Weekend tuần trước báo “Người Việt Ukraina” đã giới thiệu bạn đọc bài phỏng vấn chuyên đề với một chuyên gia nổi tiếng thế giới với nhan đề Hy Lạp là câu chuyện buồn, còn Ukraina có thể là câu chuyện về quốc gia thành công”. Weekend lần này chúng tôi giới thiệu một phóng vấn khác cũng với một chuyên gia kinh tế hàng đầu của Mỹ và thế giới – nhà kinh tế học Artur Luffter, tác giả của cuộc cải cách kinh tế thành công ở Chile dưới thời Pinochet vào những năm cuối thập niên 70 thế kỷ trước, đưa quốc gia này trở thành quốc gia dân chủ và phát triển hiện nay.  Hiện ông là người cố vấn mới của bộ trường tài chính Ukraina Natalia Yaresko. Artur Lufter đi vào kinh tế như là một tác giả của công trình “Đường cong Luffter” – Tương quan giữa chiết khấu thuế đối với tăng trưởng của các nước (tỷ lệ thuế suất với tăng trưởng – ND).

Trước hết ông nổi tiếng như là một nhà kinh tế thực tiễn từng đã tư vấn cho nhiều chính phủ đạt tăng trưởng và lành mạnh hóa nền kinh tế. Nói riêng, ông đã đạt được tăng trưởng và lành mạnh hóa nền kinh tế cho chính quyền tổng thống Reagan và là một trong số những những người được mệnh danh là những “chàng trai trẻ Chicago”, những người mà theo lời mời của tổng thống Chile August Pinochet đã tiến hành những cải cách tự do hóa nền kinh tế và bảo đảm tăng trưởng cho nền kinh tế nước này.

Ông có câu nói bất hủ: “Thành công sẽ tới Ukraina khi nào đạt được thái độ đối với lao động ngang bằng thái độ này ở Mỹ và EU, chứ không phải những tiêu chuẩn chi tiêu như hiện nay”.

Dưới đây là phỏng vấn của báoUkrainska Pravdavới ông Luffter. Câu chuyện được thực hiện trong thời gian diễn ra Diễn đàn quốc tế Chiến lược Châu Âu “YES” lần thứ 12 ở Kyiv.

PS: Là người chuyển ngữ hai tài liệu quan trọng của hai chiến lược gia kinh tế đang cố vấn cho cải cách Ukraina tôi ngưỡng mộ từng lời nói, từng lời khuyên và từng kết luận của họ nói ra trong tài liệu và vì thế rất mong chuyển tới bạn đọc những thông điệp quan trọng của họ – ND.

Đọc thêm:

>> Hy Lạp là câu chuyện buồn, còn Ukraina có thể là câu chuyện về quốc gia thành công

PV: – Trước hết, ông hãy kể về hệ thống của ông, về khối lượng thuế tối ưu đối với một nền kinh tế đang phát triển, thưa ông?

– Tôi bắt đầu từ việc thuế rất đa dạng. Chúng cần phải khác đáng kể đối với các quốc gia đang phát triển và các nước phát triển. Các bạn cần một thuế chung cho tất những người nộp thuế với thuế suất thấp. Trong những nước như Ukraina cần phải có chính sách nộp thuế tự nguyện. Nói chung trên thế giới không thể đủ cảnh sát thuế để buộc người ta nộp những thứ thuế mà họ cho là không đúng đắn. Và chiếc chìa khóa là thuế suất phải đủ thấp để mọi người quả thật tự nguyện nộp chúng. Tôi nói điều này là muốn lưu ý rằng đề xuất của bộ trưởng tài chính Yaresko của các bạn  – đó là một bước đi tuyệt vời (đề xuất một thuế suất duy nhất 20% – ND).

PV: – Nói về cải cách thuế mà chúng ta đã nêu “tất cả đều 20%”?

– Chính thế.

PV: – Sao lại thế, nó khá là bảo thủ.

– Vâng (cười). Trên thực tế thì còn cần phải thấp hơn, nhưng đây chỉ là bước đầu. Trong tất cả các nước, những nơi tôi đã đến và làm việc trong những năm gần đây, chìa khóa cho thành công là ở chỗ tránh áp thuế quá mức. Cái chính là ở Ukraina của các bạn người ta hiểu điều này.

PV: – Thế nào là áp thuế quá mức, thưa ông?

– Cần phải có thuế suất khá thấp để mọi người tự động tuân thủ nộp thuế. Khi mà họ bắt đầu thực hiện đòi hỏi nộp thuế thì tham nhũng sẽ tự động mất ngay lập tức.

PV: – Tôi liều giả thiết rằng đối với nhiều người Ukraina thuế suất 20% – dù sao vẫn là cao.

– Tất nhiên là tôi không thể phản đối bạn ở điều này. Thuế suất càng thấp càng tốt. Và tôi thích thuế suất chỉ có 10%, nhưng trước đó các bạn đã có tới 90 loại thuế và tất cả đã lừa bịp và đánh cắp các loại thuế đó.

