Chuyến bay tình nghĩa bởi Lê Hoàng

Mấy ngày hôm trước, sau khi mình mừng quá vì team đã có được Mạnh thường quân cho chuyến bay Nhân đạo chở công dân Ukraina đang bị măc kẹt tại Việt nam do Covid 19, mình có viết một tút trên tường nhà. Cũng không ngờ nhận được rất nhiều còm, nhiều biểu cảm và cũng nhiều góp ý của bà con làng phây. Giờ, sau khi các công việc chuẩn bị đã hòm hòm, mình xin được làm rõ thêm một số thông tin xung quanh mục đích cũng như diễn tiến quá trình chuẩn bị cho chuyến bay này để bà con hiểu một lần cho đúng.

Thứ nhất là: sở dỹ tụi mình (là cả một tập thể trong đó mình chỉ là một thành viên, là Lãnh sự Danh dự Ukraina tại tp. HCM) có ý tưởng thiết lập cầu hàng không này là bởi lẽ suốt nửa tháng nay, mình và các bạn Ukraina ở Sứ quán tại Hà nội suốt ngày phải trợ giúp và trả lời câu hỏi làm cách nào giúp cho Công dân Ukraina đang mắc kẹt ở VN trong hoàn cảnh ngày càng nhiều Quốc gia đóng cửa biên giới, các hãng hàng không bị cấm bay, vé bay về phải bỏ. Công dân Ukraina sang VN chủ yếu bay các hãng Turkish (qua Istambul), Qatar (qua Doha, Băng kok), Aeroflot (qua Mátxcova) giờ hết đường về trong khi đường bay thẳng VN – Ukraina thì chưa có. Nếu ở lại Việt nam, nhiều bạn U, đặc biệt là các bạn trẻ đi du lịch kiểu con nhà nghèo thì hết tiền, visa hết hạn phải lo gia hạn, rồi tiền ăn tiền ở nói không chừng phải chuẩn bị cho vài tháng, nửa năm thì lấy ở đâu. Với lại các bạn ấy có ở lại cũng sẽ lượn lờ đâu đó, kiểu rách việc, du lịch bụi thì cũng lại có nguy cơ nhiễm bệnh, lây lan ra thì còn chết nữa. Bởi vậy cách tốt nhất là có chuyến bay đưa các bạn ấy về nhà. Đó là nguyện vọng chính đáng, hợp lý hợp tình.

Thứ hai là: mong muốn là vậy nhưng tiền đâu ra? Muốn đề xuất lên CP Ukraina thì cũng rất khó trong tình hình hiện nay, mà muốn vận động tài trợ thì cũng phải tìm nguồn giá rẻ, lại phải nhanh nữa thì mới dễ thu xếp và khi trình lên xin tài trợ mới dễ được. Ở VN cũng chỉ có 2 hãng là có máy bay có thể bay nonstop về Ukraina là BB và Vietnamairlines, sau khi cân nhắc và tham khảo thông tin của người “trong nghành” thì thấy là BB khả năng sẽ cho giá cạnh tranh nhất vì họ cũng cần bay trong khi đang có khó khăn về tài chính, thủ tục making decision cũng đơn giản hơn, và quả thật họ cho giá thuê bao là rất hợp lý! Khi có được giá thuê bao hợp lý rồi thì đi tìm nhà tài trợ. Thú thực là cũng chỉ dám nghĩ tìm những “đồng tài trợ” thôi vì tụi mình cũng được biết nhiều Đại gia từng xuất thân và khởi nghiệp ở Ukraina, trong đó Vingroup cũng là một địa chỉ gõ cửa nhưng nghĩ cũng thấy ngài ngại vì thấy a V cũng đã tài trợ chương trình chống COVID 19 nhiều tỷ rồi. Ai ngờ là khi gửi thư đến thì anh ấy đồng ý luôn (trong chớp mắt? – cái này mình ăn ốc nói mò thôi, có gặp anh ấy đâu mà biết!). Mừng rơn, vậy là xong khâu đầu tiên – tiền đâu!

