Đáp trả mọi động thái của Trung Quốc trên Biển Đông là điều không cần thiết. Tuy nhiên, những hành động răn đe quân sự mạnh mẽ kết hợp với một phương án kinh tế – quân sự liên hoàn lại là điều hết sức hữu hiệu để ngăn Trung Quốc phá vỡ nguyên trạng trên Biển Đông.

Image result for china nine dash line

Mở đầu bài viết của mình trên tạp chí The Diplomat, tác giả Dennis Blair, cựu Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ, đã chỉ ra hàng loạt hoạt động gây hấn của Trung Quốc trên Biển Đông và Biển Hoa Đông thời gian gần đây như triển khai hàng loạt tàu hải cảnh, tàu hải giám, tàu chấp pháp quanh khu vực đảo Senkaku/Điếu Ngư tranh chấp với Nhật Bản, huy động hàng trăm tàu thuyền các loại tiến đến bãi cạn Scarborough ngoài khơi Philippines hay tiến hành diễn tập chiếm đảo, phòng thủ đảo trên Biển Đông. Những hoạt động gây leo thang căng thẳng này của Trung Quốc đang khiến nhiều quốc gia trong khu vực gia tăng lo ngại về nguy cơ TQ tiếp tục tiến hành hoạt động phá vỡ nguyên trạng trên biển. Đối với vấn đề này, tác giả cho rằng các biện pháp ngoại giao là cần thiết và phù hợp; tuy nhiên, ngoại giao suông không đi kèm với răn đe quân sự xem ra không khả thi lắm khi đối phó với Trung Quốc.

Để đối phó với Trung Quốc một cách nhịp nhàng, tác giả chỉ ra rằng trước hết nước Mỹ, với tư cách là một cường quốc Thái Bình Dương, cần tăng cường hỗ trợ các quốc gia trong khu vực, bao gồm cả tuyên bố ủng hộ về ngoại giao và viện trợ trang thiết bị, khí tài quân dụng. Hơn nữa, những quốc gia đang phải trực tiếp đương đầu với Trung Quốc trên thực địa cần đưa ra một kế hoạch tác chiến liên hoàn bảo vệ đảo trên biển. Thực tế đã chỉ ra rằng, trái với sự huênh hoang trong các phát ngôn trên truyền thông, Trung Quốc khó có thể có được một chiến thắng dễ dàng khi đối đầu trên biển do bất lợi tương đối về vị trí địa lý (Philippines, Việt Nam…) hay sức mạnh quốc phòng (Nhật Bản). Thêm vào đó, các quốc gia trong khu vực có thể liên kết với nhau để bao vây kinh tế Trung Quốc. Một lệnh cấm vận kinh tế toàn diện sẽ có tác dụng nhất định nhằm răn đe, ngăn cản sự hung hăng của Trung Quốc khi mà nước này dù có một nền kinh tế lớn nhưng vốn cũng tồn tại không ít vấn đề.

Trong khi đó, một số chuyên gia quốc tế khác cho rằng Mỹ nên đẩy mạnh chiến dịch tuần tra tự do hàng hải (FONOPS) trong khu vực. Giáo sư James Kraska tại Trung tâm Luật quốc tế Stockton khẳng định rằng FONOPS là công cụ hữu hiệu để thách thức những yêu sách chủ quyền phi lý của Trung Quốc trên Biển Đông. Ông đồng thời cũng kêu gọi tiến hành tuần tra hàng không qua khu vực Đá Vành Khăn thuộc quần đảo Trường Sa để khẳng định về việc không có không phận quốc gia tại khu vực này, một động thái nhằm bác bỏ chủ quyền mà Trung Quốc yêu sách tại đây. Giáo sư Andrew Erickson ở Học viện Hải quân Hoa Kỳ lại đưa ra cảnh báo về những nguy cơ tiềm tàng của lực lượng dân quân biển của Trung Quốc gây ra đối với khu vực. Ông cho rằng lực lượng này hoàn toàn có thể khống chế các tàu chiến, trong đó có tàu Mỹ, trong một cuộc chiến phi quy ước và rõ ràng đây là một nguy cơ đối với tự do hàng hải trên biển. Ông chỉ ra rằng ngay cả khi hải quân Trung Quốc tỏ ra thiện chí với hải quân Mỹ thì dân quân biển và cảnh sát biển của Bắc Kinh vẫn sẵn sàng “âm thầm làm các việc bẩn thỉu” trên Biển Đông./.

Nguyễn Anh Việt

Av262013@gmail.com

»Cùng chủ đề