Lịch sử người Việt tại thành phố Odessa hình thành rõ nét nhất bắt đầu từ khi hiệp định hợp tác lao động năm 1988 với 300 công nhân của 2 nhà mày giày và da, số lưu học sinh khoảng 150 người, trong đó có một số là sinh viên trung cấp trường đo lường Odessa lúc bấy giờ. Odessa khi đó có tổng cộng khoảng 450 người. Khi hiệp định lao động bị tan vỡ, do phía nhà máy không mua vé khi hết hiệp định lao động, nên số đông anh em đã quyết định ở lại tự làm ăn sinh sống.

Trước tình hình của cộng đồng rất phức tạp, công an luôn kiểm tra bắt bớ, trong cộng đồng thì tình trạng hỗn loạn, việc trấn cướp xảy ra liên tục, các băng nhóm tội phạm là người Việt Nam từ Moscow, Kherson và các nơi kéo về hoành hành, các băng nhóm này còn dùng cả vũ khí để uy hiếp và thanh toán lẫn nhau. Trong những vụ thanh trừng nhau, bọn chúng còn dùng cả súng tiểu liên AK rượt đuổi khắp thành phố, mà khi đó ký túc xá 35 Phun-Ze là tụ điểm. Cán bộ phiên dịch, đội trưởng cũng bất lực, nhiều người đã bỏ đi làm ăn riêng không liên quan đến cộng đồng vì sợ bị liên lụy. Xuất phát từ tình hình đó mới hình thành nên Hội đồng hương Việt Nam thành phố Odessa.


Thời gian thành lập Hội vào cuối tháng 7 năm 1994. Ban chấp hành lúc đó gồm có 5 người: Ông Nguyễn Văn Khanh – bác sỹ, làm chủ tịch, ông Vũ Đức Trường – phó chủ tịch, phụ trách nội bộ, ông Lê Hòa (Hòa trường nhạc) làm phó chủ tịch phụ trách văn phòng, ông Nguyễn Văn Sinh – công nhân nhà máy Da, làm ủy viên, ông Nguyễn Ngọc Anh – đại diện công ty CoTech, ủy viên. Ban quản lý chợ gồm 4 người: ông Nguyễn Văn Hùng phụ trách chính và là phiên dịch, ông Vũ Đức Trường, ông Nguyễn Hoàng Hà, ông Phạm Ngọc Êm – trong ban quản lý chợ. Ban thanh tra của hội gồm 3 người: ông Nguyễn Văn Hoan – đại diên cho khối công ty, làm trưởng ban; ông Nguyễn Tuấn Anh – ủy viên; ông Tạ Văn Việt  (Việt Tính) – công nhân nhà máy giày, ủy viên.

20 năm qua cộng đồng luôn lớn mạnh và trưởng thành, với số lượng từ 300 công nhân của nhà máy giày và sinh viên, đến nay chúng ta đã có trên 3000 người. Kể từ khi khủng hoảng và chiến sự xảy ra, số lượng người Việt về Odessa đã tăng lên gần 4000. Hội người Việt Nam có được uy tín như ngày hôm nay phải nói lên những đóng góp và hy sinh của cả một tập thể, trong đó có những đóng góp công sức đáng kể của đội ngũ cán bộ ban chấp hành. Từ việc giáo dục chính trị tư tưởng và định hướng làm ăn cho bà con ta hội đã được làm một cách thường xuyên. Hội cũng giúp đỡ, tổ chức và hướng cho toàn cộng đồng chấp hành pháp luật của nước ta và nước sở tại, đặc biệt là chúng ta có đội ngũ phiên dịch rất tích cực trong việc hỗ trợ về pháp lý như làm giấy tờ, hộ chiếu, hộ khẩu, làm Paten cho mọi người. Hội luôn chăm lo đến đời sống tinh thần cho bà con trong suốt 20 năm qua. Hội đã hòa giải thành công hàng trăm vụ việc, trong đó có hàng chục vụ án, Hội đã phối hợp cùng với công an bạn tìm đúng các thủ phạm, bắt đúng đối tượng và xử lý đúng người đúng tội, Thu lại số tiền trả lại cho người bị mất, gây được tiếng vang, xây dựng dần dần được uy tín, hay nói cách khác đó cũng là cách để củng cố xây dựng cho “thương hiệu” Hội người Việt Nam ta ngày hôm nay.

Hội giúp bà con thuê ký túc xá, một trong những người mở ký túc xá phải nhắc đến anh Phạm Duy Duy người đã quá cố, người có công trong việc làm hộ khẩu cho bà con mình đó là cố giám đốc công ty ” Tonhima”. hội đứng ra giúp đỡ khi bà con đi chợ bị công an thu giữ hộ chiếu, những vụ tranh cãi nhầm lẫn với nhau đều có hội phân định và giải quyết. Hội luôn có mặt đúng lúc giúp đỡ bà con khi bị khám nhà, bị cướp, bị kẻ gian quấy nhiễu và thậm chí cả khi bị cảnh sát giao thông chặn xe, bắt giữ, hay khi đang bán hàng bị kiểm tra cũng phải nhờ đến hội. Nếu không có những cán bộ hội đứng ra lo lắng cứu Làng Sen thì có lẽ Làng Sen của bà con ta dù đã nộp hết tiền những chắc vẫn còn đang “đắp chiếu” đến tận bây giờ.


Tại chợ cây số 7, tất cả những vướng mắc, tất cả các vụ việc kiểm tra, những vụ bắt thu tiền trái phép nhiều lần với số lượng lớn họ mang vào thành phố của những năm trước đây, Hội người Việt Nam đã báo lên sứ quán và cùng đại sứ quán chứng minh làm rõ số tiền buộc họ phải trả lại cho bà con. Nhiều vụ việc lừa đảo vỡ nợ, đều được Hội người Việt Nam can thiệp trên cơ sở nội qui của cộng đồng và chấp hành pháp luật của nước sở tại. Hội đã có những kết luận xác đáng, làm giảm thiểu các phát sinh tiêu cực giữ gìn ổn định cộng đồng.

Có thể nói 20 năm qua với bao nhiêu thăng trầm của cuộc sống, nhưng để có được như ngày hôm nay thì lịch sử và truyền thống của hội người Việt Nam luôn gắn liền với quyền lợi và lợi ích của bà con. 20 năm mới chỉ là một quãng thời gian của một chặng đường dài và phía trước vẫn còn nhiều thử thách. Phía trước còn có thể có nhiều chông gai. Lịch sử sẽ không lặp lại, giai đoạn lịch sử đã thay đổi, nhưng cung cách làm ăn và đặc thù làm ăn của bà con ta thì không hề thay đổi, đây chính là một qui luật mâu thuẫn đòi hỏi ban chấp hành Hội người Việt Nam phải tính đến chuyện này. Ngược lại đây cũng là một qui luật sàng lọc tự nhiên không riêng tổ chức hội, mà thậm chí sàng lọc đến từng con người, từng gia đình chúng ta, dù muốn hay không muốn thì những bước đi tiếp của hội người Việt Nam cũng phải luôn gắn liền với quyền lợi của bà con trong cộng đồng, như lịch sử 20 năm qua đã toát lên điều đó.

Phóng viên báo DNODSSA

»Cùng chủ đề