Tiếng kèn hiệu và giáo lý đạo đức

Điều tiết tài chính yếu kém, thiếu trách nhiệm trong quản lý, thiếu đạo đức trên thị trường chứng khoán? Tất nhiên là như vậy. Những nếu suy ngẫm kỹ thì cần phải tiến xa hơn

Phải đặt vấn đề về giáo lý  bảo vệ chính hệ thống vượt qua mọi ngờ vực, suy nghẫm về lý do sau cùng mà Mác đã đặt tên cho ” quy luật chung của tích luỹ tư bản” . Mác chỉ ra rằng nơi mà các điều kiện xã hội cho sản xuất là sở hữu tư nhân của giai cấp tư bản, được những người chiếm hữu sử dụng để cướp đoạt nguồn của cải , tích luỹ cho chính họ và làm chuyện đó một cách tham lam. Tích luỹ của cải ở một cực đồng nghĩa với sự tích luỹ đói nghèo ở một cực khác, đó là tiền đề không thể đảo ngược  cho các cuộc khủng hoảng dữ dội về thương mại và ngân hàng. Đó là điều chúng ta đề cập ở đây.  

  Cuộc khủng hoảng đã bùng nổ trong lĩnh vực tín dụng, song sức huỷ diệt của nó được hình thành từ lĩnh vực sản xuất , với sự phân chia ngày càng bất bình đẳng các giá trị gia tăng, giữa lao động và nguồn vốn, cơn sóng thần không thể ngăn cản phong trào công đoàn bị suy yếu. Vậy nên chúng ta thừa nhận những gì có thể làm hé lộ các giải pháp cho cuộc khủng hoảng – Giá trị đạo đức của tư bản, tính điều tiết của nền tài chính.

Đâu là giá trị đạo đức của tư bản? Câu khẩu hiệu đáng được nhận giải hài hước đen. Trên thực tế, nếu đó là một khẩu hiệu làm tan biến  mọi chế độ thần thánh tự do cạnh tranh, thì đó chính là lý do về Đạo đức : tính hiệu quả nằm ngoài qui luật xã hội rõ ràng thắng thế hơn so với những đồng tiền bẩn đã đựơc rửa sạch. Lo lắng về đạo đức chỉ là quảng cáo.  Mác đã giải quyết vấn đề trong vài dòng của lời tự tác phẩm ” Tư bản”  : ” Tôi không tô hồng chút nào nhân cách của các nhà tư bản  và các chủ sở hữu ruộng đất , song ” ít nhất mọi triển vọng khác, nơi sự phát triển xã hội như một cấu thành của nền kinh tế được hiểu là một tiến trình lịch sử tự nhiên, không mang lại cho các cá nhân có trách nhiệm những mối quan hệ là sản phẩm của xã hội”

Không nên dửng dưng với các sắc thái đạo đức. Mà ngược lại, phải nghiêm khắc hơn, vấn đề nằm ở một trật tự khác nơi diễn ra tình trạng phạm tội của những ông chủ lưu manh, sự thiếu nhận thức của các thương nhân tham lam hay thái độ bất lịch sự của những kẻ bất ngờ nhận được bổng lộc . Những gì chủ nghĩa tư bản không thể tự vệ dưới dạng này , bỏ qua mọi quan điểm cá nhân, đó là nguyên tắc : hoạt động của con người tạo ra nguồn của cải , ở đó có quy định về hàng hoá và do vậy được xử lý không phải bằng các công cụ tinh tế mà bằng các phương cách đơn giản.Không cần phải quá thông minh để nhận thấy ở đó căn nguyên thường trực về tính phi đạo đức của hệ thống.

Nếu chúng ta thực sự muốn làm cho đời sống kinh tế có tính đạo đức, thì cần phải thực sự hiểu những gì thuộc về phạm trù phi đạo đức. Người ta nói đùa rằng phải khám phá lại tự do nhiều lần bằng việc tái cơ cấu sự điều tiết của nhà nước. Tuy nhiên, muốn đạt tới điều đó, phải đặt niềm tin vào nhà nước của Tổng thống Sakozy về lá chắn thuế quan cho những người giàu và tư nhân hoá nghành bưu điện  Pháp, đã vượt qua ranh giới của sự ngây ngô hay của thối đạo đức giả. Ngay khi chúng ta có ý định tìm cách giải quyết vấn đề điều tiết, sẽ buộc phải trở lại các mối quan hệ xã hội cơ bản. Mác đem lại cho chúng ta sự phân tích hoàn toàn có tính thời sự : Phân tích về sự tha hoá

( Còn tiếp)

Trần mai Tùng