Lịch sử hình thành cộng đồng của người Việt tại Ukraina được tính từ khi hiệp định hợp tác lao động giữa hai nhà nước từ khoảng năm 1981, chính hiệp định đó là cơ sở tạo điều kiện cho trên dưới 10 nghìn người hiện nay đang sinh sống và định cư tại Ukraina, ngoài ra còn có một số ít khác ở lại theo dạng sinh viên và cơ sở pháp lý khác.

Đáng tiếc là đến thời điểm này số đông bà con ta ở Ukraina, mà chúng tôi muốn nói đến là những người sống tại Odessa với giấy tờ hộ chiếu, hộ khẩu đang có rất nhiều vấn đề đáng suy nghĩ, như giấy tờ từng đã hợp thức hóa nhưng sau đó bị hủy hoặc bị treo.

Trong tình hình hiện nay cái chính là không có một tổ chức nào đứng ra để lo liệu cho bà con để hợp thức hóa các giấy tờ này.  Thậm chí hiện nay một số người còn không biết giấy tờ của mình đã bị hủy hay chưa nhưng cũng không giám ra sở cư trú để hỏi, để kiểm tra vì lý do sợ đi kiểm tra thì có thể bị giữ luôn giấy tờ. Nếu nhờ qua các dịch vụ thì không đủ lòng tin – lo rằng giấy tờ của mình chưa bị hủy họ lại bảo bị hủy rồi. vv…

Đất nước Ukraina đang cải cách và phát triển theo hướng châu Âu

Câu chuyện chống tham nhũng và công cuộc cải cách tại Ukraina đang nói lên điều đó. Việc Ukraina và EU đã miễn thị thực cho nhau vừa được ký kết là một cơ sở ban đầu khẳng định quyết tâm cải cách để hội nhập của chính quyền và người dân Ukraina. Chính những điều đó càng khẳng định đường lỗi hội nhập vào EU và vì thế Uktaina phải đối mới theo các tiêu chuẩn của EU. Trong các điều kiện hội nhập châu Âu có các điều kiện về những người nước ngoài định cư tại đây. Kể cả dù không phải là tiêu chuẩn của EU thì bất cứ ai, sống ở đâu cũng phải hợp pháp, công khai và có giấy tờ tùy thân đúng quy định của pháp luật. Ukraina sẽ không thể chấp nhận một bộ phận người nước ngoài sống bất hợp pháp và làm ăn cũng bất hợp pháp như hiện nay.

Vậy nhiều người sống ở Ukraina gần 30 năm tại sao lại không hợp pháp?

Chính trên cơ sở của hiệp định hợp tác lao động liên chính phủ năm 1981 mà Ukraina đã cho phép những người lao động hợp tác tại Ukraina còn đang sống và tồn tại tại Ukraina muốn sống định cư lâu dài hãy viết đơn và được nhận thẻ định cư trong vòng 6 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực.

Số đông những người công nhân lao động ở Odessa là những công nhân của hai nhà máy giày và da đã nhận được thẻ định cư. Tuy nhiên, khi có đoàn thanh tra từ trung ương về kiểm tra thì trong số những người đã nhận thẻ định cư rất ít người đúng luật, mà chủ yếu bà con ta lại viết đơn và nhận thẻ định cư sau khi luật hết hiệu lực ( Tức là hết 6 tháng tính từ khi luật có hiệu lực). Cũng chính từ sai phạm này mà cơ quan cư trú yêu cầu những ai đã nhận thẻ sai luật thì cần bổ sung vào hồ sơ giấy tờ của con cái, tức là ăn theo con. Theo luật qui định những người nước ngoài như người Việt Nam muốn nhận thẻ định cư thì có thể làm theo chế độ có con cái sinh ra ở Ukraina, hoặc lấy vợ hoặc chồng là người địa phương. Nhiều người cơ bản đều có con cái được sinh ra ở Ukraina, nên đã bổ sung hồ sơ theo yêu cầu của sở di trú, và vì thế lại mất tiền một lần nữa.

Được mấy năm sau lại có đoàn kiểm tra khác về kiểm tra thì phát hiện trong hồ sơ của mọi người chỉ có vài tờ giấy phô-tô cóp-pi giấy tờ của con cái rất thô sơ, không đầy đủ và không hợp pháp. Đáng ra người làm dịch vụ ấy phải bổ xung hồ sơ, phải yêu cầu cơ quan di trú thay đổi quyết định và làm rõ cơ sở nhận thẻ định cư là theo chế độ theo con thì mới đúng. Tuy nhiên, thực tế lần thứ hai chúng ta lại sai! Chính vì những nguyên nhân như thế có người đã bị hủy giấy tờ và có người còn đang bị treo giấy tờ. Tình trạng thực tế là nhiều  người từ nơi khác đến, những người sang du lịch nhưng có con cái đẻ ở đây và họ làm thẻ định cư theo chế độ theo con lại hoàn toàn đúng luật, còn những người công nhân của hai nhà máy giày da. Trong khi đó những người từng lao động hợp pháp và có chế độ làm giấy tờ hợp pháp, là những người xây dựng nên cộng đồng ngay từ đầu thì tới nay lại không có giấy tờ đáng tin cậy.

Ngày nay chợ cây số 7 người Trung Quốc đã thay thế vị thế của người Việt Nam, chính quyền bắt đầu trục xuất người Việt Nam       

Cái thời mà người Trung Quốc muốn làm hộ chiều thành công dân Việt Nam không còn nữa. Cách đây 5 năm về trước người Việt chúng ta bình yên, ở chợ thì công an nể trọng người Việt Nam, còn bây giờ tình hình có vẻ như là ngược lại. Thỉnh thoảng tại chợ cây số 7 công an chống buôn người và sở di trú ra chợ bắt đầy một xe khoảng 40 người trong đó có cả người Trung Quốc, đáng buồn là vào đến cổng đồn thì họ hỏi ai là người Trung Quốc thì dơ tay, thế là người “Tàu” họ được thả hết, còn người Việt ta ai nhanh nhẹn thì nộp từ 100 đến 500 đô. Gần đây họ đã trục xuất 4 người và cho đi trại 3 người đến hôm nay sau 2 tuần thì 3 người này cũng đã được trục xuất về nước. Kể cũng đáng buồn trong số những người bị cho đi trại đều là những người đã sống ở Ukraina từ 15 đến 20 năm.

Nhu cầu ổn định cuộc sống của bà con ta tại Odessa nói riêng và toàn Ukraina nói chung là cần thiết, vì vậy bà con nên tìm luật sư giỏi hay thông qua các dịch vụ tin tưởng khẩn trương hoàn thiện thủ tục giấy tờ tùy thân để tồn tại. Biết rằng trong lúc này làm ăn rất khó khăn, có người đã phải bỏ tiền ra từ hai đến ba lần rồi mà vẫn chưa có được bộ giấy tờ hợp pháp thế nhưng cơ hội và thời gian không chờ đợi một ai. Nếu bà con muốn tồn tại ở Ukraina này phải biết chấp nhận một sự thật là phải có giấy tờ hợp pháp!

 

Vũ Đức Trường

»Cùng chủ đề