Có lẽ, câu hỏi mà rất nhiều người tự đặt ra cho mình cả trong và sau khi cuộc chiến về khí đốt giữa Nga và Ucraina đã tạm lắng xuống. Vậy ai là kẻ thắng cuộc? Ai khôn hơn ai?

Chủ tịch Viện chính sách năng lượng của Nga Vlađimia Milov đã đưa ra câu trả lời như sau : “ Cả hai bên đều thất bại, đó là điều chắc chắn. Ngoài những mất mát về kinh tế trực tiếp, cả hai bên đều mất đi một cái gì đó mang tính chiến lược. Có những mất mát về uy tín sẽ dẫn đến mất mát về kinh tế, bởi vì Châu Âu sẽ  thu hẹp hợp tác với Nga trong lĩnh vực khí đốt. Giờ đây, những kế hoạch tăng khối lượng xuất khẩu khí đốt vào Châu Âu trở nên khó khăn hơn rất nhiều”.

   Còn về phía Ucraina thì sao? Chính vì cuộc đụng độ này mà  tương lai của Ucraina nhuư một nhà cũng cấp đáng tin cậy vào các mùa đông tới không còn nữa. Uy tín bị  vỡ lở nghiêm trọng. Chẳng phải vô cớ mà Bộ trưởng Ngoại Giao Tiệp, mấy ngày  trước đây đã phát biểu rằng Cả Nga và Ucraina đã sử sự như những bạn hàng không đáng tin cậy.

   Tại Nga, mọi người nói rằng trong cuộc chiến về khí đốt với Ucraina, Nga đã chiến thắng. Song, sự chiến thắng này chẳng có ý nghĩa gì so với những mất mát mang tính chiến lược mà Nga phải chịu. Trong vòng tám năm cuối, nước Nga bị mất đi ảnh hưởng của mình trong không gian Xôviết cũ . Ở đây hình thành một nhóm các nước thân Phương Tây và tiến hành các chính sách hoàn toàn khác với Nga. Điều này khiến Matxcova bị phật ý và coi như là một thách đố. Bởi vậy, trong khoảng không gian Xôviết cũ đã hình thành hai phe đối lập nhau. Putin cảm thấy rất khó chịu khi dưới thời trị vị của ông nước Nga đã mất đi thế thượng phong trong khu vực. “ Nước Nga cần phải được trả lại vị trí của một cường quốc thế giới” –  Đó là câu nói cửa miệng của một số chính trị gia Nga hiện nay. Và chúng ta cũng nhìn thấy rõ rằng thời gian cuối này, Matxcova hành động rất quyết liệt để trả lại ảnh hưởng đã bị mất của mình ở trong vùng. Cuộc chiến tranh với Gruzia và cuộc chiến về dầu khí với Ucraina chỉ là hai tập của một bộ phim dài nhiều tập mà thôi.

Vậy, Matxcova muốn đạt được những thay đổi về chính trị cơ bản nào tại Ucraina? Trước hết, đó là thay đổi về tình thế chính trị trong nước. Matxcova muốn tạo nên một đội ngũ loby mới luôn phục tùng mệnh lệnh của Nga, không gây xung đột với Nga và sẽ nhận được khí đốt của Nga một cách đều đặn, để đổi lại phải thay đổi định hướng thân Phương Tây, hội nhập Liên minh Châu âu và khối Bắc đại Tây dương NATO. Trong đội ngũ chính trị gia của Ucraina có một số sắn sàng đi theo hướng này. Matxcova đã phẩy tay không đếm xỉa tới Yanukovich vì nhân vật này không tạo ra được động lực chính trị mới, không tự đổi mới đựơc chính bản thân mình, mà còn hành động quá khốc liệt với các đối thủ cạnh tranh trong Đảng các vùng. Kết quả là ảnh hưởng của Đảng các Vùng trở nên yếu đi rất nhiều. Còn nhân vật Iulia Timoshenko, người mà Matxcova để mắt tới, có nhiều triển vọng đang lên.Một thủ lĩnh mang tầm cỡ quốc gia. Cả miền Đông và miền Tây đều chịu phục bà. Một chính trị gia tầm cỡ như bà hiện nay chưa có ai. Tất nhiên, chính Iulia Timoshenko là người mà Matxcova mong muốn, mặc dù hy vọng hoàn toàn vào chính sách thân Nga của bà cũng không phải dễ dàng gì.  

 

 Một tham vọng chính trị nữa mà Matxcova theo đuổi khi gây ra cuộc chiến về khí đốt với Ucraina là : làm mất mặt Ucraina trước  các  nước phương Tây. Muốn vạch ra cho các nước này thấy Ucraina tham nhũng, không có hiệu quả và Phương Tây khó có thể điều khiển được, hay nói ngắn gọn là     “ không chơi được”. Một mũi tên nhằm hai mục đích : Matxcova trong khi cố gây nên các khó khăn về kinh tế cho Ucraina cũng là để bối xấu cuộc cách mạng Cam để dằn mặt các nước khác thuộc khối Liên Xô cũ có ý định đi theo con đường của Ucraina và Gruzia.

Trần Mai Tùng