Đại sứ CH Czech tại Việt Nam, ông Michal Kral, khẳng định, nước này không trục xuất người lao động Việt Nam mà chỉ khuyến khích họ hồi hương tự nguyện. Chính phủ Czech đang nỗ lực hỗ trợ người lao động Việt Nam vượt qua khó khăn hiện nay.

– Xin ông cho biết hiện có bao nhiêu lao động Việt Nam đang mất việc làm tại Czech? Và chính phủ Czech hỗ trợ họ như thế nào?

– Theo ước tính, hiện có khoảng 10.000 – 15.000 lao động Việt Nam tại Czech mất việc làm. Trước tình hình kinh tế suy thoái, Chính phủ Czech đã kêu gọi người lao động nước ngoài tham gia chương trình hồi hương tự nguyện với khoản hỗ trợ 500 euro mỗi người kèm vé máy bay miễn phí, nhằm giảm áp lực về thất nghiệp. Hiện số người Việt Nam về nước theo chương trình này là khoảng dưới 1.000. Tuy nhiên, Chính phủ Czech đang và sẽ không ép buộc lao động người Việt Nam hồi hương.

Chính phủ Czech có chương trình hỗ trợ cho lao động nước ngoài thất nghiệp, nhưng khi con số lên đến hàng ngàhì người thì nó đã trở thành một vấn đề xã hội của chúng tôi. Thực tế là người Việt Nam ở Czech mất việc làm đang được đồng hương đùm bọc. Một số thì xoay xở, kiếm việc làm khác để duy trì cuộc sống. Nếu nói đến giải pháp hiện nay, chúng tôi chỉ có thể làm sao không để cho thị trường lao động bão hòa bằng cách hạn chế cấp visa cho lao động và người kinh doanh đến Czech. Thử tưởng tượng điều gì sẽ xảy ra nếu có thêm người lao động nước ngoài tiếp tục đến Czech khi bản thân những người có mặt ở đó đang thất nghiệp.


– Vậy chính sách này sẽ duy trì đến khi nào?

– Tôi phải khẳng định rằng đây chỉ là chính sách tạm thời trong bối cảnh kinh tế các nước vẫn suy thoái và nhu cầu tiêu dùng trên toàn cầu giảm sút. Việt Nam là nước có tỷ trọng xuất khẩu lớn, Czech cũng vậy. Các công ty, nhà máy của chúng tôi phải cắt giảm chi phí, nhân lực để đối phó với tình trạng đơn hàng giảm mạnh. Thời kỳ 2006-2008, ở Czech đã xuất hiện một làn sóng người lao động nước ngoài đổ vào, chủ yếu là người Mông Cổ, Uzbekistan, Trung Quốc và Việt Nam với số lượng lớn, vì vậy, không tránh khỏi tình trạng dư thừa nhân lực.

 

Tôi tin rằng, khi kinh tế phục hồi, những lao động Việt Nam đã có thâm niên làm việc tại Czech sẽ chiếm ưu thế hơn hẳn. Chúng ta cần nhìn nhận đây là khó khăn chung. Tại thời điểm này, Chính phủ Czech có kế hoạch đào tạo, nâng bậc tay nghề cho lao động Việt Nam nhằm chuẩn bị kỹ năng cho họ để chớp thời cơ mới ở phía trước.


– Như vậy, có nghĩa là CH Czech vẫn đánh giá cao lao động người Việt?

– Đúng vậy, chúng tôi rất coi trọng cộng đồng người Việt Nam sống ở Czech, cả những người đến từ nhiều năm trước và người mới. Hiện có khoảng 60.000 người Việt ở đất nước chúng tôi. Đây là cộng đồng người nước ngoài lớn thứ ba ở Czech. Người Việt chủ yếu làm nghề buôn bán quần áo, giày dép từ Việt Nam, Trung Quốc và một số nước khác sang. Người Czech cũng rất thích đến các khu chợ của người Việt, nơi giúp họ có nhiều sự lựa chọn hơn.

Bản thân tôi rất vui khi trở thành Đại sứ ở Việt Nam. Trước khi đến đây, tôi từng biết đến món ăn Việt ở các nhà hàng, biết dùng quần áo, giày dép của Việt Nam. Bây giờ, tôi lại có cơ hội nếm món ăn, dùng sản phẩm của các bạn ở chính nơi xuất xứ. Nói như vậy để thấy rằng, người Việt ở Czech đang dần hình thành một “nét riêng”. Người Czech rất hứng thú với những món ăn truyền thống của Việt Nam như cơm, nem, phở…, với lễ hội và phong tục truyền thống của các bạn như Tết Nguyên đán, ngày lễ lớn…



Sportisimo, một trong những thương hiệu của người Việt Nam tại CH Czech. Ảnh: Hnvncz

– Quay trở lại vấn đề lao động, theo ông đâu sẽ là giải pháp lâu dài?

– Tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEM lần thứ 9 ở Hà Nội từ ngày 25 đến 26/5, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam và Czech đã đặc biệt chú ý đến nỗ lực thúc đẩy hợp tác kinh tế giữa hai nước, trong đó việc trao đổi nhân lực cho các dự án liên doanh cũng được coi là một nhân tố quan trọng. Theo tôi, đây sẽ là một bước phát triển mới trong hợp tác lao động.

Trong tương lai, Czech với tư cách là một thành viên EU cũng sẽ trao đổi với Chính phủ Việt Nam, làm sao để cầu và cung lao động phù hợp với nhau. Việt Nam sẽ đào tạo, chuẩn bị nhân lực theo đúng số lượng, ngành nghề mà các nước EU, trong đó có Czech, yêu cầu. Khi đó, mức cung lao động vượt tầm kiểm soát như hiện nay sẽ không còn nữa.

Ánh Hồng
theo ĐV