Đại biểu quốc hội Ukraina, người sáng lập và là chủ tịch của Quỹ từ thiện Quốc tế Alexander Feldman (Tên tuổi của ông gắn liền với tập đoàn АВЕКС & trung tâm thương mại Barabasova) tin tưởng rằng đất nước cần có một ý tưởng tương trợ, giúp đỡ nhau, pháp luật cần hỗ trợ cho sự nghiệp khoa học nghệ thuật, tạo khả năng mang về cho Ukraina những giá trị văn hóa và lịch sử. Chính trong thời kỳ khủng hoảng này– tất cả chúng ta cần phải nỗ lực gấp ba lần trước đây

UNIAN viết bài phỏng vấn với A.Feldman sau khi ông trở về từ Davos, nơi mà những vấn đề này đã được các nhà hoạt động kinh tế tiên phong của thê giới thảo luận rộng rãi và công khai.

LÀM TỪ THIỆN CÓ THỂ TRỞ THÀNH NGHIỆN…

Alexander Borishovich, quỹ từ thiện của ông đã bước sang thập kỷ thứ 2, các chương trình xã hội được đầu tư từ tiền hoạt động kinh doanh. Davos đã xác nhận rằng ông đã không chi tiêu một cách vô ích?

Rất đúng. Đối với tôi, nói chung điều này là cần thiết – để có niềm tin, để nâng cao tinh thần, tôi hiểu rằng cần đem các nguyên tắc làm việc của mình để chia sẻ với mọi người. Tôi nghĩ rằng đối với tất cả những người tham gia vào diễn đàn này đều coi trọng điều đó. Thay vì những khuôn mặt bực bội nhăn nhó – như «tất cả đã bị đổ vỡ» đang tồn tại hiện nay ở Ukraina, thì tại diễn đàn Davos đã có được bầu không khí hoàn toàn ngược lại – mọi người đều có cảm hứng & hỗ trợ nhau một cách tối đa. Quan trọng nhất là các bài về dự kiến tổ chức từ thiện, bác ái trong thời kỳ khủng hoảng – Nội dung của nó đã nói lên một điều là chúng ta cần phải lỗ lực gấp 3 lần so với hiện tại.

Trong bài phát biểu của mình, diễn viên Trung Quốc Jet Li đã thể hiện một kế hoạch rất cảm xúc đầy sức mạnh & trẻ trung, ở đó không có khái niệm người “tốt” hoặc “rất tốt”, không có khái niệm về sự giúp đỡ “ít” hay “nhiều”. Chỉ đơn giản một điều là người kiểm được 10 tỷ đồng có thể gúp đỡ 1 tỷ đồng, còn người kiếm được 10 đồng có thể gúp đỡ 1 đồng. – Ở Trung Quốc, cùng với các ngân hàng, anh ấy đã khởi xướng một chương trình độc nhất vô nhị mà trong đó mỗi người được cấp một thẻ, và với sự chấp thuận của mình có thể rút ra từ đó 1 yuan – trong một ngày hoặc một tuần hay một tháng, hoặc trong những lần mua hàng hóa. Vì vậy, một nửa tỷ người Trung Quốc đã thường xuyên tham gia vào một tổ chức từ thiện lớn này.

Tôi mời Jet Li đến Ukraina & nói  rằng, chúng tôi sẽ ủng hộ sáng kiến của anh ấy – bước đầu cố gắng làm theo kinh nghiệm của anh. Chúng tôi mong rằng Jet Li sẽ đến vào cuối mùa xuân – đầu mùa hè, chúng tôi sẽ lên kế hoạch để thực hiện một cuộc gặp mặt này.

Không cần phải chờ các dự án khổng lồ, mặc dù cần phải có. Sự giúp đỡ có thể ở từng cá nhân. Và trong thời kỳ khủng hoảng – chúng ta cần làm từ hai đến ba lần nhiều hơn, bởi vì tình hình xã hội ngày càng xấu đi. Và  khi thế hệ mới phát triển sẽ hiểu rằng việc làm của tổ chức từ thiện – là một trong những phần của cuộc sống và công việc kinh doanh .

Làm thế nào để người dân Ukraina tiếp nhận ý tưởng này một cách tự nhiên?