Thứ ba là: khi có phương án tàu bay và có tài trợ rồi thì mới nghĩ tại sao không thuận nước đẩy thuyền, tận dụng chiều ngược lại để đón bà con VN, các cháu học sinh bên Ukraina có nguyện vọng về tránh dịch để được ở gần gia đình, ai cũng thế cả thôi, nghĩa đồng bào mà. Vậy nên mình mới có cái tút để phím cho bà con bên Ukraina biết cái tin là sẽ có chuyến bay di tản công dân U về Kyiv để bà con biết mà đề xuất với Đại sứ quán VN bên đó phối hợp tổ chức chiều về. Tất nhiên bà con ở bên đấy có về được hay không còn tùy thuộc vào Sứ quán, vào chính quyền bên ấy và cả Chính phủ Việt nam nữa chứ đâu phải cứ có tàu bay có chỗ là bay về được? Nếu không được chính quyền đôi bên cho phép thì có khi cũng phải bay máy bay không về ấy chứ!

Sau khi confirm mọi thứ, hợp đồng chỉ còn chờ ký thì BB yêu cầu tăng giá thuê bao vì xuất hiện tình tiết mới cũng như các việc mới mà BB phải làm là bốc bà con Việt nam bên bển về, mình nghĩ cũng là hợp lý thôi vì chở người về cũng phải thêm việc, phải lo thêm bữa ăn, rồi chi phí vệ sinh khử trùng đầu bên ấy nên tụi mình hơi lo không biết Vin có đáp ứng yêu cầu đó không nhưng như thường lệ, Vin trả lời ngay là không có vấn đề gì, bao nhiêu họ cũng trả một khi đã là mục đích nhân đạo. Công việc đang tiến triển thì có thông báo là cả U và VN đều sẽ đóng cửa bầu trời vào thời điểm trước giờ dự định thực hiện chuyến bay và gần như lập tức BB từ chối thực hiện với lý do chính thức như bà con đã biết là do CP không cho phép bay. Dù BB được đặt câu hỏi là nếu chúng tôi xin được cấp phép cho chuyến bay này thì BB có thực hiện không và đề nghị tiếp tục làm việc, rằng các cơ quan NG vẫn đang xúc tiến việc này, rằng nếu BB đưa cho dự kiến tuyến bay (qua vùng trời những nước nào) thì các cơ quan Ngoại giao cũng sẽ vào cuộc giúp xin phép các nước này (dù thông thường thì các hãng bay phải tự làm điều này), nhưng đáng tiếc là BB đã không trả lời rằng họ tiếp tục dự án này. Thực ra ai cũng có thể hiểu là thực hiện các chuyến bay thương mại quốc tế giờ là không thể, nhưng ngay lúc thất vọng nhất mình vẫn tin là chuyến bay này sẽ được phép bởi những lý do sau:

