Ban thư ký tổng thống Ucraina đang xem xét khả năng tổng thống từ chức để phá hỏng kế hoạch sửa đổi Hiến pháp của BYUT và đảng khu vực.

Người đứng đầu quốc gia có thể từ chức để cản trở đảng khu vực và BYUT áp dụng được hệ thống bầu cử tổng thống qua quốc hội. Trong trường hợp này tổng thống mới phải được bầu trong vòng 90 ngày, và như vậy không thể sửa đổi được Hiến pháp. Khối BYUT cũng đã bắt đầu lo ngại kịch bản này. Đại biểu Sergay Mishenko nói, trên bàn tổng thống đã có sẵn hai sắc lệnh – về bầu cử tổng thống trước thời hạn và bầu cử quốc hội trước thời hạn. Có vẻ như chúng sẽ được công bố ngay khi thành lập liên minh mới giữa hai lực lượng mạnh nhất trong quốc hội.

Phó trưởng ban thư ký Igor Popov thông báo với Delo rằng tất cả các cố vấn của tổng thống đều khuyên sếp mình không nên từ chức. Tuy nhiên ông cũng nói, “biện pháp lớn lao” này hoàn toàn do người lãnh đạo quốc gia quyết định. Hiện tại thì không tồn tại sắc lệnh nào về việc giải tán hay từ chức ở văn phòng tổng thống cả, ông Popov nói.

90 ngày cho Hiến pháp

Theo Hiến pháp, việc tổng thống từ chức được thực hiện trong phạm vi quốc hội, tổng thống phải đưa ra tuyên bố trước quốc hội. không loại trừ tuyên bố sẽ được tuyên đọc vào thứ năm tới, nếu đến hôm đó liên minh được tuyên bố thành lập. Bằng cách đó liên minh BYUT và đảng khu vực sẽ không còn đủ thời gian để sửa đổi Hiến pháp. Chiểu theo điều 103 Hiến pháp hiện hành thì trong trường hợp chấm dứt trước thời hạn nhiệm kỳ tổng thống, cuộc bầu cử mới sẽ được tiến hành trong 90 ngày sau đó. Theo giám đốc Trung tâm cải cách chính trị-pháp lý Igor Koliusko giải thích với Delo, điều này của

Hiến pháp quy định trong thời hạn ấn định trên phải bầu ra được tổng thống mới, chứ không đơn giản chỉ khởi động quá trình bầu cử. Và như vậy, ví dụ nếu ngày mai tổng thống trao trả lại quyền hạn của mình, thì ngày cuối cùng để bầu ra tổng thống mới là ngày 2-9 năm nay. Theo lời đồng tác giả bản Hiến pháp hiện hành Victor Musiaki, trước thời hạn đó những người soạn thảo nên thể chế chính trị mới của Ucraina phải kịp thời biểu quyết được luật sửa đổi Hiến pháp với 226 lá phiếu, sau đó gửi nghị quyết sang Toà án Hiến pháp giám định và nhận về kết quả chuẩn y của Toà án Hiến pháp. Sau đó – vào những ngày đầu tiên của tháng 9 – liên minh mở rộng cần tìm được 300 phiếu để phê chuẩn lần cuối cùng Hiến pháp sửa đổi. ngoài ra, trong các tháng hè các chính trị gia còn phải kịp tiến hành chiến dịch tranh cử.

Cựu cố vấn tổng thống về các vấn đề pháp lý Nhikolai Poludenyi gần như không thấy có cơ hội nào để sửa đổi Hiến pháp nếu tổng thống từ chức. Theo ông, bầu cử sẽ kéo theo phải sửa đổi chương ba của Hiến pháp. “Trong đó quy định rõ bầu cử tổng thống là bầu cử toàn dân, và nếu thay đổi chương này thì vấn đề phải được đưa ra trưng cầu ý kiến toàn dân”, – ông Poludenyi khẳng định.

Hy vọng vào Gavrish

Ông Musiaki không loại trừ BYUT và đảng khu vực vẫn có cơ hội kịp hoàn thành thủ tục đúng thời hạn. Ông nhắc lại lần năm 2003 đại biểu Stepan Gavrish, Raisa Bogatyreva và Ekaterina Vashuk cũng đã đề xuất dự luật số N4105 về cải cách chính trị. Trong các sửa đổi được đề xuất có quy định bầu cử tổng thống thông qua quốc hội. “Toà án Hiến pháp lúc đó đã đánh giá tốt dự luật này”, – ông nói.

Cũng không nên loại trừ khả năng để đẩy nhanh tiến trình các đại biểu các khối lớn có thể chỉ đem văn bản cũ ra phủi sạch bụi đi và sử dụng lại. Tuy nhiên ông Koliushko nghi ngờ dự luật số N4105 sẽ đáp ứng được cả hai bên, vì nó không thể hiện chi tiết việc phân chia quyền lực giữa thủ tướng, HĐBT và Rađa.

Đồng thời khả năng tổng thống từ chức cũng sẽ gây thiệt hại cho chính tổng thống. Theo luật bầu cử tổng thống, khi chấm dứt nhiệm kỳ trước thời hạn tổng thống không có quyền tự ứng cử một lần nữa.

Phuong Anh
theo Delo