Ý tưởng đó với dòng sữa mẹ đã ngấm sâu trong mỗi dân tộc, quốc gia, trong tâm tính của từng người. Vì vậy, trong một xã hội lành mạnh, không có vấn đề gì. Nhưng với sự không hiểu biết từng tồn tại ở  Ukraina và trong các quốc gia hậu xô-viết, do một chính thể cộng sản thời đó xây dựng nên, ở xã hội mà nhà nước là ân nhân duy nhất, còn lại là kẻ bóc lột. Ngày nay nhiều người trong số chúng ta còn cho rằng ai đó tham gia vào tổ chức từ thiện có nghĩa là khi đó họ đang tẩy rửa tội lỗi & sai lầm của mình. Nhưng điều này tuyệt nhiên là nhảm nhí & vô nghĩa. Đơn giản là một người đã đạt được cái gì đó thì anh ta muốn sau đó sẽ tiến đến làm một điều gì đó tốt hơn. Bởi vậy trong các nhà trẻ, trường học cần giáo dục điều này, cần phải đầu tư tiền của vào đó, để đến khi con người trưởng thành, sẽ không thể hành động khác được.

Ví dụ, tôi có hơn 10 năm làm việc trong chương trình «Cuộc sống không có ma túy». Chúng tôi đi theo nguyên tắc: ở trong trường mẫu giáo (nhận thức ở mức độ bản năng), lớp một (dưới dạng chuyện cổ tích và trò chơi). Sự ghê tởm gớm guốc trở thành thói quen không chỉ là ma túy, mà còn là thuốc lá & các loại độc hại khác Đây là dự án được chúng tôi thực hiện cùng với quỹ của Anh «Trẻ em trong khủng hoảng», do nữ công tước Duchess York Sarah Ferguson điều hành giám sát. Sẽ dễ dàng hơn nếu lúc đầu con người được dậy dỗ những điều tốt đẹp để sau đó không phải “cải tạo lại”. Ngoài tất cả các vấn đề khác ra, tôi cho rằng công việc của mình còn là ví dụ cho những người khác. Và tôi có thể nói rằng, quỹ từ thiện của chúng tôi đã hoạt động được nhiều năm tại Kharkov & cho đến nay đã có nhiều doanh nghiệp tham gia vào hoạt động này.

Một điều nữa tôi muốn nói ở đây –là không biết ai sẽ là người cảm nhận thấy mình sung sướng, hạnh phúc nhiều hơn từ công tác từ thiện –  người được cho hay người cho?.

Khi người cho bị «nghiện» – tức là việc đó đã trở thành một liều thuốc kích thích, khi người cho đã ngấm thuốc kích thích rồi thì bạn sẽ không có cách nào thay đổi được họ dù đó là là một cuộc khủng hoảng, dù đó là những câu chửi là đồ ngu dốt hay những lời khuyên “thông minh” đi nữa – bởi chính người đó không thể không làm như thế được, vì anh ta nhìn thấy ở đó một công việc cụ thể và niềm vui sướng – Những điều này cũng cần phải tập làm quen.

HÃY MUA ACCORDION


Nhưng dù thế nào đi nữa vẫn có cuộc khủng hoảng?

Tiền cho các dự án từ thiện trở nên ít hơn, nhưng xuất hiện nhiều thời gian hơn, mình cần phải sử dụng thời gian đó cho việc hoàn thiện trong lĩnh vực pháp luật.

Như vậy cần phải hoàn thiện theo hướng nào?

Hiện nay, luật sư của chúng tôi đang soạn thảo một loạt các dự án luật, trước tiên hướng đến việc hủy các loại thuế cho tổ chức từ thiện. Tại Mỹ, hoạt động từ thiện không chỉ chứng tỏ uy tín của mình, mà còn có lợi về mặt kinh tế. Còn ở chúng ta – chỉ có mất mát, bởi vì nhà nước thu thuế từ các hoạt động này.

