Ba quên và ba nhớ bởi Nguyễn Quang

Gia đình tôi có thân với gia đình cụ Chu Đình Xương, nguyên Giám đốc đầu tiên của Nha Công an Trung ương (tiếp sau là ông Lê Giản) – như Bộ trưởng Công an bây giờ, nên tôi cũng thân thiết với các anh chị con của cụ. Vừa rồi, nhân dịp đầu năm Qúy Tỵ, trời Hà Nội lạnh nên chúng tôi kéo nhau vào Đà Nẵng, vừa để chúc Tết gia đình ông (phu nhân của ông vẫn khỏe mạnh, mặc dù đã hơn 90 tuổi nhưng bà vẫn thường tự đạp xe đi chợ mua thực phẩm) và anh Lân chị Đức (con gái), vừa để trốn rét. Tôi thân với anh Lân bởi vì anh Lân là cựu sinh viên trường Hàng Hải Odessa, nên chúng tôi vẫn coi nhau là đồng hương Odessa; vì anh và tôi có nhiều quan điểm tương đồng trong cuộc sống gia đình, cũng như sự nghiệp.

Cần có nhiều “Anh chủ nhiệm” như thế?

Ngồi
chưa ấm chỗ ở ven biển Mỹ Khê của Đà Nẵng để chuẩn bị uống
bia với hải sản thì được tin anh H (con trai của cụ, nguyên Thứ
trưởng mới nghỉ hưu, ông là chuyên gia về lĩnh vực công nghệ
thông tin) về Đà Nẵng thăm mẹ, nên sẽ ra biển ăn tối cùng mọi
người.
  
Bữa ăn tối gia đình đó làm tôi nhớ mãi, không
phải bởi tôi chẳng kịp ăn, mặc dù đồ ăn rất ngon; mà vì tất
cả mọi người đều nói chuyện vui vẻ, cởi mở, chân tình và
cũng rất khúc triết, uyên thâm, đặc biệt là anh H. Chúng tôi
nói chuyện về t/p Đà Nẵng đáng sống, về vị tư lệnh N.B.T – Bí
thư Đà Nẵng mới được cử ra Hà Nội làm Trưởng ban Nội chính
Trung ương (ông cũng là người bạn thân của gia đình). Tôi không
nhớ được hết những gì anh H nói, nhưng tựu chung, theo anh, con
người cần phải dưỡng tâm thì mới có thể sống khỏe, sống vui
được. Nội dung thì nhiều và dài, nhưng xin kể lại đôi điều mà
tôi thấy tâm đắc để độc giả cùng nghe, cùng suy ngẫm.

Ba nhớ
 
Nhớ rằng mình là người bình thường. Luôn tự coi mình là người bình thường làm cho lòng ta thanh thản. Người
ở cương vị càng cao mà biết tự coi mình là người bình thường thì càng
được kính trọng. Đối với một số người điều này là không dễ, bởi vì ngay
một anh binh nhì cũng vẫn có thể ngạo mạn khinh người y hệt một vị tướng
tài ba mắc chứng công thần. Nếu ta là người bình thường thì trên đời
này chẳng có gì quan trọng lắm! Vậy thì ta cứ ung dung tự tại, sống cuộc
sống của mình, làm những việc phải làm. Chúng ta thường nghe nói: “Cái
khó nhất ở đời là biết dừng ở chỗ nào” và ” Cái cần thiết nhất là biết
mình”. Người luôn nhớ mình là người bình thường sẽ dễ “biết mình” và
cũng dễ “biết dừng”.
  
Nhớ rằng mình phải là mình. Hễ cứ
cố sống khác mình đi một chút thôi thì lòng ta đã không thanh thản. Hãy
sống hồn nhiên như mình vốn có. Không đạo mạo, cũng không lên gân, lên
cốt, là cách sống hợp với tự nhiên, vì cuộc sống không thể lúc nào cũng
căng như một dây đàn đúng giọng. Mình phải là mình bởi không ai có thể
thở bằng hơi của người khác. Có thể và cần phải học ở người khác rất
nhiều điều, nhưng phải có cái của riêng mình để góp phần làm cho cuộc
sống này đẹp hơn vì có sự đa dạng, vì không ai giống ai!
  
