Từ bản kêu gọi thấy rõ là nước Nga sẽ giữ một quan điểm tích cực trong cuộc vận động tranh cử Tổng thống. Những hành động gì họ có thể làm? Chúng ta sẽ thấy điều chắc chắn là họ không hề chỉ là người quan sát. Hoàn toàn rõ ràng là nước Nga muốn giữ Ucraina trong tầm ảnh hưởng của mình. Điều duy nhất có thể khuyên phía Nga: Thay vì bằng việc thách thức cứng rắn nên chăng là bằng biểu thị thái độ văn minh của một quốc gia mạnh, từ bỏ những thói đế chế và xây dựng một mô hình nhà nước phát triển hấp dẫn…

Anatoly Zlenko, cựu bộ trưởng bộ ngoại giao Ucraina

Những tuyên bố tương tự như thế chứng tỏ rằng, nước Nga ngày hôm nay không đặt cho mình nhiệm vụ bình thường hóa quan hệ hai bên với Ucraina. Danh sách các vấn đề trong tuyên bố của Tổng thống LB Nga cho một cơ sở để kết luận rằng, những vấn đề này đang làm cho Nga lo lắng một cách nghiêm túc và ngày hôm nay đó là một trong số những vấn đề chính trị số một  trong quan hệ giữa LB Nga và Ucraina.

Quyết định về hoãn chỉ định đại sứ LB Nga ở Ucraina có thể được xem như một sự gây căng thẳng giữa hai nước một cách có chủ định. Một quyết định như vậy chứng tỏ nước Nga không sẵn sàng giải quyết những vấn đề đã tích tụ lại suốt mấy năm gần đây.

Sự lo lắng của nước Nga về tình trạng quan hệ hai chiều là đễ hiểu. Những cơ sở cho hợp tác chiến lược đã bị phá vỡ và mang một tác hại không sửa được cho quan hệ hữu nghị. Tất nhiên là Ucraina với tư cách là quốc gia yêu hòa bình và phát triển trên con đường dân chủ đã chấp nhận những giá trị dân chủ thì cần phải rút ra những kết luận nhất định.

Tôi nghĩ rằng, câu trả lời của ta đối với thông điệp này cần phải kiềm chế. Chúng ta không nên hành xử tương tự… Chẳng hạn, không cần làm căng thẳng thêm xu hướng mà trong tương lai dẫn chúng ta tới những quan hệ xấu đi giữa hai nước.
 
Oleg Dony, đại biểu đảng “Ucraina của chúng ta”, nhà chính trị học

Sự từ chối gửi đại sứ và dự luật sử dụng quân đội ở ngoài lãnh thổ LB Nga là một sự uy hiếp bằng hành động quân sự. Trong thực tiễn ngoại giao trước khi tuyên chiến người ta gọi đại sứ về nước. Nghĩa là Tổng thống Medvedev và dự luật của ông ta cần phải xem xét trong một tổ hợp. rất tiếc là sự đe dọa của nước Nga đã đi đến mức như vậy đối với những người láng giềng của mình. Rõ ràng là họ không đủ khả năng tự bảo vệ trên bình diện quân sự.
Điều đó có nghĩa như thế nào? Một thí dụ rất rõ – Georgia đã mất một phần lãnh thổ, nơi mà quân đội Nga chiếm giữ.

Một nguy cơ tương tự đối với Ucraina cần phải thức tỉnh cộng đồng quốc tế suy nghĩ, liệu có thể quan hệ bình thường với một quốc gia đe dọa can thiệp quân sự hay không?

Tôi nghĩ đây đơn giản là những hành động rất nguy hiểm của lãnh đạo LB Nga hiện nay. Hiển nhiên những người bình thường sẽ khó hình dung một cuộc xâm lược của Nga trên lãnh thổ của Ucraina nhưng mấy năm gần đây đã không ai hình dung nước Nga tấn công Georgia. Xét đến ở nước ta đang có quân đội của Nga thì nguy cơ là quá rõ ràng.

Valery Chaly, giám đốc “TT Razumkov”

Về hình thức và về bản chất thì thống điệp của Medvedev là một thách thức từ phía Nga đối với Ucraina. Đó là một sự kéo dàì xung đột trong quan hệ. Tất nhiên là một lời kêu gọi như thế không phải tự nhiên mà có, mà đó là một quan điểm chuẩn bị sẵn.

Medvedev diễn đạt những vấn đề… Trong số đó quả thật có những vấn đề đòi hỏi cách tiệm cận nghiêm túc, nghĩa là có cả những phàn nàn đáng nghi ngờ, thậm chí là can thiệp vào công việc nội bộ của nước khác.

Tình hình đòi hỏi một sự phân tích nghiêm túc. Phản ứng tức thì là điều tuyệt đối không nên. Ngay cả thời điểm kêu gọi, quan điểm đã nêu ra cũng chứng minh rằng, đây là một bước cuối cùng của phía Nga trong thời kỳ sắp tới đây, ít nhất thì cũng trước cuộc bầu cử Tổng thống Ucraina.

