Quyết định quan trọng đầu tiên của chính phủ Vladimir Groysman đó là nâng giá khí đốt lên đúng giá trần, nghĩa là giá cao nhất có thể theo thị trường đối với tất cả, ngoại trừ nhà thờ. Tất nhiên rồi, đây là một quyết định táo bạo mà thủ tướng Yatsenyuk lường đi thử lại nhiều lần, cho dù quỹ tiền tệ quốc tế IMF và các cộng sự Phương Tây thường xuyên gây sức ép.

Tại sao lại IMF can thiệp vào đây? Bởi vì tập đoàn dầu khí nhà nước “Naftogaz Ukraina” hàng năm mất rất nhiều tiền để bù giá, đồng thời kéo theo bao cấp là các sơ đồ tham nhũng, đầu cơ khác nhau làm cho mọi nỗ lực của các định chế tài chính quốc tế, nói riêng là IMF, đầu tư tiền cho Ukraina đều không có hiệu quả. Tất nhiên sẽ chẳng ai đầu tư tiền cho quốc gia bạn nếu như tiền đó lại vào túi cá nhân.  Trong mọi “thời đại” kể từ khi Ukraina dành được độc lập thì lĩnh vực khí đốt là lĩnh vực nhiều nhà tài phiệt và chính trị gia “xâu xé” nhau nhằm mục đích ăn chia sẻ và đầu cơ cái “bánh” khổng lồ này. Không có nhà tài phiệt và chính trị gia cấp cao nào không quan tâm tới lĩnh vực khí đốt, kể cả tổng thống, con đẻ của Cách mạng Cam Victor Yushenko với con bài “RosUkrEnergo” (RUE).

Mới gần đây thủ tướng mới của Ukraina Vladimir Groysman tuyên bố: “Tôi không có cách nào khác ngoài nâng giá khí đốt. Tất cả đều hiểu, ai cũng hiểu nhưng có dám làm hay không. Tôi không có lựa chọn nào khác”. Và tất nhiên đây là một bước đi mạnh, nhanh chóng và kiên quyết.

Quả là một quyết định táo bạo trong điều kiện xã hội hiện nay của Ukraina. Nếu như trước đây chính phủ Yatsenyuk cứ nhích dần giá năm lần bảy lượt thì chính phủ Groysman quyết định làm toẹt một lần. Hiển nhiên là sau nhiều lần tăng nhỏ giọt của Yatsenhyuk thì khoảng cách tới giá cuối cùng đã thỏa thuận với IMF không còn xa như trước, nhưng phải nói là quyết định này vẫn là táo bạo. Chấm dứt bao cấp đồng nghĩa chấm dứt tư duy xô-viết từng tạo nên cuộc sống “phồn vinh giả tạo” bằng bao cấp. Trong kinh tế thị trường không thể để Cty “Naftogaz Ukraina” cứ phải bao cấp giá mãi cho người tiêu dùng… bởi vì điều này làm cho công tác kế toán bị dễ dàng bị thao túng và tạo ra một môi trường đầu cơ và tham nhũng kéo dài… IMF quả là nhìn xa trong rộng. Việc đưa giá khí đốt về với giá thị trường tự nhiên tựa như cắt bỏ được một ổ ung thư trên cơ thể nền kinh tế…

Theo bộ trưởng phát triển các địa phương, hạ tầng cơ sở và kinh tế nhà ở cộng đồng Gennady Zubko, năm 2015 Ukraina chi 153 tỷ Hrivnia cho cái gọi là “bù giá” năng lượng, trong số đó 25 tỷ Hrivnia dùng bù giá cho dân (bao cấp).Đó là số tiền lớn.

Đọc thêm:

  • Tại sao Ukraina phải tăng giá tiêu dùng khí đốt (những con số biết nói) ở đây  
  • Sản xuất công nghiệp Ukraina tăng trưởng hai tháng liên tục >>ở đây

Theo thủ tướng V.Groysman một nửa giá trị khí đốt khai thác trong nước, trên lãnh thổ Ukraina sẽ được chuyển vào ngân sách nhà nước để sử dụng chi trợ cấp về các dịch vụ cộng đồng mà theo tính toán của bộ trưởng tài chính Alexander Danilyuk thì khoản trở giá này là vào khoảng 40,2 tỷ Hrivnia.