Điều đó dẫn đến cái gì? Chúng tôi không thể «khai thông» để đem trở về đất nước của mình các tài sản giá trị của Ukraina – như các bức tranh, bức tượng thánh … Một số lượng rất lớn «các chuyên gia», tuyên bố rằng, vì không bỏ thuế cho hàng nhập khẩu, nhà nước đã bị mất tiền. Nhưng tôi có một câu hỏi – nhà nước thu về được bao nhiêu tiền về việc này? Không được đồng nào! Tôi xin nhấn mạnh: với khoảng thời gian duy trì thuế nhập khẩu tại Ukraina đối với các đồ cổ nhà nước chỉ nhận được số tiền rất ít ỏi – khoảng 12 nghìn grivna cho toàn bộ thời gian.

Một ví dụ đơn giản: Tôi mua ở London một tác phẩm do một họa sĩ người Ukraina làm ra trước đây có giá 50 bảng Anh. Theo luật pháp của Ukraina, khi mang về nước tôi phải trả thêm 2 ngàn đô-la nữa. Vậy ai sẽ làm việc này? Có hai lựa chọn: Tôi không mua hoặc để nó trong túi. Và kết cục là nhà nước vẫn không nhận được đồng nào.

Tương tự như vậy, ngày hôm nay có một người không thể mang về cho Ukraina những quả trứng Faberge (đây là 1 ví dụ    – là một tác phẩm được làm từ đá quý & kim loại): bản thân giá của nó đã đắt, mà người muốn mang nó về sẽ phải trả thêm một lần nữa với một số tiền lớn. Để làm gì? Vì người đó muốn đem nó trả lại cho nhà nước. Vậy những thứ đó là của ai – của anh ta, hay của viện bảo tàng – Nó chính là tài sản của Ukraina, mà không ai có quyền mang ra khỏi biên giới. Nhưng hôm nay người đó đã không thể mang được tác phẩm có giá trị về được.

Nước Nga, là một ví dụ, đã thực hiện đối với mặt hàng nhập khẩu tương tự với mức thuế bằng không, – Những bộ sưu tập cá nhân đã được đưa về viện bảo tàng nhà nước như những con sông chảy về nước Nga. Việc làm đó đang đựơc ủng hộ, được trân trọng & khen ngợi tại nước Nga.

Tại phiên đấu giá đã có đến 200 người bay tới, và tất cả họ đều là người Nga. Phiên đấu giá được bắt đầu, mặc dù mọi người ở đây vẫn đang ngồi trao đổi bàn tán với nhau, nhưng những cánh tay của họ vẫn giơ cao thường xuyên, khi phiên đấu giá kết thúc, người chủ nhân cũng rất hài lòng, vì anh ta đã đến nước Nga không phải với bàn tay không! –anh ta cũng đã có thứ gì đó. Còn người thắng cuộc là một thanh niên, sau khi mua được một bức tượng điêu khắc bằng gỗ của giáo hội công giáo đã thốt lên rằng: “ôi một tượng thần của châu phi thật tuyệt vời làm sao”. Mọi người cười ồ lên! Nhưng cho họ cười vì đây là bức tượng điêu khắc bằng gỗ từ thế kỷ thứ 16 đã băng qua biên giới đến nước Nga & sẽ mãi mãi ở lại trên đất nước này.

Còn từ Ukraina thì sao – không có ai đến cả. Thứ nhất là họ sẽ không thể đem theo được thứ gì về đất nước của mình, thứ hai là sẽ không có ai nói được với họ một lời “cám ơn”, mà còn coi việc này như là một điều kỳ quặc .

Vì vậy, khi chúng tôi nói về luật pháp – là nói đến một phần rất lớn trong các hoạt động. Chúng tôi chuẩn bị cho những dự án luật về các quỹ từ thiện có mục đích rõ ràng, chuẩn bị về quy chế cho dự án từ thiện mang tính quốc gia, về các định nghĩa cho từng khái niệm qua đó có thể diễn tả tất cả các loại hình tổ chức từ thiện. Quả thực, trong tâm mỗi người dân chúng ta là sự pha trộn của tất cả – trong đó là những nhà tài trợ, nhà tài phiệt, người làm từ thiện – đó là một mớ bòng bong hỗn độn. Đối với Ukraina đây là một đề tài rõ ràng là mới mẻ, cần giúp đỡ các chuyên gia xây dựng các luật lệ, và sau đó tiến tới việc thông qua với sự tham gia của những người có ảnh hưởng lớn trong bộ máy nhà nước.

