Tờ “Delo” đã cùng với các chuyên gia tài chính hàng đầu đánh giá 20 ngân hàng có độ tin cậy cao nhất Ucraina. Bảng xếp hạng này được lập dựa trên các tiêu chí như chỉ số tài chính của ngân hàng, đánh giá của chuyên gia, đánh giá của các công ty xếp hạng quốc tế và mức độ ủng hộ của khách hàng đối với ngân hàng.

Do kết quả cuối cùng của nhiều ngân hàng giống nhau hoặc chênh lệch ít cho nên tờ báo đã không xếp theo thứ tự (số 1 – đáng tin cậy nhất, số 2 – ít tin cậy hơn v.v.). Mà Delo đã chia 20 ngân hàng đứng đầu bảng xếp hạng thành bốn nhóm. Nhóm thứ nhất có 7 ngân hàng với số điểm từ 13 đến 14 điểm. Nhóm thứ hai có số điểm 15-16, nhóm thứ ba – 17-18, nhóm thứ tư – 19-20. Khoảng cách điểm ở các nhóm liên tiếp nhau không vượt quá 1-2 điểm, vì vậy sự khác biệt về độ tin cậy giữa các ngân hàng cũng khá ước lệ. Độ tin cậy ở đây thể hiện khả năng ngân hàng chịu trách nhiệm về những nghĩa vụ của mình.

Nhóm thứ nhất có bảy ngân hàng, trong đó có ba ngân hàng nhà nước – “Ngân hàng tiết kiệm” và “Ukreximbank” và “Ngân hàng tiết kiệm Nga” (ngân hàng con của Nga). Chuyện các ngân hàng nhà nước có chỉ số tin cậy cao nhất bảng xếp hạng cũng hoàn toàn hợp lý – vì độ tin cậy của các ngân hàng này được nhà nước đảm bảo.

Tuy nhiên thứ hạng cao của các ngân hàng này không chỉ do sự tham gia của nhà nước, mà còn được quyết định qua các chỉ số tài chính tốt. Nếu nói về các ngân hàng Ucraina thì cho tới cuối năm 2008 chính phủ đã phải đầu tư thêm cho “Ngân hàng tiết kiệm” và “Ukrexim”15 tỷ grivna, khiến các ngân hàng này vượt lên dân đầu thị trường về mức vốn. Các ngân hàng nhà nước Ucraina cũng đã làm ăn rất khá trong năm ngoái – lợi nhuận của “Ukrexim” đạt 620 triệu, của “Ngân hàng tiết kiệm” – 300 triệu grivna. Đóng vai trò quan trọng trong thành công của các ngân hàng này còn là thực tế họ đã không vội cấp tind dụng ngoại tệ cho người dân, vì vậy chất lượng tài sản của họ cũng còn giữ được tốt hơn so với các khu vực ngân hàng khác.

Tất nhiên các ngân hàng nhà nước cũng có nghĩa vụ của mình. Ví dụ, trong năm ngoái chính phủ “yều cầu” Ngân hàng tiết kiệm cấp cho Naftogas hơn 19 tỷ grivna dưới hình thức tín dụng. Dẫn đến vào đầu năm 2009 lượng tiền vay của riêng Naftogas đã chiếm 53% tổng lượng cho vay của Ngân hàng tiết kiệm. vượt quá chuẩn cho phép của rủi ro tín dụng do NBU đặt ra (tối đa 25%).

Còn về ngân hàng con của Ngân hàng tiết kiệm Nga thì mặt mạnh và mặt yếu của ngân hàng này đều là do ngân hàng mẹ của họ được chính phủ Nga ủng hộ rất mạnh. Vốn của ngân hàng Tiết kiệm Nga tính đến đầu năm 2009 là 160 tỷ đô la, tức là nhiều hơn 1/3 so với tổng tài sản của toàn bộ hệ thống ngân hàng Ucraina (120 tỷ đô la). Có được “cha mẹ” như vậy thì Ngân hàng tiết kiệm Ucraina hoàn toàn không sợ gì biến động trên thị trường tài chính.

Sự ủng hộ của ngân hàng mẹ

Ngoài các ngân hàng nhà nước, thuộc nhóm các ngân hàng đáng tin cậy nhất còn có: “Raiffeisen Bank Aval”, “Svedbank”, “Citibank Ucraina” và “UkrSibBank”. Bốn ngân hàng này có điểm chung là đều là ngân hàng con của của các tập đoàn tài chính quốc tế lớn. Và phần nhiều là chính nhờ lý do đó mà họ có thể chiếm vị trí cao trong bảng xếp hạng độ tin cậy. Các chuyên gia cho rằng, sự hỗ trợ của cơ quan mẹ đã cho phép các ngân hàng này đối phó với các vấn đề khủng hoảng tài chính một cách khá dễ dàng. Thậm chí lãnh đạo các ngân hàng này cũng không cần giấu diếm rằng sang năm 2009 họ sẽ gặp không ít vấn đề khó khăn.