Thay vì nâng giá khí đốt thì một quyết định khác cũng không kém phần quan trọng đó là nâng lương hưu lên 10%. Đúng rồi, đây cũng là chế độ cho người thu nhập thấp thật sự. Thủ tướng Yatsenyuk trước đó đã hứa tăng chỉ 6%, nghĩa là cũng dè dặt hơn nhiều, còn đây tăng hẳn 10% và vì thế thủ tướng Groysman đòi sửa lại luật ngân sách của năm 2016. Cũng là một bước đi dứt khoát và mạnh mẽ của thủ tướng mới.

Như ông Groysman cảnh báo trước đó, tôi không có cách nào khác. Bởi vì muốn nhận tiền tín dụng, tiền đầu tư từ các định chế tài chính quốc tế và nước ngoài thì việc thực hiện những yêu cầu của IMF là bắt buộc. Tuy nhiên càng thực hiện nhanh tiền càng mau tới và đất nước càng mau thoát khỏi khủng hoảng. Phần khó nhất thì chính phủ Yatsenyuk trước đó đã làm: tái cơ cấu nợ, thông quan những dự luật cải cách cơ cấu quan trọng nhất, hệ thống ngân hàng chỉ còn số lượng 1/3 so với trước đây từ trên 170 ngân hàng con dưới 50 ngân hàng). Hầu hết các ngân hàng thương mại đã tăng vốn pháp định, còn các ngân hàng thương mại thuộc loại bỏ túi chỉ nhằm mục đích đầu cơ và rửa tiền đã được NBU loại ra khỏi hệ thống tài chính… Trước mắt các chỉ số kinh tế vĩ mô đã bắt đầu có những dầu hiệu tích cực: giảm lạm phát, tăng trường công nghiệp…

Nhưng có vẻ như ông Groysman hiểu rằng thời gian không còn nhiều để lúng túng trong cảnh chắp vá chính sách mà phải kiên quyết trong quyết sách đổi mới cơ cấu kinh tế một cách mạnh mẽ hơn. Tiếp theo có thể còn tăng giá nhiều thứ khác mà hiện chưa được tuyên bố, chẳng hạn giá điện, giá giao thông, vv… Nếu như giả thiết rằng ông Groysman muốn nhanh chóng vứt bỏ những tiêu cực càng nhanh càng tốt thì việc nhiều quyết sách mới không kém táo bạo sẽ được đưa ra vào tháng 5-6. Và sau đó chính phủ của ông sẽ có sự hỗ trợ quốc tế cả về chính trị và cả về tài chính…

Có thể còn rất nhiều điều thay đổi đang chờ đợi trong những tháng đầu mùa hè này, bởi vì thời gian hiện là kẻ thù của chính phủ mới để đạt được những kết quả mà xã hội có thể cảm nhận được một cách nhanh chóng. Và nếu như có khủng hoảng chính trị mới thì chính phủ của ông cũng đã nhận được một số điểm nhất định từ phía xã hội. Khủng hoảng chính trị chưa thể nào loại trừ bởi vì số tay súng của liên minh ở quốc hội hiện tại là rất mỏng manh. Còn nếu xảy ra khủng hoảng chính trị tiếp theo thì đó là một cuộc bầu cử mới mà chính phủ của ông Groysman phải đón nhận với những thành công nhất định nào đó. Có thể vì thế mà ông phải vội vàng…

Suy cho cùng thì chính ông Vladimir Groysman đã tuyên bố hùng hồn khi nhậm chức ở quốc hội: “Tôi sẽ cho các vị thấy thế nào là quản trị quốc gia”!!!

Tác giả bài viết: Hoàng Xuân Kiêm

Quan điểm của tác giả có thể không trùng với quan điểm của báo

»Cùng chủ đề