Phiên họp của tổng thống với NBU diễn ra sau khi Phái bộ của Quỹ tiền tệ quốc tế IMF ra về mà không ký được thỏa thuận nào với Ukraina.

Lý do chính của việc từ chối ký kết chương trình hợp tác mới với Ukraina được phái bộ IMF công bố là:

1. Có những tuyên bố từ một số chính trị gia phái “Người Phụng sự nhân dân” về khả năng cải tổ ngân hàng NBU, thay đổi lãnh đạo NBU mà theo cách hiểu của đại diện IMF là biến nó thành cơ quan lệ thuộc vào chính phủ hoặc tổng thống;

2.  IMF chưa rõ chính quyền dự định làm gì trong vụ bê bối với ngân hàng PrivatBank, bởi vì việc quốc hữu hóa ngân hàng này được thực hiện theo yêu cầu của IMF do nó đã nhiều năm làm tiền đề cho tệ nạn rửa tiền và lưu thông kinh tế ngầm ở Ukraina.  Việc trả lại PrivatBank cho chủ sở hữu cũ sẽ là một đòn tài chính nặng nề đánh vào Hệ thống tài chính Ukraina mà IMF không bao giờ tán thành;

3) Đại diện đảng cầm quyền “Phụng sự nhân dân”, kể cả mới đây nhất bộ trưởng tài chính Markarova từng tuyên bố không cần tới tín dụng của IMF, có vẻ như IMF mang lại nhiều rủi ro kinh tế và nợ nần cho Ukraina hơn là lợi ích.

Việc phái bộ IMF sau hơn hai tuần làm việc vẫn không ký kết chương trình hợp tác mà thủ tướng Goncharuk hi vọng đã gây chấn động dư luận. Có vẻ như đây là một thất bại lớn đầu tiên trong chính sách kinh tế mới của chính phủ mới. Nhằm xoa dịu dư luận ông Goncharuk nói rằng trong tháng 10 này ông sẽ đích thị tới Washington để thảo luận tiếp chương trình hợp tác.

Rõ ràng những tuyên bố chính trị của đảng “Phụng sự nhân dân” về việc có thể thay lãnh đạo NBU, về điều tra các vụ việc liên quan cải cách Hệ thống ngân hàng và hoạt động của cựu thống đốc NBU Valeria Gontareva trong những năm qua, đồng thời cả những tuyên bố có vẻ như Ukraina không cần hợp tác với IMF, không cần tín dụng của tổ chức này là những tuyên bố vội vàng, thiếu cân nhắc và có thể ảnh hưởng tiêu cực cho Ukraina nói chung, trước hết là ảnh hưởng tiêu cực tới môi trường đầu tư, mà thiếu nó Ukraina không thể đạt được mức tăng trưởng kinh tế cỡ 5-7% như chính quyền mong muốn.

Tổng thống Zelenskiy nói trong một cuộc họp báo ở Kyiv khi bình luận phán quyết của tòa sơ cấp có lợi cho các cựu chủ sở hữu trong vụ quốc hữu hóa ngân hàng PrivatBank:

“Chúng tôi sẽ xem xét kết quả. Nếu kết quả đòi hỏi tôi cần bảo vệ đất nước thì tôi sẽ bảo vệ nhà nước ta”. Ông cũng nói rằng sẽ không can thiệp vào công việc của tòa án.

Mới đây tổng thống Zelenskiy đã có cuộc gặp gỡ với lãnh đạo và cán bộ của NBU và tuyên bố rằng NBU sẽ được độc lập hoạt động, không có sự can thiệp vào cơ quan tài chính này như luật định và yêu cầu của IMF. Có vẻ như tuyên bố này của tổng thống vẫn chưa làm cho chế định tài chính quốc tế IMF yên tâm và vì thế chưa có câu trả lời từ lãnh đạo của IMF. Điều mà IMF chờ đợi đó là những bước cải cách cụ thể và không đảo ngược được trong tình hình hiện nay, trước hết đó là các biện pháp cải cách cơ cấu mang tính chế định để ngăn chặn tham nhũng có hiệu quả.

Quyết định hoãn ký kết hợp tác với Ukraina của IMF kéo theo các hạn chế đầu tư tư nhân vào Ukraina và vì thế kì vọng tăng trưởng kinh tế 5-7%GDP của chính phủ khó có thể đạt được trong những năm tiếp theo.

Thủ tướng Alexey Goncharuk vừa mới thông báo lần nữa là sẽ tới Mỹ trong tháng 10 để đàm phán với IMF. Tất nhiên rồi điều này là rất quan trọng, tuy nhiên sự chờ đợi này cũng khá căng thẳng do chưa rõ tòa kháng nghị sẽ quyết định như thế nào về vụ quốc hữu hóa PrivatBank, trong khi đó thái độ của IMF là rất dứt khóat ngay từ trước đây. Sự quan ngại của IMF về phán quyết của tòa án có lợi cho ông Kolomoyskiy hoàn toàn có thể hiểu được, vì rằng, nếu tòa án ở Ukraina có thể đưa ra những phán quyết tùy tiện thì không loại trừ họ cũng có thể tùy tiện trong các vụ tranh chấp kinh tế với các nhà đầu tư.

Điều dễ hiểu là chương tình hợp tác 3-4 năm với IMF vì tiền tín dụng chỉ là một phần, còn lại chủ yếu là vì niềm tin đối với chính quyền Ukraina. Niềm tin vào  khả năng thực hiện các nghĩa vụ mà Ukraina nhận về mình đối với tất cả các cộng sự (đối tác) quốc tế là rất quan trọng, vì đó là nền tảng của môi trường đầu tư nước ngoài vào Ukraina và vì sự ổn định kinh tế vĩ mô, mà thiếu nó trong hoàn cảnh hiện nay ở Ukraina đừng nói tới tăng trưởng kinh tế cỡ 5-7%GDP.

Tin mới nhất rất tích cực cho Ukraina: Ngày hôm nay 15 tháng 10 Ngân hàng PrivatBank hiện đang thuộc sở hữu nhà nước đã thắng một vụ kiện (trong số nhiều vụ) tại phiên tòa ở London. Chi tiết phán quyết chưa được công bố.

Người bình luận:
Hoàng Xuân Kiểm

»Cùng chủ đề