Ít ai tuyên bố về sự trung thành của mình hung hồn hơn Boris Berezovski. Ông ta được đưa vào nhóm thân cận của Elsin khi Kojakov có mặt. Đó là mùa đông 1993-1994. Tổng thống đang tìm người giúp xuất bản cuốn sách thứ hai của mình : “ các ghi chép của Tổng thống” .

Elsin bắt đầu viết cuốn sách đó vào đầu năm 1992 và dự định mô tả theo các vết nóng của vụ chính biến những nội dung lớn phình ra thành hồi ức về 2 năm đầu tiên làm Tổng thống của mình. Để ghi chép văn học, Elsin thuê nhà báo Valentin Iumasev, người ông đã nhờ cậy khi viết cuốn sách năm 1989. Trong mắt đám sủng thần của Elsin, Iumasev là một kẻ xa lạ với cái vẻ lôi thôi lếch thếch, dưới cái tên “nhà báo híppi”. Cựu Sếp an ninh kinh ngạc  thấy  Elsin rất hăng hái bảo vệ liên minh của mình với tay tác giả đó.

Sau này, Kojakov mới rõ là Valentin Iumasev đóng vai trò chủ chốt trong việc điều hành tài chính của gia đình Elsin.

Sauk hi các ghi chép của Tổng thống hoàn thành và cần đến nhà xuất bản. Iumasev tuyên bố cần rất nhiều tiền để in cuốn sách. Đại diện văn học của Elsin Endriu Niurberg đồng ý giới thiệu bản quyền của Elsin ra nước ngoài. Những ai sẽ nhận in cuốn sách ở Nga? Toàn Matxcova lúc đó treo đầy quảng cáo của LOGOVAZ, đó chính là Berezovski.

Nếu việc in sách của Elsin được thực hiện bằng tiền của Berezovski thì điều đó đáng được xem như một hành vi nghĩa cử mà ở nước Nga chỉ có một Boris Abramovich mới có khả năng làm việc đó. Suốt năm 1993 LOGOVAZ đưa quảng cáo của mình vào tờ “ Tia lửa”  là một tờ báo tạp chí rất phổ thong nơi Iumasev làm Phó Tổng biên tập. Bằng cách đó, Berezovski tài trợ cho đường công danh sớm của Iumasev. Hai năm sau, việc tổ chức lại “ Tia Lửa” đã đưa Iumasev lên thành Tổng giám đốc tạp chí, còn Berezovski là đồng chủ sở hữu. Cuối cùng, người ta đề xuất với Berezovski như với một nhà xuất bản. Iumasev dẫn Berezovski vào Kremlin để giới thiệu với Elsin. Berezovski tổ chức in cuốn sách nhanh chóng và chất lượng cao tại Phần Lan. Theo khẳng định của mình, ông ta đã bỏ vào việc này 250000 USD và đối tác của ông ta , ông chủ Avtovaz Kazanikov – 250000USD nữa. Cuốn sách được in với Logo của ” Tia Lửa” . Berezovski hiến dâng hoạt động của mình như một vụ từ thiện siêu hào phóng đối với Tổng thống.Cuốn sách đã bán được mấy trăm nghìn cuốn ở nước ngoài. Thậm chí, nhuận bút của Elsin, sau khi đã trả công cho Iumasev và Niuberberg chắc chắn còn khoảng không dưới 200,000USD.

Elsin hy vọng kiếm được một triệu USD và luôn luôn than phiền rằng những tên chó đểu đã ăn cướp của ông ta. Cảm thấy sự không bằng lòng của Tổng thống , Iumasev và Berezovski hiểu rằng cần phải sửa chữa sai lầm. Họ bèn bổ sung vào tài khoản riêng của Elsin ở Ngân hàng Luôn Đôn và giải thích rằng đấy là thu nhập từ cuốn sách. Đến cuối năm 1994 trong tài khoản của Elsin đã tích góp được khoảng 3 triệu USD. Berezovski vài lần huênh hoang rằng, chính ông ta đã giúp Elsin tích được bấy nhiêu tiền. Đóng góp phần mình vào Quĩ sách của Elsin còn có cả ” Golden Ada”, công ty đã đánh cắp lượng vàng và kim cương trị giá 178 triệu USD từ quốc khố nước Nga. Trong suốt 2 năm 1994 và 1995, hàng tháng Iumasev đều đến gặp Elsin tại Kremlin. Không ai hiểu nổi tại làm sao, tay nhà báo ăn mặc tồi tàn cẩu thả này lại đều đặn đến thăm Tổng thống, trò chuyện trực tiếp với ông ta và sau mấy phút thì rời văn phòng. Lý do của các cuộc thăm viếng đó là : Iumasev đem tiền lãi xuất từ số tài khoản dồn lại cho Elsin, khoảng 16000 USD tiền mặt mỗi tháng. Elsin xếp tiền vào két sắt của mình.

Việc in cuốn sách là quan trọng đối với Elsin và nguồn thu nhập bổ sung của ông ta không nhiều. Thậm chí, ông ta còn gặp khó khăn khi xây ngôi nhà nghỉ mát riêng cho mình. Và Elsin đã hàm ơn Berezovski vì nguồn tài chính từ cuốn sách. Khi ” Các ghi chép của Tổng thống” ra mắt ở Nga, tại câu lạc bộ Tổng thống, một câu lạc bộ quần vợt sang trọng dành cho giới chóp bu quốc gia, đã tổ chức buổi giới thiệu chiến thắng. Elsin đề nghị đưa Berezovski vào thành viên câu lạc bộ. Tay cự phú trở thành người nhà trong điện Kremlin như thế đó.

Sau khi in cuốn sách, công việc kinh doanh của Berezoski nổi như cồn. Lợi dụng sự tiếp cận của mình với Elsin, Berezovski tranh chấp vai trò dẫn đầu, đặc biệt giữa những người được gọi là giới tài phiệt. Ông ta trở thành kẻ được sủng ái của gia đình Tổng thống và luôn luôn khoe khoang các quan hệ đặc biệt của mình với gia đình đó.

Về sự gần gũi đặc biệt của mình với Tổng thống, ông ta nhắc tới trong bất cứ trường hợp nào thuận tiện với mọi người xung quanh. Các quan chức cao cấp sợ phải đánh trả lại Berezovski khi ông ta nằng nặc đòi những điều kiện thuận lợi đặc biệt cho việc kinh doanh của mình. Có được sự tiếp cận với giới cao nhất của chính phủ Nga và lợi dụng danh tiếng bạn thân của gia đình Tổng thống, Berezovski lấn tới các phương án tư nhân hoá cho phép ông ta nắm vào tay những nghành công nghiệp chủ đạo.

Phó thủ tướng thứ nhất Oleg Xoskovet thể hiện đầy nghệ thuật hình tượng Berezovski khi ông ta cầm chiếc cặp da nhỏ đã sờn , bước ra ngoài cửa, sau đó cào nhè nhẹ, lách qua khe cửavà bước lập bập e dè nghiêng người đến chiếc bàn trong văn phòng. Cảnh tượng đó thật vô cùng giống dáng điệu của Berezovski khiến tất cả những người có mặt cười ngả nghiêng. Song, kết cục -kẻ cười cuối cùng lại là Berezovski. Lúc đó, ông ta còn phải ẩn nhẫn với những tiếng cười nhạo của nhóm tuỳ tùng Elsin vì cần sự giúp đỡ của họ để chiếm được những công ty lớn nhất nước Nga.


Kỳ sau : Bắn vào nghị Viện.

Trần Mai Tùng