Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 31 và các Hội nghị Cấp cao liên quan được tổ chức trong hai ngày 13-14/11/2017, đã thành công tốt đẹp với những thảo luận thực chất trong bầu không khí hữu nghị, cởi mở, khép lại một năm hợp tác sôi động, hiệu quả của ASEAN 2017.

          Đây là loạt sự kiện quan trọng nhất trong năm của ASEAN với sự tham gia của lãnh đạo 10 nước ASEAN và các đối tác Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hoa Kỳ, Nga… Hội nghị diễn ra trong bối cảnh ASEAN đánh dấu kỷ niệm 50 năm ngày thành lập. Trong hành trình phát triển nửa thế kỷ vừa qua, hợp tác ASEAN đã đạt được nhiều thành công, đưua Hiệp hội trở thành một tổ chức khu vực toàn diện, một thực thể chính trị, kinh tế gắn kết và năng động, hoạt động dựa trên cơ sở Hiến chương ASEAN và là một nhân tố không thể thiếu, đóng góp quan trọng cho hòa bình, thịnh vượng vở khu vực Đông Nam Á và thế giới. Đây chính là mục tiêu, là sứ mệnh lớn lao mà ASEAN tự hào, trân trọng và tiếp tục phát huy mạnh mẽ trong thời gian tới.

Các nhà lãnh đạo ASEAN đã khẳng định lại lần nữa mục tiêu chung về xây dựng cộng đồng ASEAN vững mạnh, dựa trên luật lệ, hướng tới người dân và lấy người dân làm trung tâm, nỗ lực “chung tay đổi thay, gắn kết toàn cầu”. Bên cạnh đó, các lãnh đạo ASEAN còn tập trung đánh giá công tác triển khai Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, bàn luận các biện pháp tăng cường hiệu quả hoạt động ASEAN và trao đổi ý kiến về các vấn đề khu vực và quốc tế cùng quan tâm.

Trước những biến động, thách thức của thời đại, để tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nâng cao vai trò và vị thế của mình, trong khuôn khổ các hội nghị, các nhà lãnh đạo tái khẳng định cam kết chung về duy trì và thúc đẩy hòa bình, an ninh và ổn định khu vực cũng như giải quyết hòa bình các tranh chấp, tôn trọng tiến trình ngoại giao và pháp lý, tuân thủ luật pháp quốc tế. Đặc biệt, trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, xu hướng bảo hộ gia tăng và các thách thức xuất hiện ngày một nhiều, khác với những lần trước, Hội nghị lần này đã nhấn mạnh việc củng cố, tăng cường đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN. Hội nghị đã góp phần thúc đẩy tăng trường kinh tế; thu hẹp khoảng cách phát triển; nâng cao năng lực của Cộng đồng ASEAN để có một ASEAN tự cường, phục vụ lợi ích người dân các nước thành viên và bảo đảm môi trường hòa bình, an ninh và ổn định ở khu vực.

Sau khi các Hội nghị kết thúc, lãnh đạo các nước thành viên ASEAN đã cùng ký kết văn kiện “Đồng thuận ASEAN về bảo vệ và thúc đẩy quyền của con người lao động di cư”. Đây là kết quả của 10 năm khởi thảo và đàm phán, giúp ASEAN đi đến thống nhất về bảo trợ xã hội, đảm bảo quyền và lợi ích cơ bản, công lý và đối xử nhân đạo đối với lao động di cư.

Bên cạnh đó, không thể phủ nhận rằng, trong nửa thế kỷ qua, vượt qua nhiều thăng trầm, ASEAN đã vươn lên từ một tổ chức nhỏ bé ban đầu trở thành một cộng đồng đoàn kết, vững mạnh gồm 10 nước thành viên ở Đông Nam Á, hoạt động trên cơ sở Hiến chương ASEAN gắn kết toàn diện, sâu rộng trên các trụ cột: chính trị – an ninh, kinh tế và văn hóa xã hội. ASEAN đã trở thành một nhân tố không thể thiếu và đóng góp quan trọng cho hòa bình, thịnh vượng ở khu vực Đông – Nam Á và Thế giới.

ASEAN hiện nay được công nhận rộng rãi là một hình mẫu thành công của chủ nghĩa khu vực trên ba mặt then chốt: hòa bình và an ninh khu vực, hội nhập kinh tế và xây dựng thể chế. Thành công quan trọng nhất của ASEAN cho đến nay là việc duy trì hòa bình và ổn định ở khu vực Đông – Nam Á thông qua thúc đẩy quan hệ hòa bình giữa các quốc gia thành viên. Từ khi ASEAN mới thành lập, chiến tranh giữa các nước thành viên là điều “không bao giờ có” mặc dù có những tranh chấp nhất định, mâu thuẫn và cả những va chạm nhỏ. Hầu hết những vấn đề này đều được ngăn chặn, hóa giải và giải quyết. ASEAN được xem như là một bộ phận điều tiết an toàn trong ngăn chặn những khác biệt song phương không bị biến thành các điểm nóng.

          Để duy trì được hòa bình, ASEAN đã chủ động thúc đẩy cấu trúc khu vực dựa trên luật lệ trong đó tất cả các quốc gia, dù lớn hay nhỏ, đều cùng tồn tại và tôn trọng độc lập dân tộc, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trên cơ sở công bằng, trong khuôn khổ các nguyên tắc và chuẩn bị được công nhận của luật pháp quốc tế. Hướng tới mục tiêu này, ASEAN đã xây dựng các công cụ quan trọng nhằm đề cao các nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình và giải quyết ôn hòa các tranh chấp giữa các thành viên cũng như các nước bên ngoài. Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác, văn kiện ASEAN đầu tiên, đã được công nhận rộng rãi như là bộ quy tắc ứng xử trong quan hệ liên quốc gia ở khu vực Đông – Nam Á. Đã có 25 bên tham gia ký kết ngoài ASEAN tham gia Hiệp ước, bao gồm tất cả các cường quốc lớn. Ngoài TAC, Tuyên bố về Ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) cũng là một văn kiện quan trọng khác tạo khuôn khổ căn bản cho ASEAN và Trung Quốc nhằm xoa dịu căng thẳng, ngăn chặn xung đột và gây dựng niềm tin vốn có thể bị xói mòn bởi các hành động đơn phương chống lại các nguyên tắc hòa bình, ổn định, đối thoại và hợp tác ở Biển Đông.

Để tăng thêm hiệu quả của DOC, ASEAN đang tăng cường đối thoại với Trung Quốc hướng tới sớm kết thúc đàm phán xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử (COC) có khả năng ngăn chặn và quản lý xung đột. Với những nỗ lực không ngừng nghỉ trong xây dựng chuẩn mực, lòng tin và gặp gỡ thường xuyên giữa các nhà lãnh đạo và quan chức khu vực của các thành viên, các tiến trình ASEAN đã tạo dựng được thói quen tham vấn và ý thức đoàn kết. Sự ngờ vực và đối địch dần nhường chỗ cho lòng tin và tinh thần hợp tác nhờ sự đồng lòng của tất cả thành viên, không phân biệt lớn hay nhỏ, cùng tuân thủ các quy tắc ứng xử của ASEAN.

Hội nghị Cấp cao ASEAN lần này và các Hội nghị Cấp cao liên quan đã góp phần thắt chặt đoàn kết ASEAN, phát huy vai trò trung tâm của Hiệp hội, mở rộng và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ giữa ASEAN với các đối tác, kiến tạo môi trường thuận lợi cho phát triển bền vững của từng nước và cả khu vực./.

»Cùng chủ đề