Toàn bộ bài trả lời phỏng vấn của Tổng thống Yushenko với kênh truyền hình EuroNews. Tổng thống đưa ra giả thuyết của mình về nguyên nhân vụ khủng hoảng khí đốt giữa Nga và Ucraina và những biện pháp để phòng tránh trường hợp tương tự xảy ra trong tương lai.

Thưa ngài
tổng thống, Xin được chào đón ngài đến  với
kênh truyền hình Châu Âu phát tiếng Anh. Sự căng thẳng định kỳ giữa Nga và Ucraina
đã khiến cho một loạt các nước Châu Âu thiếu khí đốt. Chuyện gì đã xảy ra vậy?





Châu Âu cần phải biết rõ một sự thật, tại sao
chuyện này lại xảy ra. Tôi chỉ muốn nhấn mạnh một điều duy nhất – Ucraina không
đóng van vận chuyển khí đốt. Tất cả các trạm bơm vận chuyển  gaz đều nằm ở phía Nga và trách nhiệm  cung cấp Gaz cho Châu Âu đặt lên vai nước
Nga. Thứ hai, về cái gọi là “ucraina ăn cắp gaz” . Với tư cách là Tổng thống Ucraina
tôi tuyên bố – Trong năm 2008 cũng như 2009 không một mét khối gaz vận chuyển
qua Ucraina bị sử dụng vào mục đích riêng của mình. Một lần nữa tôi nhấn mạnh, Ucraina
thực hiện hoàn toàn các nghĩa vụ của mình. Vấn đề ở đây không phải là vấn đề
thuần tuý kinh tế mà, tất nhiên, nó đã bao trùm sang chính trị, đường lối chính
trị lớn.

Vậy nếu
là chính trị thì nó nằm ở đâu?

Sau khi tạo được cái cảm giác bất ổn trong việc
cung cấp khí đốt qua Ucraina, thì nhiều vấn đề lớn khác sẽ được xem xét một cách
bức thiết. Thứ nhất – hệ thống vận chuyển khí đốt trở nên độc lập hơn và có thể
trong tương lai dưới các nguyên cớ khác nhau, sẽ hình thành một thể chế của các
công ty Nga hoặc nhà nước Nga để sử dụng và kiểm soát hệ thống này.Hay nói một
cách khác – lặp lại phương pháp cũ đã từng làm với  các hệ thống vận chuyển khí đốt của Belarus và
Molđova trong những năm cuối vừa qua. Rõ ràng, có kế hoạch đối với hệ thống vận
chuyển khí đốt của Ucraina để nó phải nằm dưới quyền kiểm soát của Gazprom. Đối
với chúng tôi, điều này không thể chấp nhận được. Đây là tài nguyên của đất nước,
là tài sản quốc gia, hay nó là biểu tượng của nền độc lập, trong trường hợp này
là nền độc lập về năng lượng.

Trong
quá trình xảy ra xung đột, châu âu gọi Nga là nhà cung cấp không đáng tin cậy
còn Ucraina là đất nước vận chuyển không đáng tin. Những nhận định này có công
bằng không?

Tôi thật không phải khi bình luận lời nói của
tổng thống Baroz, songchỉ đơn giản nhắc lại rằng Ucraina không làm một bước sai
trái nào để ngăn cản khí đốt của Nga. Hay nói một cách khác : Châu Âu trở thành
con tin của đường lối chiín trị Nga. Đây là sự đe doạ, mà phía Nga muốn làm đối
với toàn thể cộng đồng Châu Âu.

Ngài
không lo ngại rằng khủng hoảng khí đốt sẽ ảnh hưởng xấu tới quan hệ hợp tác với
Liên minh Châu Âu?

Hoàn toàn không. Tôi tin rằng trong năm nay Ucraina
sẽ ký được hiệp ước về thống nhất hệ thống năng lượng , tôi tin rằng trong năm
nay chúng tôi sẽ liên minh cùng với các đối tác về năng lượng. Tôi khẳng định rằng
Hội nghị cấp cao ở Brusen tháng 3 sắp tới sẽ là cơ hội tốt để suy nghĩ về việc
hợp nhất các hệ thống vận chuyển của Ucraina  vào thị trường khí đốt của Châu Âu.

Sau  nhiều cuộc tranh cãi cam go, hiệp định cung
cấp khí đốt cho Ucraina đã được ký kết.  Ngài
cho rằng đây là một hiệp định không có lợi cho Ucraina . Tại sao vậy
?

Tôi gọi đó là hiệp định không bình đẳng theo nghĩa
đối tác. T
ôi cóthể nhắc lại điều này.  Giá cơbản đã được thông qua là
450
USD thật không khách quan. Ngày hôm nay,  Châu âu không cócái giá đó. Ucraina lại nằm ngay sát nách Nga. Nhưng giá lại cao hơn một số nước Phương Tây.Bởi vậy – đó là giá không hợp lý,không phải vìnó cao màvì nó không cócơ sở xácđáng. Nga lại không thay đổi tiền vận chuyển. Nó là 1,7 USD cho một ngàn mét khối trên 100km vận chuyển. Đây làgiá vận chuyển thấp nhất  Châu Âu.   

Nếu vậy   Ngài  sẽ
kiên quyết đòi xem xét lại các hợp đồng này?

Chúng ta không nói điều đó vào lúc này. Chúng
tôi thừa nhận và chúng tôi sẽ thực hiện chúng. Hơn nữa, tôi đề nghị công việc của
Uỷ Ban Châu Âu  đang thông qua việc hiện đại
hoá hệ thống vận chuyển khí đốt  của Ucraina
và hội nhấp vào thị trường khí đốt chung Châu Âu. Uỷ ban này sẽ đảm bảo các điều
kiện về chức năng và hiện thực hoá các dự án cấp khí để đảm bảo sử dụng một cách
tối ưu nhất hệ thống vận chuyển khí đốt của Ucraina. 

Giá khí
đốt cao sẽ ảnh hưởng xấu đến kinh tế Ucraina, xung đột khí đốt và tăng giá đã
có ảnh hưởng như thế nào đến tình hình chính trị đất nước?

Tôi cũng không che dấu một thực trạng rằng các
thế lực chính trị khác nhau  đã cố gắng sử
dụng đề tài này để buôn bán chính trị. Song, tôi cảm thấy cái điểm chính  yếu không nằm ở đây. Tôi cho rằng sự kiện  xảy ra giữa Nga, Ucraina và Châu Âu vào đầu
tháng giêng, tất nhiên sẽ làm xã hội Ucraina phân chia thành bè nhóm.  Người dân rất hiểu rằng sự ổn định kinh tế mới
mong manh làm sao khi giựa trên một chính sách năng lượng bất ổn đặc biệt là chính
sách về khí đốt.

T.M.T
theo EurNews