Ví dụ, “UkrSibBank”là ngân hàng số một trên thị trường cầm cố Ucraina – nắm giữ hơn 18% số bất động sản cầm cố tại Ucraina. Khủng hoảng tài chính và đồng grivna mất giá 65% đã phút chốc biến lượng cầm cố ngoại tệ thành một trong những tài sản xấu nhất của ngân hàng. Vì vậy có khả năng chất lượng tín dụng của “UkrSib” sẽ giảm đi đáng kể trong năm 2009 này. Tuy nhiên cổ đông chính của “UkrSibBank” là tập đoàn ngân hàng lớn nhất của Pháp BNP Paribas (tổng tài sản trên 2,5 nghìn tỷ đô la) – đã khẳng định sẵn sàng hỗ trợ “con” của mình. “UkrSib” đã được nhận 272 triệu euro để trám vào những rủi ro, và còn được quyết định tăng vốn thêm 1,27 tỷ grivna nữa.

“Svedbank” cũng tương tự như vậy – tuy quy mô có nhỏ hơn. Lý do là vì “SevdBank” mới bắt đầu hoạt động cầm cố từ nửa cuối năm 2007 và chưa kịp lún sâu vào nợ xấu khu khủng hoảng xảy ra.

“Raiffeisen Bank Aval” là ngân hàng có tài sản lớn thứ hai tại Ucraina. Theo các chuyên gia phân tích, vấn đề chủ yếu của ngân hàng này là nợ tín dụng nước ngoài quá lớn phải trả trong năm 2009 (gần 300 triệu đô la). Ngân hàng buộc phải không ngừng tìm kiếm các nguồn đầu tư mới. Vì vậy mặc dù ngân hàng mới tăng vốn điều lệ thêm 850 triệu grivna hồi giưa tháng hai nhưng các chuyên gia dự báo họ sẽ lại sắp sửa tăng vốn một lần nữa trong thời gian gần nhất. Nói chung, lãnh đạo ngân hàng đã vội thông báo họ đã thoả thuận được với “Raiffeisen CentralBank Osterraih” về khoản vay tín dụng phụ 160 triệu đô la để giải quyết vấn đề thiếu vốn.

Con quạ trắng trong bầy là “Citibank Ucraina”. Tại Ucraina ngân hàng này không hoạt động trong lĩnh vực doanh nghiệp nhỏ lẻ, mà chỉ phục vụ các khách hàng là hiệp hội. Nhờ vậy mà “CitiBank” đã tránh được những vấn đề “truyền thống” như dòng tiền gửi chảy ngược và nợ xấu gia tăng. Vì vậy ngân hàng này không cần hỗ trợ từ ngân hàng mẹ. Và không chắc tập đoàn Citigroup Mỹ giờ còn có sức quan tâm đến ngân hàng con của mình tại Ucraina. Vì trong nửa năm gần đây hoạt động của ngân hàng này khó có thể gọi là thành công – lỗ năm 2008 của ngân hàng là 27,7 tỷ đô la, còn lượng vốn hoá từ năm 2007 đã giảm 44 lần. Nhiều chuyên gia đã tin rằng Citigroup sẽ không tránh khỏi phá sản hoặc quốc hữu hoá toàn bộ (hiện nay chính phủ Mỹ đang nắm giữ 36% cố phiếu của ngân hàng). tất nhiên, trong trường hợp Citigroup phá sản thì ngân hàng con tại Ucraina cũng sẽ khó khăn lây. Nhưng dường như thời đen tối của Citigroup đã lùi xa – mới đây lãnh đạo ngân hàng tuyên bố họ kết thúc quý I với lợi nhuận (lần đầu tiên từ năm 2007). Còn chủ tịch ngân hàng Ben Bernanke thì cho rằng Citigroup không cần phải quốc hữu hoá.

Sự thao túng của nguồn vốn nước ngoài

Tiếp sau 7 ngân hàng hàng đầu là 3 ngân hàng thuộc nhóm hai. Đây là những ngân hàng có vốn nước ngoài: “ING Bank Ucraina”, “Ukrcosbank” và ngân hàng “Forum”. Nhóm thứ ba cũng có ba ngân hàng: “VTB Bank”, “Svedbank Invest” và “Universal Bank”.

Nhóm thứ tư đông đúc hơn với 7 ngân hàng: “Dongobank”, “Index-Bank”, “Kalion Bank Ucraina”, “OTR Bank”, “Unicredit Bank”, “Khresatik” và “Erste Bank”. Trong đó “Khresatik” và “Dongobank” là ngân hàng có vốn đầu tư Ucraina (duy nhất trong bảng xếp hạng này).

Về tổng thể sự hỗ trợ tốt cho “Dongobank” là việc ngân hàng là thành viên của tập đoàn “SKM” lớn nhất Ucraina (thuộc trùm tài phiệt Rinat Akhmetov). Còn “Khresatik” thì có sự hỗ trợ từ phía chính quyền thành phố Kiev (cổ đông của ngân hàng với 23,7% số cổ phiếu).

Phương Anh tổng hợp

»Cùng chủ đề