  1. Về phía VN: nếu chuyến bay nhân đạo này không được thực hiện, sẽ có ít nhất trên 250 người Ukraina kẹt lại ít nhất vài tháng, một số sẽ không có nơi ăn chốn ở – không có tiền thì phải lo cứu trợ, nếu có người trong số đó bị dương tính đi lại lung tung thì quản lý lây nhiễm, điều trị thế nào? Cho họ về nước theo nguyện vọng mà CP không phải tiêu đồng thuế nào của dân thì có tốt hơn không? Nếu cho họ về nước mà có phải đổi lại là tiếp nhận khoảng hơn 100 người Việt (theo mình biết là số người Việt bên ấy có nguyện vọng được giải cứu ít hơn số người Ukraina muốn hồi hương) dù sẽ phải lo thêm trăm giường khu cách ly tập trung thì cũng không khó khăn gì, hơn nữa Ukraina chưa phải là ổ dịch như Đức, Anh, Ý và nếu được cách ly ngay thì nguy cơ lây nhiễm từ họ là vô cùng nhỏ. Vậy thì không thể có chuyện CP không cấp phép bay cho chuyến này, và cũng không giống như bạn nào đó đã comment, rằng với VNA thì CP cấp phép còn với BB thì không, rằng BB vẫn bị phân biệt đối xử…mà thực ra việc xin phép lần này phần lớn phụ thuộc vào các cơ quan NG hai nước chứ chả liên quan lắm tới việc tàu bay là của hãng nào!
  2. Về phía Ukraina: Họ cũng muốn giải cứu dân nhưng cũng đang rất khó khăn về tc vì khủng hoảng Miền Đông từ 2014, các hãng hàng không trong nước thì phá sản, máy bay không đủ đk khai thác. Hàng ngày (ngay ngày hôm qua bạn mình bên Kyiv bảo có phóng sự trên TV phỏng vấn nhóm người U đang ở Saigon đòi được giải cứu) có hàng trăm cuộc gọi, clip kêu cứu đến chính phủ, sứ quán…nay có ông Tỷ phú VN sẵn lòng như vậy ngu gì không đồng ý? Rồi trong số người VN xin hồi hương có cả một số sang lao động chả giấy tờ gì, nguy cơ bị bắt vô tù là cao, điều kiện ăn ở của họ ở bên ấy cũng dễ biến thành ổ dịch, nếu họ phát bệnh thì ai chữa trị? Ai trả chi phí cho những người Việt không giấy tờ tùy thân? nếu đưa được họ về chả một công đôi việc lợi cả đôi đằng sao? Do vậy mình tin là một khi CP VN đồng ý thì kể cả không muốn đi chăng nữa CP U cũng sẽ đồng ý, nguyên tắc đối đẳng trong quan hệ Ngoại giao thôi mà.
  3. Về phía các nước có không phận mà chuyến bay sẽ phải overfly: xin phép sử dụng không phận theo con đường ngoại giao cũng không phải vấn đề lớn, vì máy bay bay ở khoảng cách 10.000 mét lại không cần hạ cánh tiếp liệu thì đâu có thể là nguy cơ đối với họ, vậy nên chắc chắn là được.

(Trong một diễn tiến khác, mình được bạn mình ở Odesa báo là có đến mấy chục người VN không giấy tờ, hôm qua ra police đóng phạt xin được trục xuất trên chuyến bay này, Sứ quán sẽ cấp Giấy thông hành cho về).

Trên mạng, mình thấy nhiều tin, comments chửi BB nhưng mình nghĩ là cũng hơi oan cho nó. Đang kẹt tiền, máy bay layoff lại có người sẵn sàng bao nhiêu cũng trả thì sao lại không muốn bay? Có người còn còm là bên đó (BB) nâng giá vé?? Làm gì có vé bán, mà ai bán? A Vượng a ấy bao hết rồi, mn chỉ nhận boarding card, ăn mặc cẩn thận, khẩu trang, đóng bỉm càng tốt rồi bay thôi. Hơn ai hết các bạn BB biết lý do đích thực việc họ drop chuyến bay này là gì. Nhưng vì lý do CP đóng bầu trời thì không phải thế, khi đó đã xúc tiến xin đâu? Hay họ không tin rằng sẽ luôn có những ngoại lệ cho trường hợp tình trạng khẩn cấp hay bay nhân đạo và cứ nghĩ như chuyến bay thương mại thuê bao bình thường? Mình mạo muội đoán mò thôi nhé, nếu a V chuyển tiền cho BB, dù rất nhiều thì liệu rằng mấy ô NH cho vay có thu sạch? Liệu có để lại cho hãng ít cash để trả các chi phí phải đóng tiền tươi ở cả 2 đầu: dịch vụ mặt đất, bơm xăng dầu, vệ sinh khử trùng máy bay v.v.? Nếu mà thế thì cũng khó bay thật chứ không phải họ lật mặt gì đâu. Thôi thông cảm cho họ đi. Mà trong tút ban đầu mình cũng dành lời khen cho em Q BB đấy chứ! Khen là cho giá mềm 787 dreamliner mà. VNA thì khỏi nói rồi, Hãng quốc gia cơ mà, vậy nên khi buộc phải chuyển sang phương án thuê VNA bay, mình không hề nghi ngờ là Vin và VNA sẽ đạt được thỏa thuận nhanh chóng và VNA sẽ tổ chức được ngay.