Từ bản kêu gọi thấy rõ là nước Nga sẽ giữ một quan điểm tích cực trong cuộc vận động tranh cử Tổng thống. Những hành động gì họ có thể làm? Chúng ta sẽ thấy điều chắc chắn là họ không hề chỉ là người quan sát.  Hoàn toàn rõ ràng là nước Nga muốn giữ Ucraina trong tầm ảnh hưởng của mình. Điều duy nhất có thể khuyên phía Nga: Thay vì bằng việc thách thức cứng rắn nên chăng là bằng biểu thị thái độ văn minh của một quốc gia mạnh, từ bỏ những thói đế chế và xây dựng một mô hình nhà nước phát triển hấp dẫn. Chỉ có như vậy mới có nhiều người cảm tình ở Ucraina. Còn những hành động như hôm nay thì chỉ có phản ứng ngược lại. Bây giờ một số ứng viên Tổng thống vội vã tỏ rõ tính thuận chiều với nước Nga với hy vọng lấy lòng cử tri. Tôi muốn cảnh báo những ứng viên chức vụ cầm đầu quốc gia rằng, điều đó phản tác dụng. 

Stanhislav Benkovsky, giám đốc trung tâm chiếc lược quốc gia Nga (LBN)

Tôi không quá đánh giá ý nghĩa chiến lược của tuyên bố này. Hơn nữa nó liên quan đến nhiều hành vi gây căng thẳng của Yuschenko bắt đầu từ những vấn đề khí đốt có ý nghĩa chủ chốt đối với Điện Cờ-rem-lanh và kết thúc ở những vấn đề lịch sử. Nhưng giọt nước cuối cùng làm tràn cốc là sự từ chối của Yuschenko tiếp nhận trình quốc thư của đại sứ mới của Nga, ông Mikhail Zubarov, người mà Điện Cờ-rem-lanh cho là rất quan trọng để giải quyết một số vấn đề kinh doanh liên quan đến thượng lưu chính trị Nga.

Tuyên bố của Medvedev là sự bột phát cảm tính. Nó có mục đích gây một áp lực nào đó đối với quá trình tranh cử ở Ucraina. Không phải ngẫu nhiên mà không kêu gọi chính quyền của Ucraina nói chúng mà kêu gọi chính Yuschenko như là người có lỗi chính. Như vậy Yulia Tymoshenko được đưa ra ngoài đòn dáng của thông điệp. Yuschenko vẫn là một sự hận thù của thượng lưu chính trị của LB Nga. Sự thua cuộc của Yanukovich năm 2004 thượng lưu chính trị Nga cho là do lỗi ở Yuschenko và họ không chịu buộc tội chính bản thân mình mà đổ hết lỗi lên đầu Yuschenko. Bởi thế chừng nào Yuschenko còn trong quyền lực thì mọi tiêu cực trong chính trị có liên quan đến nhân vật này đều tiếp tục kéo dài.

Không có một ứng viên nào hiện là “chính trị gia thân Nga”. Không phụ thuộc vào việc bầu cử 2010 sẽ kết thúc thế nào Ucraina đã tách rời quỹ đạo của Nga. Ucraina và Nga hiện chuyển động theo các hướng khác nhau. Không một Tổng thống nào của Ucraina sẽ thay đổi con đường đến với châu Âu và Đại tây dương. Bản tuyên bố Medvedev là một mũi tiêm tiếp theo và chỉ có ý nghĩa chiến thuật chứ không thể có hậu quả chiến lược nào nữa đối với quan hệ LB Nga – Ucraina. Không một hành vi quân sự nào Nga có thể tiến hành đối với Ucraina. Một hình thái quan hệ của Nga với Ucraina như là với Georgia là sẽ không thể có được.

Igor Chubais, tiến sỹ triết học, giám đốc Trung tâm nghiên cứu Nga (LBN)

Tuyên bố của Medvedev – đó là một sức ép nhất định đối với phía Ucraina. Tôi là công dân Nga và điều đó làm tôi rất lo lắng. Tôi cho hành động như vậy là một sai lầm.

Buộc tội người U-cờ-ren về việc họ quyết định nghiên cứu tiếng U-cờ-ren… Điều này không ăn nhập vào khuôn khổ nào cả. Còn buộc tội người U-cơ-ren đưa vấn đề nạn đói ra thì cần phải lưu ý rằng, đề tài này bị bóp méo trên các phương tiện thông tin đại chúng của Nga. Đề tài có một sự cộng hưởng lớn trong chiến tranh thông tin của Nga mà trong đó Nga đã lấn ép Ucraina. Những tranh chấp của Nga trở nên rất vô lý.

Khi người U-cờ-ren nói về nạn đói – đó là một sự tự nhiên. Cần phải tiếp tục bàn luận đề tài này và nói thẳng là chủ nghĩa Stalin đã tiêu diệt tất cả các dân tộc của nước ta.

Dư luận xã hội Nga không trùng với ý kiến của Medvedev. Trên các đài phát thanh của ta hiện đang tranh luận rất nhiều đề tài này. Mọi người không chia sẻ và không ủng hộ quan điêm của Cơ-rem-lanh.

Hoàng Xuân Kiểm
theo UNIAN