Có nhiều quan chức nhà nước đã cho rằng: Bây giờ không nên bãi bỏ các loại thuế – vì như vậy  ngân sách sẽ bị thất thu. Nhưng cách tiếp cận vấn đề như vậy sẽ cho ra kết quả là mất mát sẽ lớn hơn thu nhập. Công việc của tổ chức từ thiện – không chỉ là để chia sẻ tiền, mà còn để tạo dựng nên một viện bảo tàng, trong đó trưng bày hiện vật đã từng có trước đây. Có một sự khác biệt – hoặc một viện bảo tàng ở dưới nước, các bộ sưu tập nằm ở các tầng hầm & không khi nào chúng được triển lãm, hoặc bạn đầu tư tiền để đưa viện bảo tàng này vào hoạt động, và hàng tháng nó sẽ triển lãm các bộ sưu tập này? Nếu luật pháp không ghi rõ điều này thì viện bảo tàng sẽ không có gì để triển lãm. Nhưng vì cái gì mà các bạn, những người phải nộp thuế vì viện bảo tàng, mà ở đó không triển lãm được thứ gì? Đây là một trong hàng ngàn mục, hiện nay đòi hỏi phải có sự điều chỉnh về luật pháp.

Nhân thể tôi muốn nói với các ban, tại Kharkov có một viện bảo tàng Ilya Repin. Vậy đã có bức tranh nào được trả lại đó chưa? Chưa có bức nào cả. Hiện nay, một trong những công việc của chúng tôi đang tiến hành là mang về tác phẩm này để tặng cho viện bảo tàng. Nhưng lại có vấn đề xảy ra – mang về bằng cách nào?.Lại bằng con đường «chui» hay sao? Không! tôi  muốn mang nó về đây một cách công khai đàng hoàng để chứng tỏ rằng chúng ta đã có nó & biết rằng nó sẽ không đi khỏi đây nữa, nó sẽ mãi mãi ở lại với thành phố Kharkov

Vậy để thực hiện được điều này, trước tiên phải làm gì?

Hôm nay cần phải nói rằng: «Các bạn! hãy cứu Ukraina!». Chúng ta hãy bắt tay vào làm việc vì trẻ em vì sức khỏe vì sự phát triển, văn hoá & giáo dục. Cho đến nay chưa ai đưa ra khẩu hiểu này.

Chỉ cần làm một việc gì đó nhỏ thôi, nhưng quan trọng là ở chỗ nó rất cần thiết đối với người khác. Một lần có một cậu 16 tuổi đến với tôi trong buổi tiếp tại hạ nghị viện nói rằng: «Cháu cần một Accordion!». Lúc đó đôi mắt của cậu ta đã nói lên tất cả, nếu bây giờ cậu ấy không có được Accordion như mong muốn thì tương lai coi như đã dừng lại ở đây. Vì sẽ không có ai nhận cậu ta cả, nhưng có được Accordion, cậu ấy sẽ dành chiến thắng ở tất cả các cuộc thi, chúng tôi đã tìm & mua cho cậu ấy cây Accordion, cậu ấy sẽ đi thi sẽ làm vẻ vang cho thành phố Kharkov & đất nước Ukraina

Làm được việc này là một niềm vui lớn

Điều đó rất quan trọng, ví dụ ta không bán đi, mà mua vào một nhà máy để cứu cho nó tồn tại & hoạt động. Mặc dù bạn không cần đến lợi nhuận ở đó. Nhưng người dân rất cần sự tồn tại của nó để có chỗ làm việc mưu sinh.

Các bạn có biết hiện nay ở Ukraina có bao nhiêu người giàu có? Số này nhiều hơn nhiều so với số những gia đình đông con nghèo khó. Hãy tưởng tượng xem họ có thể giúp được gì cho những đứa trẻ. Ở một quốc gia, trong bộ máy chính quyền nếu như không có sự chống đối lẫn nhau, ở đó những người giàu có cùng với nhau ngồi lại & liệt kê ra: Những ai cần đến sự giúp đỡ? Và sẽ nhận ra: có cuộc khủng hoảng, có vấn đề về khí đốt, bạn hãy nhìn xem ở những quốc gia đó họ tổ chức được cho những nhà giàu giúp đỡ những gia đình nghèo, giúp họ có được cuộc sống tốt hơn – những gia đình nghèo có nhà ở, trẻ em được giúp đỡ. Còn ở chúng ta tất cả đều hướng tới việc chống lại người giàu.