Như mọi người theo dõi đã biết, dù gấp gáp nhưng VNA đã sẵn sàng bay ngay và theo thông tin mới nhất thì sáng mai 29.03 chuyến bay VN 9601 lúc 8 giờ sáng sẽ take off, mình cũng đã nhận pass vào máy bay để hỗ trợ chuyến bay, 4 giờ sáng ra sân bay để chuẩn bị làm thủ tục.

Mình mong có bạn nào làm ở bộ phận CA cửa khẩu đọc tút này (tốt nhất có lẽ là anh Th Đại tá Phó cục trưởng XNC, một người em khóa sau đã từng học MGIMO nơi mình tốt nghiệp – mình không liên lạc được với anh ấy), hãy vì nhiệm vụ nhân đạo này mà giúp chúng mình vì sẽ có một số người Ukraina do bất khả kháng nên visa bị trễ hạn, một số vì bay vào Phú quốc theo quy định miễn visa 30 ngày (chỉ được ở trên đảo) nên không có visa thông thường và hôm nay một số đang phải di chuyển bằng Phà (Bắc) vào đất liên rồi bắt xe về tp.HCM (không biết có trục trặc gì trên đường không nữa) thì cũng không nên làm khó họ và tốt nhất miễn phạt đi nhé! vi thu một vài chục $ một vài chục người chẳng bao nhiêu nhưng nó sẽ mất hay, sẽ như hạt sạn trong bát cháo hành của người ốm dậy.

Mục đích mình viết tút trước cũng chỉ muốn thông báo tin tức, rồi khen em Q em V vì những việc làm tốt, trong đó cuối tút có câu, gọi là mắng nhẹ thì cũng được, liên quan đến Qua Vũ và bị một số bạn góp ý, cho rằng mất hay (mục đích mình không phải có tút hay đâu), làm mất ý nghĩa này nọ, rồi Qua nó chả liên quan Ukraina v,v….mình thì đâu có ý ấy. Ý mình là có tý nhớ em Qua, lâu không nghe thấy đâu, chắc còn đang bận luyện công trong mật thất. Mong em ây sớm đại công cáo thành xuống núi ngay vì em ấy có điều kiện, em đang ở đâu? Đất nước này đang cần em giúp một tay đấy! Nếu vì tút của anh mà em giận thì ở đâu ra đi, mắng anh vài câu cũng được, đóng góp cho MTTQVN hay BYT vài chục Tỷ để góp phần đẩy lùi Covid 19 anh sẽ xin tạ lỗi với em nhiều nhiều.

Mình có thể nói không quen anh V, chỉ mới bắt tay 1 lần cách đây 13 năm khi Thống đốc Kharkiv thăm thành phố HCM và với tư cách LSDD Ukraina mình phải có mặt và anh ấy tháp tùng vì là người tổ chức chuyến thăm ấy của Thống đốc. Mình không có số đt anh ấy, vậy nên chỉ biết qua fb chuyển lời cảm ơn anh ấy rất là nhiều thôi. Là người ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng, được LX nuôi ăn học và cũng vô tình được chọn làm LSDD của đất nước Ukraina nơi mình có 1 năm học dự bị Đại học, vậy nên về mặt official thì mình chỉ có thể tham gia thu xếp chiều đi, cũng giúp được một số bạn người Việt mang quốc tịch U hoặc có thẻ định cư được trở về “Nhà” bên ấy trên chuyến bay này, còn các bạn VN muốn bay về thì mình chỉ có thể khuyên liên hệ với Sứ quán nhà ta bên ấy chứ thân phận mình không tham gia vào đầu ấy được. Rất mong Sứ quán hỗ trợ giúp bà con, các em các cháu bên đầu Kyiv.

Đến giờ này, một khi máy bay chưa cất cánh thì mình cũng không dám chắc 100% là sẽ thực hiện được đâu, cầu cho mọi việc suôn sẻ để những cố gắng của team không bị uổng phí.

28.03.2020

Vũ Đình Luyện, lãnh sự danh dự Ukraina tại Sài Gòn

»Cùng chủ đề