Các Mác phản công lại bởi Nguyễn Quang

Bị các đảng xã hội của Châu Âu xem thường là ” vầng trăng cũ quá tầm thường” cần phải đoạn tuyệt, bị mất điểm tại chính trường đại học nơi học thuyết của Mác được giảng dạy từ lâu, được xem như cơ sở phân tích kinh tế. Các tác phẩm của Mác một lần nữa trở thành mối quan tâm mới.

Liệu Các Mác đã phân tích tỷ mỉ sự vận hành của chủ nghĩa tư bản trong thời điểm co thắt của nó  khiến các chuyên gia bàng hoàng hay chưa?

Tờ ” The Diplomat” có bài phân tích của triết gia  Lusien Seve về cuộc khủng hoảng tài chính. Chúng tôi xin được giới thiệu từng phần cùng bạn đọc của Doanh nghiệp Odessa.


Sự điều tiết tài chính hay sự quá sức của Chủ nghĩa tư bản?

Chúng ta hầu như đã bị thuyết phục về điều đó : lịch sử đã kết thúc, chủ nghĩa tư bản, trong sự hài lòng chung, đã tạo ra hình thái sau cùng của tổ chức xã hội, đã hoàn thành. Chỉ có một số người mơ mộng hão huyền còn bàn cãi về thứ trò phù phiếm mà chúng ta không thể đoán định tương lai sẽ ra sao.

Cơn chấn động tài chính hồi tháng 10.2008 đã thổi thêm làn gió mới cho việc xây dựng tinh thần này. Tại Luân Đôn, tờ điện tín hàng ngày viết : ” Ngày 13.10.2008 sẽ được ghi nhớ mãi mãi trong lịch sử như một ngày mà hệ thống tư bản Anh thừa nhận thất bại”. Tại Niu ước người biểu tình giương cao những tấm biển trước phố Waii với dòng chữ : ” Các Mác có lý!” Tại Franfuok, một nhà xuất bản đã thông báo số lượng bán tờ ” Capital” đã tăng gấp ba. Tại Paris, một tạp chí nổi tiếng , trong một chuyên đề 30 trang, đánh giá về những gì người ta đã khai tử, về lý do của một sự hồi sinh. Lịch sử được lật lại.

Đắm chìm trong tác phẩm của Các Mác, có nhiều điều khám phá. Những dòng chữ viết cách đây một thế kỷ rưỡi dường như nói về chính chúng ta với sự xúc động mạnh mẽ. Ví dụ : ” Vì rằng giới chóp bu tài chính áp đặt luật lệ, điều hành quản lý nhà nước, sử dụng mọi quyền lực nhà nước, chi phối công luận trong các sự kiện và qua báo chí, lại tái diễn trong mọi lĩnh vực, từ toà án cho đến các quán cafe tồi tàn  và cả vấn đề gái mại dâm, cả sự lừa dối trơ trẽn, ngay cả cơn khát làm giàu…” Mác đã diễn tả tình trạng đó ở Pháp trước cuộc cách mạng 1848.

Tuy nhiên, bỏ qua những điểm tương đồng có tính đột biến, những khác biệt thời đại đem lại vẻ dối trá cho mọi chuyển đổi trực tiếp. Hơn nữa, trên thực tế, thêm một lần tính  thời sự của cuốn ” Phê phán kinh tế chính trị” trong bộ “Tư Bản” của Mác rõ ràng đã được đặt ra.

Sức nóng của cuộc khủng hoảng hiện nay xuất phát từ đâu? 

Để đọc được những gì được viết một cách nổi bật, có thể sẽ đặt ra vấn đề về tính dễ bay hơi  của các sản phẩm tài chính ảo, sự bất lực của thị trường vốn tự điều tiết, rất ít giá trị đạo đức ở những người kinh doanh tiền bạc…tóm lại, những thất bại của hệ thống duy nhất này điều chỉnh những gì, chống lại “nền kinh tế thực”, mà người ta gọi là “nền kinh tế ảo” – cũng như không ai biết đến mức nào nền kinh tế sẽ đựơc gọi là ” thực”.

Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng xuất phát đầu tiên từ thị trường cho vay thế chấp dưới chuẩn, khiến cho hàng triệu hộ gia đình Mỹ lâm vào cảnh thiếu tiền trầm trọngđối mặt với các khoản nợ ngân hàng để có thể đứng tên sở hữu nhà. Người ta phải chấp nhận rằng kết cục của thảm kịch  kinh tế “ảo” có nguồn gốc từ nền kinh tế “thực”. Và nền kinh tế thực trong trường hợp đó là toàn bộ sức mua của người dân trong thế giới toàn cầu hoá. Trước sự bùng nổ của cơn sốt đầu cơ được tạo lập bằng việc thổi phổng thị trường tài chính, có một sự cướp đoạt phổ biến nguồn của cải vốn tạo ra công ăn việc làm, và trước sự mất cân đối ( một phần thuộc về các khoản lương phải trả) đã giảm 10 điểm, một mức giảm kỷ lục so với cách đây ¼ thế kỷ , với cuộc sống kham khổ của những người lao động .


(Còn tiếp)

Trần Mai Tùng