Nhớ rằng mình có thể sai. Tính
có thể sai là bản chất của tri thức khoa học. Một học thuyết hay lý
thuyết nếu không chứa trong mình khả năng kiểm chứng thử-sai, chưa phải
là một học thuyết (hay lý thuyết) khoa học. Nữa là một con người trần
thế, làm sao mà ta có thể luôn luôn đúng trong nhận thức cũng như trong
thực hành. Bệnh hiếu thắng – vị thuốc độc trong quan hệ giữa người với
người – bắt nguồn từ ý thức cho rằng mình không thể sai. Bệnh hiếu thắng
luôn làm cho lòng mình không bình yên…

Ba quên
  
Quên tuổi tác. Tuổi
tác đôi khi làm ta bận lòng. Cái vòng “sinh, lão, bệnh, tử” ai mà thoát
khỏi. Càng già càng hay có vấn đề về sức khoẻ. Thường thì mãi đến lúc
luống tuổi ta mới thấy sức khỏe là quý giá. Khi ngoài kia là trời xanh
lồng lộng, nắng gió lung linh mà ta ngồi đây bất lực, mới thấy hối tiếc
một thời trai trẻ vung phí sức lực một các liều lĩnh và dại dột. Rất may
là chất lượng cuộc sống ngày càng tốt hơn, tuổi thọ của con người sẽ
ngày càng cao hơn. Sắp đến rồi ngày mà: “Sáu mươi tuổi vẫn chưa già. Bảy
mươi tuổi vẫn còn là trung niên”. Hạnh phúc thay là có một tâm hồn lành
mạnh trong một cơ thể khoẻ mạnh. Vậy thì hãy quên đi tuổi tác. Sống
vui, sống khoẻ để thanh thản tâm hồn.
  
Quên bệnh tật. Bệnh
tật thường dày vò ta. Thế nên trong cuộc đời thường thì ta phải sáng
suốt nhìn nhận tình huống nào là có thể tránh khỏi để dũng cảm vượt qua,
tình huống nào là không thể tránh khỏi để bình tĩnh cam chịu. Đối với
bệnh tật cũng vậy, đã lỡ mang bệnh tật rồi thì hãy gắng quên đi; hãy vui
sống mỗi ngày bằng những công việc thường nhật có ích cho chính mình,
cho những người thân yêu và cho đời.
  
Quên hận thù. Chỉ
có những người giàu lòng vị tha mới biết quên thù oán. Họ không quá buồn
phiền, oán giận khi nhận thấy ai đó quanh mình tỏ ra ích kỷ, vụ lợi,
tráo trở hoặc vô ơn, bạc nghĩa. Họ ý thức được rằng trong bản chất tự
nhiên của con người bình thường đều có thể có những “điều ác” ấy. Lòng
nhân hậu, tính cương trực và thói quen nhớ ơn kẻ khác chỉ có được ở
những con người có giáo dục. Họ thường nhắc nhở ta hãy độ lượng, hãy cố
biện minh cho người khác mỗi khi ta bất bình. Và như vậy lòng mình sẽ
thấy nhẹ  nhàng hơn…
  
Xin cảm ơn anh H và mọi người đã cho tôi những triết lý giản dị và mộc mạc về cuộc sống.
  
Mong
rằng sau khi đọc những điều vụn vặt tản mạn nêu trên, những
người đang còn nhiều khó khăn về tài chính, tật bệnh, tuổi
tác có được thêm động lực tinh thần để vượt qua gian khó,
hướng tới tương lai tươi sáng hơn; nhưng đồng thời cũng là lời
cảnh tỉnh đối với những kẻ tham lam, chuyên vơ vét làm giàu
trên thân xác bà con, những kẻ vẫn đang cố bám giữ chức quyền
để phục vụ lợi ích riêng tư bẩn thỉu… nếu không biết dừng,
chắc chắn quy luật nhân qủa sẽ không buông tha.

Odessa ngày 10/04/2013
Tiến sĩ Lê Trung Kiên

»Liên quan
Cái ghế

Thứ Bảy, 13 Tháng Bảy 2013

Tản mạn đôi điều

Thứ Tư, 24 Tháng Tư 2013

»Cùng chủ đề