Xây dựng kim tự tháp lớn nhất “MMM” khởi đầu là hãng buôn, do ba anh em Mavrodi thành lập năm 1989. Họ rất khá trong buôn bán có lãi các mặt hàng thông dụng. Đến năm 1992 MMM đã có 20 công ty bao gồm cả toà nhà thương mại mà từ đó bắt đầu tất cả – Ngân hàng và công ty môi giới.

<!-- /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0in; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:RU; mso-fareast-language:RU;} p {mso-margin-top-alt:auto; margin-right:0in; margin-bottom:5.95pt; margin-left:0in; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-ansi-language:RU; mso-fareast-language:RU;} @page Section1 {size:8.5in 11.0in; margin:1.0in 1.25in 1.0in 1.25in; mso-header-margin:.5in; mso-footer-margin:.5in; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} -->

Xergay Mavrodi- ba bảy tuổi,
người đứng đầu công ty.
Em ông ta là Viatreslav – ba mốt tuổi. Hãng MMM nằm ở
ngoại ô Matxcova, từ trung tâm tới đó phải đi mất 1 giờ, phải đi qua các ngôi
nhà cao tầng cũ nát, cắt qua đường tàu hoả, xuyên qua các địa giới kho tàng.
Một toà nhà bốn tầng giống như ngôi trường phổ thông.

Nhà báo
Paven Khlevnik bắt gặp Viatreslav Mavrodi trong trạng thái cuồng nộ. Hai tháng
trước đó thanh tra thuế đã nghiến lên công ty. Họ xuất hiện trong sự tháp tùng
của 20 cảnh sát vũ trang. Không cho xem lệnh khám, không đưa ra cáo trạng. Họ
thu sạch giấy tờ, hồ sơ. Các tay thu thuế nói rằng đang tiến hành công việc
điều tra thông thường, kiểm tra xem MMM đã trả hết các thuế hay chưa. Rõ ràng
áp lực lên công ty vẫn tiếp tục. Doạ công ty rồi, các quan chức đã để yên cho
công ty tiếp tục làm ăn một cách đầy bí ẩn. Mấy anh em được phép tổ chức một
quĩ tương trợ vào loại lớn nhất nước .Họ cuốn hút tiền tiết kiệm của hàng triệu
công dân Nga bình thường với hứa hẹn lãi suất 300% bằng tiền rúp. Sơ đồ kim tự
tháp cổ điển – Tiền đến cuối cùng để trả cho các nhà đầu tư trước đó. Chính phủ
Nga không hề can thiệp vào hoạt động này của MMM. Và, không hề cấm nó. Mùa hè
năm 1994 kim tự tháp đổ sụp.

Nửa năm sau,
một cảnh tượng đổ nát của kim tự tháp : Trời lạnh nhức buốt, cái lạnh như thế
không hiếm thấy ở Nga. Nếu đứng lâu ngoài đường, cái lạnh từ đất sẽ xuyên qua
đế giày, đầu tiên ướp băng đôi bàn chân, còn sau đó là toàn bộ phần cơ thể còn
lại. Ngoại ô Matxcova ảm đạm. Một toà nhà lớn không sức sống. Khoá treo trên
cửa. Cạnh lối vào tập trung khoảng 50 người già và trung niên như một cuộc biểu
tình nhỏ. Nhẽ nào dân chúng quyết định chống lại sự lừa đảo và tham nhũng? Không.
Hoá ra những người phản kháng không có mục đích rõ ràng .

Mavrodi là
một tên lừa đảo và chính phủ phải bắt hắn trả tiền cho chúng tôi – Một người
trung niên gào lên

Mavrodi
chẳng có lỗi gì – Một bà già nói chen vào – Đó là chính phủ dìm chết anh ta.

Nhà cầm
quyền Nga đã bắt Xergay Mavrodi và tống giam vì tội không nộp đủ thuế. Những
hai tháng sau thì thả. Đến năm 1994 trong quá trình bầu cử bổ sung, ông ta được
bầu vào nghị viện và nhận được quyền bất khả xâm phạm của nghị sĩ.

Tình trạng
người Nga những năm ấy là như thế. Chẳng rõ nên buộc tội ai : Chính phủ hay các
nhà tài chính vô chính phủ. Thế những người đứng trên mép vực chính là người
dân thường Nga…

***

Như một nhà
doanh nghiệp – kẻ được sủng ái của gia đình Elsin, Berezovski lọt vào dưới cánh
che của Sếp cơ quan an ninh của Tổng thống – tướng Kozacốp. Để chiếm được cảm
tình của Kozacốp, tay kinh doanh ôtô này đã giúp cho cả ông. Thí dụ : mời các
nhân viên an ninh mua xe ô tô của AVTOVAZ với giá một nửa ( 3000-4000 USD) .
Những năm 1994-1995 còn vang tiếng vọng của các cuộc thanh toán giưã các băng
cướp và trên khắp nước Ngađang tiến hành mạnh mẽ tư nhân hoá, tướng Kozacốp đã
giúp Berezovski, gìn giữ tay cự phú khỏi các đối thủ cạnh tranhvà đảm bảo cho
ông ta về sự ủng hộ về mặt chính trị khi mua bán sở hữu nhà nước. Ông giúp kìm
hãm sự điều tra của cảnh sát khi sự tình nghi của cảnh sát trong vụ giết chết
nhà báo truyền hình nổi tiếng Lischiev hướng vào Berezovski. Cuối năm 1994
Kozacốp đã phái người của mình đến đe doạ cơ quan an ninh của đối thủ cạnh
tranh chính của Berezovski là Vlađimia Gusinski.

Kỳ sau :
Đằng sau vụ sát hại nhà báo nổi tiếng Lischiev

Trần Mai Tùng