PV: – Người ta thường nhắc tới kinh nghiệm của Gruzia, nơi mà giảm đồng thời tất cả các loại thuế suất. Cải cách ở Ukraina thì bảo thủ hơn.

– Tôi cũng muốn ở Ukraina có những quyết sách căn bản hơn. Bởi vì Ukraina đang ở trong tình trạng rất không đơn giản, và vì thế cần có sự giảm thuế tận gốc. Nếu không làm bây giờ thì bao giờ?

PV: – Cải cách bảo thủ – đó là bước đi căn bản này?

– Tôi chưa có đủ tin tưởng điều này, nhưng tôi tuyệt đối tin tưởng rằng bước đi hiện tại là bước đi trên con đường đúng đắn. Hãy cho nói thêm nữa – đừng bao giờ cho “cái tốt hơn” trở thành kẻ thù của “cái tốt”. Nếu các bạn đạt được thuế suất thấp hơn thì tôi thích. Nhưng vấn đề then chốt – đó là một thuế suất cho tất cả.

PV: – Nước nào là hình mẫu gần đây về cải cách thuế để gọi là tấm gương lý tưởng cho Ukraina, thưa ông?

– Nếu xem lại thời kỳ những thay đổi nền tảng mang tính cách mạng thì đó là những gì chúng tôi đã làm ở Chile vào năm 1974, những điều hiện nay đang xảy ra ở Hongkong, kinh nghiệm của Ba Lan.

Hoặc nhớ lại hoạt động của tổng thống Regan vào năm 1980, khi ông ta giảm thuế suất từ mức cao nhất 70% xuống mức thấp nhất – 29%. Thu nhập từ một phần trăm thuế của những người giàu nhất gia tăng ngất ngưởng. Và điều này đã bảo đảm cho tăng trưởng kinh tế của đất nước. Hoặc là bà Thatcher – nhờ chính sách của bày ấy mà thuế suất cao nhất được đưa về mức 40%.

Còn các bạn thì cần phải hạ xuống nhiều hơn, bởi vì các bạn trong tình thế xấu hơn nhiều, so với chúng tôi vào thời kỳ đó.

PV: – Trong tình huống bất kỳ thì việc giảm thuế có nghĩa là giảm các tiêu chuẩn xã hội trong thời gian gần nhất, thưa ông.

– Các bạn hiện đang tiến hành cuộc đấu tranh để cố sống. Các bảo đảm xã hội – có ý nghĩa gì khi các bạn thất bại? Từ những ưu tiên của các bạn cần phải để lại một mục đích, một cách nhìn. Hiện nay không thể thanh toán trợ giúp thất nghiệp hoặc lương hưu mà cần phải cố sống lấy được. Con người đang chìm và sống ngấp ngoải không được phép lo về việc trong bình phải đủ nước để du lịch qua sa mạc vào tháng sau. Hãy chấm dứt chi tiêu, giảm thuế ngay và tạo việc làm ngay bây giờ.

PV: – Ông tính như thế nào nếu theo các lời khuyên của ông thì thời kỳ “sốc đau đớn” sẽ như thế nào?

– Tôi sẽ nói cho bạn điều này: trong ngày mà người ta giảm thuế – thì ngay trong ngày đó tất cả những người làm và người chân thành trả tiền thuế đều nhận được lợi ích. Và bao giờ nền kinh tế tăng trưởng và chiếm những vị thế mới, với con số lớn thì khi đó sẽ là thời gian để lo toan cho những người nghỉ hưu. Chẳng hạn, tôi hiện nay là 75 tuổi. Còn bạn thì có thể nói với tôi, ông sẽ ở đâu khi ông vào tuổi 75?

PV: – Với hệ thống tiền hưu của Ukraina tôi thậm chí không biết nói thế nào (quá thấp – ND).

– Thế đấy, tôi nói cho bạn biết, nếu như sẽ KHÔNG giảm chi trả xã hội và thuế thì khi bạn đạt 75 tuổi bạn sẽ không sống ở trong Ukraina nữa. Không có tiền cho trợ cấp, không tiền theo chế độ hưu, và cũng có thể chẳng còn quốc gia.

Nếu bạn lấy tiền thuế của những người đang làm việc và đem trả cho những người không làm việc thì kết quả sẽ rất nhiều người không làm việc. Đơn giản là cần phải tập trung vào việc làm, và các bạn ngay bây giờ cần phải có tăng trưởng số lượng việc làm.

Ukraina không đủ giàu có để cho phép mình một hệ thống trợ cấp toàn diện. Các bạn đang có chiến tranh ở miền đông và nạn nghèo nàn khắp nơi, và vì thế đơn giản là cần phải có những thay đổi ngay bây giờ.

»Cùng chủ đề