Tuy nhiên, thật đơn giản có những người không thể làm khác được. Với tôi cần nhìn lại thời gian đã qua để thấu hiểu tất cả, bây giờ tôi đề nghị không làm mất thời gian của mọi người, về việc cần thiết phải triệu tập các cuộc hội nghị chuyên đề để nói & giảng dạy về điều này. Nhưng chúng ta sẽ không làm điều đó một cách tham lam & ích kỷ, khi đó tổ chức hội nghị này sẽ trở thành không bình thường, vì chính phủ không cần nó. Chúng ta cần phối hợp các việc liên quan này lại để khi tiến hành hội thảo trong đó phải có sự tham gia của phó thủ tướng, các bộ trưởng, các đại biểu quốc hội & để mọi người nhận thấy họ được tôn trọng. Khi được tôn trọng người ta sẵn sàng đem tặng không chỉ 10% số tiền họ có mà còn sẵn sàng dâng cả tấm lòng của mình vì mục đích cao cả trên.

Nhìn chung tôi xem xét tất cả mọi vấn đề từ khía cạnh xung đột xã hội. Tôi thấy rằng ngày nay, làn sóng «chống lại người giàu» đang dâng cao có thể dẫn đến những điều mà vào đầu thế kỷ thứ 20 đã kéo đế chế Nga quay trở lại 200 năm trước đây. Vậy cần ngăn chặn hoặc tháo gỡ cuộc xung đột xã hội này ra sao.

Theo kinh nghiệm của bản thân, tôi có thể nói về điều này, về một tập đoàn mà tôi lãnh đạo. Trong những năm 90, tập đoàn của chúng tôi đã tạo ra việc làm cho hàng chục ngàn dân Kharkov, khi mà họ đã bị đuổi việc từ các trường đại học, từ các nhà máy công xưởng, họ không biết đi đâu ngoài việc ra chợ để buôn bán. Đến nay vẫn còn rất nhiều người chỉ trích tôi về việc thành lập trung tâm buôn bán này, họ không hiểu rằng chúng tôi đã tạo ra công ăn việc làm & đã cứu hàng trăm ngàn người khỏi bị đói, Ở đó có đến 30 ngàn người buôn bán, mỗi gia đình của họ có từ 3 đến 5 người… Ngoài ra còn có bao nhiêu các doanh nghiệp được hưởng theo – từ việc vận chuyển cho đến việc làm các giấy phép! Đây là cơ hội để sống sót. Điều này phải suy nghĩ ngay từ bây giờ.

NHIỀU NGƯỜI VẪN CÒN KHÔNG BIẾT HỌ ĐÃ MẤT GÌ TRONG CU�?C KHỦNG HOẢNG..

Nhân thể tôi nói về nền kinh tế. Những tín hiệu tích cực từ các chính trị gia về nền kinh tế từ khi bắt đầu cuộc khủng hoảng đã không tiến triển. Phải chăng đây đã xuất hiện một làn sóng mới của cuộc khủng hoảng ?

Hiện nay thì không, nhưng tôi nghĩ rằng cho đến tháng 3, chúng ta sẽ thấy. Tạm thời nền kinh tế chưa khẳng định được «ở trên» đều bình thường, nó vẫn chưa được hồi sinh trở lại, người dân không nhận lại được tiền của mình để đưa vào sản xuất, tất cả còn chờ vào tình hình chính trị.

Các nhà chuyên gia cho rằng cuộc khủng hoảng hiện nay có thể giống với cuộc khủng hoảng xảy ra vào đầu những năm 90, để thoát ra được phải cần đến cả một thập kỷ. Cũng giống như những cơn sóng thần, những cơn bão lớn khác nhau, hay những điều kiện hoàn cảnh & những tính cách đã từng ăn sâu vào tâm trí của mỗi dân tộc được thể hiện khác nhau trong các cuộc khủng hoảng khác nhau. Nhưng tình hình đất nước Ukraina hiện nay đã khác, và khả năng của con người cũng khác trước đây, họ đã có những gì mà trước đây không có – đó là các chủ doanh nghiệp lớn, các tập đoàn hùng mạnh. Thực tế có nhiều người đã bị thất thoát trong cuộc khủng hoảng này & cũng còn rất nhiều người vẫn không biết mình đã mất gì, nhưng trong bất kỳ trường hợp nào, tình trạng hiện nay cũng đã khác trước đây. Những dấu hiệu về chính trị rất quan trọng đối với nền kinh tế, ngày hôm nay để đánh giá lại là không thể được. Cứ cho rằng tôi giống như là một người mơ tưởng hão huyền đi, nhưng nếu các đảng đối lập trong Quốc hội đoàn kết lại, thì đó đã là một bước tiến.


