Ba nguyên nhân dẫn đến tình cảnh đáng lo ngại của ngành ô tô Mỹ hiện nay: tàn tích từ những ngày huy hoàng, sai lầm về chiến lược và sự không may mắn.

Thủ phủ Detroit tại Michigan – Mỹ nổi tiếng vì ngành ô tô và hãng thu âm Motown Records.

Tuy nhiên, thương hiệu hãng thu âm nổi tiếng làm lên tên tuổi của Diana Ross, Marvin Gaye và Stevie Wonder, đã rời khỏi Detroit từ rất lâu.

Và nay, các đại gia ở thủ phủ ngành ô tô Mỹ đang đương đầu với nhiều sóng gió trừ khi nhận được sự ủng hộ của chính phủ.

Trong ba hãng ô tô lớn nhất của Mỹ, tình cảnh của General Motors hiện khó khăn nhất.

Cho đến gần đây, hãng xe ô tô hàng đầu thế giới đang tiến gần hơn tới khả năng phá sản.

Tuần trước, hãng công bố thua lỗ 4,2 tỷ USD trong quý 3, và thừa nhận nếu hãng không nhận được đầu tư, vào đầu năm sau hãng sẽ hết tiền mặt.

Ford, một đại gia của ngành ô tô Mỹ, cũng đang thiệt hại lớn về tài chính. Tương lai của một hãng xe lớn khác là Chrysler cũng không khá hơn sau khi nỗ lực sáp nhập với GM thất bại.

Tại sao các đại gia ngành ô tô Mỹ lâm nạn?

Một phần nguyên nhân của vấn đề là nền kinh tế tăng trưởng chững lại. Khi cuộc sống khó khăn, người dân có xu thế thắt chặt chi tiêu, đặc biệt là đối với hàng xa xỉ như xe ô tô.

Dòng xe lớn như Hummer đã không còn được ưa thích.

Vì thế không có gì ngạc nhiên khi doanh số gần đây đã sụt giảm mạnh.

Doanh số của General Motors trong tháng 10 giảm 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Doanh số của Ford và Chrysler giảm khoảng 1/3.

Thông thường, các hãng sản xuất xe phản ứng lại bằng việc hạ giá, hoặc hỗ trợ tín dụng đối với khách mua xe. Tuy nhiên việc đó làm giảm lợi nhuận, còn tình hình tín dụng thắt chặt khiến việc tiếp cận với các khoản vay ô tô ngày một khó khăn.

Sự khó khăn của ngành ô tô Michigan không chỉ có nguyên nhân từ việc tình hình kinh tế đi xuống trong ngắn hạn.

Ba hãng xe ô tô lớn gặp khó còn vì một số nguyên nhân khác: tàn tích từ những ngày huy hoàng, lỗi chiến lược và sự không may mắn.

Sự trả giá cho thời hoàng kim trong quá khứ ?

Cả ba hãng xe ô tô lớn đang phải trả giá cho thành công trong quá khứ. Ngoài việc trả lương cho nhân viên hiện tại, họ còn phải chi trả lương hưu và chăm sóc sức khỏe cho hàng trăm nghìn người là cựu nhân viên của hãng.

Năm ngoái, GM đã phá vỡ hợp đồng với United Auto Workers về việc giảm bớt các khoản chi phí này. Tuy nhiên điều đó sẽ chưa thành hiện thực cho đến năm 2010, và đến khi đó mọi chuyện có thể đã quá muộn.

Đây là gánh nặng đối với những hãng ô tô Mỹ, trong khi đối thủ của họ là hãng xe Nhật Bản như Toyota, Nissan và Honda không phải hứng chịu.

Gánh nặng này khiến thị phần xe ô tô của các hãng của Mỹ thu hẹp hơn và một lý do khiến các hãng xe Mỹ để mất thị phần vào các đối thủ châu Á.

Sai lầm về chiến lược

Các hãng xe Mỹ cũng có phần lỗi của chính họ đối với những vấn đề hiện nay. Nhiều chuyên gia phân tích tin rằng trong suốt hai thập kỷ qua, ba hãng xe ô tô lớn đã mắc sai lầm lớn về chiến lược.

Người tiêu dùng đang hướng ngày một nhiều tới xe tiết kiệm nhiên liệu.

Thập niên 1980 và 1990, các hãng xe của châu Á bắt đầu tiến hành đáp ứng thật sự nhu cầu của người tiêu dùng Bắc Mỹ.

Các hãng xe châu Á đưa ra các sản phẩm xe ô tô nhỏ hơn, tiết kiệm nhiên liệu hơn và dòng xe thông thường được người Mỹ ưa chuộng hơn.

Tuy nhiên nhà sản xuất xe ô tô Mỹ không ứng phó nhanh chóng như vậy, họ vẫn sản xuất các dòng xe lớn, xe tải và xe đa dụng thể thao.

Ban đầu, cách sản xuất này mang lại rất nhiều lợi nhuận. Dòng xe ô tô như trên đặc biệt phổ biến vào thập niên 1990.

Cuộc cách mạng của dòng xe tiết kiệm nhiên liệu

Vài năm sau đó, khi Toyota công bố dòng xe Toyota Purius, việc này đã từng bị chỉ trích nhiều – một điều từng được viết trên blog của ông Bob Lutz năm 2005.

Giữa năm 2008, khi giá năng lượng tăng vọt và người Mỹ nếm mùi khổ sở. Thị trường xe đa dụng thể thao sụp đổ, người tiêu dùng chuyển sang dòng xe tiêu tốn ít năng lượng hơn.

Và tất nhiên cả hãng xe này cũng có phần không may mắn.

Các hãng xe Mỹ đang cải tổ đúng thời gian khủng hoảng kinh tế xảy ra, khủng hoảng nếu diễn ra một vài năm sau sẽ không gây tác hại như vậy.


theo BBC