Điều gì chờ đợi ứng viên chiến thắng ở phía trước? Tất cả chỉ có hai con đường dù ai trong số ba ứng viên hàng đầu trúng cử tổng thống.

Bầu cử năm 2019 là một dấu mốc quan trọng của Ukraina: trong năm có cả hai cuộc bầu cử quan trọng – xác định đường đi của Ukraina trong tương lai: tiến tới hòa nhập Châu Âu và phát triển hay vẫn dẫm trên vũng bùn của bảo thủ là do bầu cử lần này xác định… Nhà nước Ukraina có còn tiếp tục tồn tại hay không, có giữ được chủ quyền hay không là do cuộc bầu cử lần này, cùng với cách mà tổng thống tương lai lãnh đạo đất nước sẽ quyết định. Đất nước không thể lâm vào cuộc khủng hoảng thứ ba, bởi vì nó sẽ tiêu diệt quốc gia…

Dưới đây chúng tôi giới thiệu bình luận và đánh giá của tác giả Romanenko trên báo “Glavred.info” về những khả năng mà một trong ba ứng viên chính có thể thực hiện sau thắng cử – Poroshenko, Tymoshenko và Zelenskiy.

Con đường A:

Đó là con đường bảo thủ, theo đó thì không có gì sẽ được thay đổi. Trong trường hợp Poroshenko, Tymoshenko hay Zelenskiy chiến thắng thì cách nói, cải cách nửa vời mà chẳng có thay đổi nền tảng, còn đất nước thì chuyển động theo mô hình “Bosnia và Hersehovina của Đông Âu”.

Trong trường hợp đóng băng cải cách hì làn sóng khủng hoảng toàn cầu sẽ đặt ra trước tổng thống vấn đề về tính chính thức (tính hợp pháp – legitimus) – chỉ trong triền vọng 2 năm sẽ xuất hiện những vấn đề nghiêm túc với sự hỗn loạn chính trị và kinh tế, đồng thời cả vấn đề thoát khỏi khủng hoảng như thế nào để ít thiệt hại nhất.

Có thể đơn giản là xảy ra sự hỗn loạn, thành thử tình hình có thể đẩy các chính trị gia nỗ lực bắt đầu con đường mới.

Con đường B

Con đường cải cách, theo đó mỗi ứng viên có cách riêng của mình, đó là những ưu tiên khác nhau.

Porosheko: nền tảng là lớp cử tri bảo thủ

Trong trường hợp chiến thắng ông sẽ dựa vào mô hình đổi mới mà ông sử dụng trong nhiệm ký thứ nhất: dựa vào viện trợ từ bên ngoài, vào Mỹ và Liên minh Châu Âu, nỗ lực làm những bước lớn hơn trong đối ngoại.

Còn những bước đối nội ông phải thay đổi quy tắc chơi và từ bỏ đồng thuận với giới tài phiệt mà đã từng đưa ông lên cầm quyền vào năm 2014. Điều này tạo ra nhiều rủi ro chưa lường được.

Theo chiến dịch tranh cử ta thấy thành tựu kinh tế không đáng kể khi ông dựa vào các khẩu hiệu nhân đạo bảo thủ “về ngôn ngữ”, “về niềm tin”…  Tuy bước đi “Tomos” là khá mạnh mẽ. Nhưng ông chưa tạo được ảnh hưởng cho các bước tiếp theo sau bầu cử.

Ông lại sẽ cũng lung túng trong tầm ngắm của những người bảo đảm cho ông chiến thắng. Nền tảng này khá hẹp, còn khủng hoảng sẽ bắt đầu đẩy các cử tri ra xa ông, một điều sẽ làm cho tính chính danh của ông bị suy giảm lần nữa. Đặt cược vào Hoa Kỳ và EU khi họ cũng lâm vào khủng hoảng thì đơn giản Ukraina sẽ bị họ lãng quên.

Tymoshenko: Cải cách Hiến pháp và Cộng hòa kiểu Đức

Tymoshenko có át chủ bài khác. Từ những phát ngôn của bà và “Đường lối mới” thấy rõ là bà sẽ dựa vào kinh tế, chính sách xã hội và nỗ lực tái hồi chủ quyền hóa mô hình Ukraina – dựa vào những tài nguyên trong nước, tìm kiếm khả năng cấu hình lại các quan hệ kinh tế hiện nay. Và ở đây lại là cái hay nhất: Tymoshenko rơi vào những điều kiện cần phải nhanh chóng thể hiện thành công trong lĩnh vực có tên “Công bằng xã hội”: trừng trị vài nhóm tài chính-công nghiệp hay là đại diện của họ để cho thấy những quy tắc chơi mới được tuân thủ.

Để làm điều này bà cần nắm trong tay trục dọc chính quyền hành pháp bằng thay đổi Hiến pháp và biến Ukraina thành cộng hòa kiểu Đức.

Nếu những tháng đầu tiên bà tiến hành trưng cầu dân ý được và nhờ tòa pháp hiến thông qua kết quả trưng cầu dân ý thì Tymoshenko có thể lập nên những điều kiện mà tới bầu cử quốc hội vào cuối năm bà đã có thể có được Đa số quốc hội – và theo thể thức mới bầu cử quốc hội cần phải xảy ra theo hai vòng (như ở Đức, -nd) và phái thắng cuộc sẽ nhận được đa số với 226 “tay súng” ở quốc hội và có quyền thành lập chính phủ.

Bà Tymoshenko đồng thời đòi NBU giảm thiểu sự phục thuộc vào IMF, in tiền cho các dự án lớn hạ tầng cơ sở mà Ukraina đang rất cần thiết. Bằng cách đó có thể giữ ổn định giá của đồng đô la và kinh tế trong nước, và như là hậu quả, giảm thiểu được ảnh hưởng của các yếu tố từ bên ngoài.

Zelenskiy: những khuôn mặt mới trong chính quyền

Trong con đường “B”, trong điều kiện khi chẳng biết dựa vào ai thì buộc phải thu hút nhiều chuyên gia đang có ở Ukraina và lấy từ tầng lớp trung lưu, có mặt trên Maydan, trải qua thanh lọc, đang trong chính quyền từ năm 2014 đến năm 2018, trải qua ATO, vv…

Đó là những người sau khi có được một số kinh nghiệm cần thiết, nhưng trong khuôn khổ hệ thống hiện hành chưa có cơ hội thể hiện mình và phát triển tài năng.

Có khả năng là Tymoshenko cùng Poroshenko cũng phải đi theo con đường này, bởi vì dự trữ cán bộ hiện tại của chính quyền đã hết, và chúng ta thấy, năm này qua năm khác vẫn với một cỗ bài cũ rích ấy, cứ tráo đi tráo lại… mà những vụ om sòm về tham nhũng không hề ảnh hưởng gì tới chính quyền và đời sống chính trị của đất nước.

Yếu tố “những khuôn mặt mới” sẽ cho một sự lạc quan của năm 2019.

Tôi dự đoán xác suất con đường của Ukraina theo “Bosnia đông Âu” tới 70%, còn theo con đường hiện đại hóa – 30%.

Lưu ý rằng, các chuyên gia “đồng thanh” nhận định: Không một ai trúng cử thống thống có thể thay đổi đường lối hội nhập Châu Âu và NATO của Ukraina. Người đi trái con đường này sẽ bị nhân dân sa thải nhanh chóng…

Nguồn: glavred.info

»Cùng chủ đề