Chưa có tổng thống Mỹ nào khi chưa lên cầm quyền mà dân đã biểu tình rầm rộ khắp đất nước cùng với những cáo buộc liên tiếp từ nhiều phía về việc ông có liên đới tới các quyền lợi của Nga. Điều này cho thấy tổng thống đắc cử có vấn đề không bình thường và sự lo ngại về một cuộc khủng hoảng chính trị ở Mỹ.

Tính không bình thường thể hiện trên nhiều bình diện: 1) tranh cử có vấn đề liên quan tới sự can thiệp của Nga vào hệ thống thông tin của đối thủ của ông là đảng dân chủ; 2) ông Donald Trump là một doanh nhân, chưa bao giờ là nhà chính trị chuyên nghiệp và vì thế xa lạ với chính trường nước Mỹ và thế giới; 3) ông Donald đã có những tuyên bố gây sốc đối với nhiều giới xã hội và đối với nhiều chính trị gia tinh hoa của Mỹ cũng như trên thế giới, làm cho giới chính trường Mỹ lo ngại, trong đó kể cả các thủ lĩnh của đảng Cộng hòa mà ông Trump đại diện.

Tại sao một người như ông Trump lại có thể trúng cử? Câu trả lời cho câu hỏi này cũng cho thấy tính chất đặc biệt của doanh nhân Trump, nhưng cái chính vẫn là tính chất đặc biệt của Hệ thống bầu cử ở Mỹ thông qua đại diện các bang mà theo Hiến pháp Mỹ thì nếu ứng viên có được đa số cử tri ở một bang thì ứng viên đó sẽ chiếm hết các lá phiếu đại cử tri của bang, trong khi số đại cử tri ở các bang khác nhau là rất khác nhau. Thành thử khi ứng viên chiếm được số lượng bang nhiều thì sẽ có số lượng phiếu bầu áp đảo, cho dù xét trên phạm vi toàn liên bang thì tổng số cử tri ủng hộ ở các bang đó vẫn thua số lượng cử tri ủng hộ đối thủ.

Tình hình hiện tại là thế này: các cơ quan an ninh, tình báo đều đưa ra những cáo buộc đối với tân tổng thống đặc cử Donald Trump liên quan tới các quyền lợi của Nga, cho dù ông Trump chưa đăng quang chính thức.  Những cáo buộc thậm chí dẫn ra những tài liệu làm cơ sở, tuy những tài liệu này dựa vào báo cáo của cơ quan tính báo Anh quốc về việc ông Trump từng đã từng hợp tác với Kremlin 6 năm nay, kể cả việc ông từng sử dụng dịch vụ “người đẹp” ở Nga mà khả năng là do cơ quan mật vụ Nga cài. Một loạt tài liệu không chính thức đã được tung ra nhằm vào việc bôi nhọ và cáo buộc tân tổng thống Mỹ đang diễn ra không chỉ trong nước Mỹ mà cả bên ngoài biên giới Hoa Kỳ.

Thành thử ông Donald Trump là tổng thống duy nhất của nước Mỹ mà chưa lên cầm quyền chính thức đã được nhiều nghị sỹ thảo luận về quy trình buộc tổng thống D. Trump thoái vị (Impeachment), một điều chưa từng xảy ra trên chính trường Mỹ.

Nhiều chuyên gia đánh giá tính chất không lường trước được trong chính sách của Hoa Kỳ dưới thời Trump do tính cách đặc biệt “không bình thường” của ông, đặc biệt những tuyên bố của Donald Trump về quan hệ với nước Nga và về chính sách của tổng thống Nga Putin, trong khi nhiều quốc gia phê phán nước Nga chà đạp lên các thông lệ và công pháp quốc tế trong vấn để Syria và Ukraina.

Với những tuyên bố của tổ thống đặc cử Donald Trump người ta lo ngại về tính chất chuyên quyền của tổng thống một cường quốc số một thế giới, về các chính sách của chính quyền Mỹ sắp tới liên quan tới sự ổn định quốc tế và bảo vệ những giá trị dân chủ truyền thống mà nước Mỹ và Phương Tây từ trước tới nay theo đuổi. Liệu chính quyền ông Trump có gìn giữ được nền hòa bình và ổn định quốc tế hay không, liệu có thể xảy ra một cuộc chiến tranh thế giới mới hay không và liệu những giá trị dân chủ của Mỹ có bị lung lay hay không phụ thuộc rất nhiều vào áp lực của giới tinh hoa chính trị Mỹ trong thời gian nhiệm kỳ của Trump.

Có vẻ như giới tinh hoa chính trị Mỹ đang ngày càng có nhiều lo ngại và đang gây áp lực lên tổng thống mới trước khi đăng quang nhằm ngăn chặn những hành động có thể dẫn tới nguy cơ sụp đổ những giá trị dân chủ truyền thống mà các quốc gia Phương Tây theo đuổi.

Hoàn không ngẫu nhiên khi hết nhiệm kỳ tổng thống Obama có lời thông điệp kêu gọi nhân dân Mỹ đoàn kết để giữ vừng các giá trị dân chủ và tỏ thái độ cảnh báo xã hội Mỹ phải bảo vệ các giá trị dân chủ mà nước Mỹ theo đuổi.

Những tín hiệu mới nhất từ chính trường nước Mỹ cho thấy nước Mỹ đang chờ đợi một sự bất ổn lớn trên chính trường mà có thể dẫn tới việc quốc hội MỸ sẽ khởi động một lộ trình thoái vị tổng thống Donald Trump.

Hoàng Xuân Kiểm

»Cùng chủ đề