Ngày 6/2, Cảnh sát Nhật Bản đã bắt giữ chủ tịch của một công ty do nghi ngờ ông này lừa đảo 2,5 tỷ USD của hơn 50.000 người. Vụ việc một lần nữa lại gióng lên hồi chuông cảnh báo về các chiêu lừa tài chính, chủ yếu là đánh vào sự thiếu hiểu biết và lòng tham của các nhà đầu tư, nhất là trong thời điểm kinh tế thế giới đang khủng hoảng trầm trọng.

Lãi hàng tháng, “bay” tiền vốn

Có thể nói rằng, trong vòng 5 tháng qua, thế giới đã liên tục phải chứng kiến sự phát giác của ít nhất 4 vụ lừa đảo quy mô lớn. Đáng chú ý là các nạn nhân đã bị “tự nguyện” nộp tiền cho kẻ lừa đảo trong nhiều năm mà không biết rằng số vốn của họ đã “không cánh mà bay”. Chẳng hạn như vụ việc có liên quan đến nhân vật Kazutsugi Nami, Chủ tịch Công ty L&G KK. Ông này đã bị cảnh sát Nhật Bản bắt giữ vì nghi ngờ biển thủ 2,5 tỷ USD tiền đầu tư từ hơn 50.000 người trong khoảng thời gian từ năm 2001-2007. 21 nhân viên khác trong công ty này cũng đã bị triệu tập vì họ chính là người hỗ trợ Kazutsugi Nami gom tiền từ 37.000 người là nạn nhân của vụ lừa đảo.

Theo hồ sơ điều tra của cảnh sát, năm 1987, ông Kazutsugi Nami đã thành lập Công ty L&G – tên viết tắt của từ “các quý bà và các quý ông” (Ladies and Gentleman) để bán một số sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Bằng những lời chào mời hấp dẫn như mức lợi nhuận 36%/năm cho 1 triệu yên mà nhà đầu tư góp vốn, người đàn ông 76 tuổi này đã “mê hoặc” nhiều người lớn tuổi, đặc biệt là tầng lớp hưu trí và nội trợ.

Tiếp đó, Kazutsugi Nami lại mở rộng hoạt động lừa đảo của mình bằng việc sản xuất ra một loại tiền điện tử giả mạo có tên Enten. Người nào nộp cho Kazutsugi Nami 100.000 yên sẽ nhận được lượng Enten trị giá tương tự để mua sắm đồ dùng trong các hội chợ do L&G  tổ chức. Cứ thế, Kazutsugi Nami “hút” tiền của nhà đầu tư nhỏ lẻ một cách vô tội vạ mà không hề bị nghi ngờ.

Lạ hơn nữa, người ta còn bỏ qua cả  một quá khứ không mấy tốt đẹp của ông này vào đầu thập niên 1970 (khi đó Kazutsugi Nami từng đưa ra một chương trình lừa đảo đa cấp) để tham gia vào những chương trình làm ăn mới theo hơi hướng “lừa đảo”.

Hiện nay, vụ việc về Công ty L&G vẫn đang được điều tra, song những thông tin được báo chí đăng tải đã khiến người dân Nhật Bản cẩn trọng hơn với những chiêu thức kêu gọi góp vốn của các công ty tư nhân.


Vụ án Madoff vẫn đang gây nhiều tranh cãi giữa Uỷ ban Chứng khoán và Quốc hội Mỹ.

Phải nói rằng, cái thuận lợi nhất của Kazutsugi Nami khi thực hiện chiến dịch lừa đảo kéo dài ít nhất 6 năm chính là bởi ông ta đã biết đánh vào tâm lý cần tiền chi tiêu và không muốn để đồng tiền tiết kiệm của mình “bị chết” một cách lãng phí. Với những người hưu trí, một đồng lãi dù là ít ỏi cũng giúp họ được hưởng thụ tốt hơn so với khoản lương hưu đã có.

Vay nợ đa cấp

Tinh vi hơn cách thức mà Kazutsugi Nami sử dụng, một số nhà kinh doanh bất hợp pháp ở Mỹ lại chiếm đoạt tài sản của các nhà đầu tư theo hình thức vay nợ đa cấp. Huy động tiền gửi lãi suất cao để hấp dẫn các nhà đầu tư, dùng tiền của nhà đầu tư sau để trả lãi cho nhà đầu tư trước, “siêu lừa” Bernard Madoff – người sáng lập kiêm Chủ tịch Công ty Chứng khoán Bernard L. Madoff Investment Securities LLC đã tạo ra một vụ scandal lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ. Và nếu không có cuộc khủng hoảng tài chính, không có lời thú nhận muộn màng của Bernard Madoff thì đến giờ này, hàng ngàn nhà đầu tư vẫn tự hào rằng họ đã có lựa chọn đúng khi đầu tư vào quỹ của Madoff thông qua các đối tác của công ty này và ký gửi cho ông ta hàng chục tỷ USD. Đổi lại, họ luôn được nhận lãi suất rất cao, ở mức 2 con số.

Đáng chú ý là không chỉ các cá nhân mà hàng loạt ngân hàng, tổ chức tài chính trên thế giới sau này đã thừa nhận rằng họ sập bẫy của Madoff trong đó có các ngân hàng hàng đầu trên thế giới như Santander của Tây Ban Nha, ngân hàng Anh HSBC, ngân hàng Hoàng gia Scotland, ngân hàng BNP của Pháp, ngân hàng Nomura (Nhật Bản)…

Theo danh sách mà tòa án Phá sản Liên bang ở Manhattan (Mỹ), vừa công bố hôm 6/2, 13.567 nạn nhân cả tin đã nộp tiền cho Madoff với hy vọng kiếm lời cao và rất nhiều “đại gia” cũng có tên trong đó. Chưa hết, nhiều thể chế tài chính và tổ chức nhân đạo đã bị ảnh hưởng nặng nề, thậm chí phải đóng cửa và sa thải nhân viên sau khi bị mất toàn bộ tiền vào quỹ của Madoff. Cú lừa thế kỷ này của người đàn ông này chẳng khác nào thảm họa sóng thần quét sạch các tổ chức tài chính trên thế giới.

Trong khi còn chưa kịp hoàn hồn với câu chuyện về Madoff thì phố Wall lại hứng chịu một “quả bom lừa” nữa. Cuối tháng 1 vừa qua, chính quyền thành phố New York ra lệnh bắt giữ ông Nicholas Cosmo, Giám đốc điều hành Công ty Đầu tư Tài chính Agape Word, với tội danh lừa đảo các nhà đầu tư để chiếm đoạt 370 triệu USD theo hình thức vay nợ đa cấp.

Thông qua trang web, từ năm 2000, Nicholas Cosmo đã lừa 1.500 nhà đầu tư bằng lời hứa sẽ trả lãi cho các nhà đầu tư tới 14% chỉ trong vòng 72 ngày. Nhưng, kết quả điều tra lại cho thấy, Nicholas Cosmo không thực sự đầu tư tiền vay được, mà thay vào đó là tiêu xài cá nhân và đánh bạc.

Tương tự như vậy, Công ty tín dụng Proyecciones DRFE của Colombia cũng đã “dụ” được hơn 2 triệu khách hàng gửi tiền với số tiền 670 triệu USD bằng tiêu chí “Gửi tiền nhanh kiếm lãi dễ”. Khi vụ việc bị phanh phui Tổng thống Colombia Alvaro Uribe phải xin lỗi toàn dân, còn Chánh thanh tra Tài chính César Prado thì từ chức.

Tuấn Vũ