Ông tin tưởng điều đó sẽ xảy ra trong tình trạng hiện nay?

Tôi là người lạc quan & cho rằng tất cả đều có thể. Nhưng nói chuyện trên màn ảnh truyền hình về việc sẵn sàng đưa người dân ra đường phố biểu tình. (Như lãnh tụ đảng các vùng Viktor Yanukovych đã tuyên bố.) – Thì đây không phải là ý định nhằm thương lượng hay thỏa thuận với nhau mà là một ý định mang tính chất đe dọa

Tôi có thể dẫn ra một ví dụ tích cực với tình hình của Kharkov trong thời gian tháng 10, trước khi một cuộc khủng hoảng nghiêm trọng bắt đầu diễn ra. Khi đó các chính trị gia Kharkov đã đồng ý gạt bỏ tất cả những bất đồng quan điểm sang một bên, họ biết đoàn kết lại và thiết lập một mối quan hệ làm việc. Các mối quan hệ giữa sự lãnh đạo của thành phố và khu vực, giữa các phe đối lập, giữa các đảng “BYUT”, “đảng vùng”, “nước Ukraina của chúng ta” được khôi phục lại & hình thành trên một mặt trận thống nhất chung, phát triển theo những hướng quan trọng đối với từng phần, từng vấn đề của thành phố trong việc chuẩn bị cho Euro-2012. Kết quả, sau chuyến thăm Kharkov gần đây của lãnh đạo UEFA, thành phố đã nhận được đánh giá cao trong việc chuẩn bị các cơ sở của mình.

Những người làm việc trong lĩnh vực kinh doanh, đã chấm dứt lảng tránh việc gia hạn hay không gia hạn hợp đồng & vv. khủng hoảng vẫn tồn tại, nhưng không có sự sợ hãi ở các nhà doanh nghiệp. Ví dụ, tại trung tâm thương mại chúng tôi đã không tăng tiền thuê cửa hàng kho bãi lên, như vậy chúng tôi đã từ chối một khoản lợi nhuận khoảng 15 triệu. Đó là tín hiệu dành cho người dân? Đúng tín hiệu đó cần thiết. Bây giờ đòi hỏi các chính trị gia cần phải tạo ra cú nhào lộn cho dù không đạt được mức tinh xảo như các diễn viên xiếc, nhưng là để cứu đất nước.


Sở thích của ông – tập hợp những người theo chủ nghĩa ấn tượng – đang bị thiệt hại từ cuộc khủng hoảng?

Trong năm nay, tôi không dự định mua bất cứ thứ gì, tất cả đều đi vào việc thực hiện các cam kết đã có. Chúng tôi, cũng như tất cả mọi người trong nước, đã chịu thiệt hại từ cuộc khủng hoảng, không thể tăng thêm chi phí nữa, chúng tôi còn một số nợ trong các dự án tổ chức từ thiện. Nhưng chúng tôi không cắt giảm và không ngừng bất kỳ một chương trình nào trong các chương trình của mình

Cá nhân ông bắt đầu tiết kiệm vì cuộc khủng hoảng này?

Tất nhiên, tôi đang xem xét ngân sách của mình, ngân sách của công ty, khước từ các thỏa thuận mua hay đổi chác xe hơi, ngừng lại một số dự án. Tìm kiếm khả năng tồn tại & không dừng lại- đã là thành tích đáng kể của tôi. Bất kỳ khủng hoảng nào cũng sự mất mát về thời gian. Tiền bạc thì sau này chúng tôi có thể kiếm lại được, nhưng thời gian, tuổi tác & sức lực không có khả năng quay trở lại nữa.


Tác giả bài viết : Elena Miloserdov

Dũng Đoan