấn Blinken đánh giá là “thủ lĩnh của phe đối lập Ucraina”, vị trí mà ông Yasenhuk chưa từng kinh qua. Cuộc trò chuyện với ông Yasenhuk, người có thể được coi là một trong ứng cử viên nặng ký nhất của kỳ bầu cử tới theo kết quả điều tra ý kiến, là hoạt động cuối cùng của phó tổng thống Mỹ ngày hôm nay, và vì thế hai người sẽ có đủ thời gian để nói chuỵên kỹ càng về tương lai chính trị.

Ngoài cuộc bầu cử sắp tới, tại Kiev ông Biden sẽ còn nói về quan hệ khí đốt giữa Nga và Ucraina, cụ thể là về số phận khoản tín dụng mà IMF sẽ cấp cho Ucraina.

Phuong Anh
theo Commersant

»Cùng chủ đề