Ngân hàng quốc gia có thể bình ổn được giá đồng nội tệ nếu hạn chế được khả năng đầu cơ ngoại tệ của các ngân hàng, áp dụng lệnh cấm dự trữ ngoại tệ dưới hình thức tài sản đô la, kịp thời quy định bán 100% doanh thu xuất khẩu, cũng như rút ngắn thời hạn thanh toán các hợp đồng xuất-nhập khẩu từ 180 xuống còn 90 ngày. Đây là ý kiến của phó chủ tịch NBU Alechsandr Savchenco

Trả lời phỏng vấn tờ “Zerkalo Nedeli” ông Savchenco nói, biện pháp hiệu quả đầu tiên mà lẽ ra NBU đã phải tiến hành nhằm bình ổn thị trường ngoại tệ là hạn chế khả năng đầu cơ ngoại tệ của ngân hàng. “Vì nếu như khi tình hình còn tốt, càng có nhiều đầu cơ thì tính thanh khoản của thị trường càng cao, tỷ giá thị trường càng bám sát, thì khi tình hình gặp khó khăn, nhiều nhiễu loạn thì đây là lại vấn đề”.

Ông A/Savchenco tin rằng, trước hết cần giảm chuẩn trạng thái ngoại hối trường mở*, hạn chế khả năng các ngân hàng mua và bán ngoại tệ bằng tiền của mình. “Vì vậy rõ ràng là không chỉ phải hạn chế ít nhất là một nửa trạng thái ngoại hối trường, mở của ngân hàng, mà còn áp dụng các chuẩn riêng nhằm làm sạch các mục ngoài thanh toán. Tôi đề xuất tiến hành ngay sau khi bắt đầu xuất hiện khuynh hướng mất giá đồng tiền”.

Ông cũng nhận xét, chuẩn này lẽ ra cần được áp dụng bốn tháng trước đây. Nó đã có thể tăng lượng cung ngoại tệ trên thị trường ít nhất là thêm 3-4 tỷ đô la, đồng thời hạn chế cơ hội kiếm lãi thông qua tỷ giá biến động nhanh.

Biện pháp thứ hai, theo ông Savchenco, là phải cấm dự trữ ngoại tệ dưới hình thức tài sản đô la hoặc một ngoại tệ nào khác. “Trong gói vốn của các ngân hàng của ta lượng tín dụng ngoại tệ giữ một tỉ trọng rất lớn. Vì vậy khi chất lượng gói vốn xấu đi các ngân hàng có cơ hội gia tăng dự trữ ngoại tệ của mình dưới dạng loại tín dụng ấy. Bằng cách đó họ tăng đáng kể nhu cầu đối với đồng đô la”, – ông Savchenco giải thích, và nói thêm việc chuyển sang dự trữ bằng đồng grivna đã phải thực hiện từ lâu trước khi khủng hoảng xảy ra.

Ngoài ra, NBU phải tiến hành quy định bán ngay lập tức 100% doanh thu xuất khẩu. Tuy nhiên hiện nay theo ý kiến của phó chr tịch NBU, động thái này không còn hiệu quả nữa, vì dòng tiền đã chảy ngược từ ngân hàng ra. “Áp dụng chuẩn này bây giờ là không có tác dụng. Một phần là vì tất cả số ngoại tệ muốn tẩu thoát, thì đã tẩu thoát rồi. Lại thêm tỷ giá đơn giản là không thể tăng thêm được nữa – nó đã vượt quá mọi tính toán sáng suốt rồi”, – ông nói.

Cũng còn cần phải rút ngắn thời hạn thanh toán của các hợp đồng xuất-nhập khẩu từ 180 xuống 90 ngày. Theo ông Savchenco hiện tại khi vấn đề này thuộc thẩm quyền của Bộ kinh tế thì việc thông qua quyết định sẽ lâu hơn, cho nên trả nó về cho NBU sẽ hợp lý hơn. “Trên đây là những biện pháp rõ ràng và bình thường mà nếu được tiến hành kịp thời thì ta đã tránh được những cơn bão tỷ giá như vừa qua”, – ông Savchenco nhấn mạnh.

*Trạng thái ngoại hối mở của một ngoại tệ là chênh lệch giữa tài sản có và tài sản nợ của ngoại tệ đó tại một thời điểm. Đối với mỗi ngoại tệ, tại một thời điểm, nếu tổng tài sản có lớn hơn tổng tài sản nợ thì ngoại tệ đó ở trạng thái trường. Khi đồng tiền này lên giá làm phát sinh lãi ngoại hối; và ngược lại, khi đồng tiền này giảm giá sẽ phát sinh lỗ ngoại ngoại hối.

Phương Anh tổng hợp
theo Liga