Những ngày đầu năm 2017 vừa qua, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản kiêm Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình đã phát đi thông điệp mạnh mẽ thể hiện tham vọng bá quyền của Trung Quốc ở Biển Đông.

The Straits Times ngày 2/1 đưa tin, trong thông điệp năm mới 2017 của ông Tập Cận Bình, vấn đề Biển Đông được ông nhắc đến qua thông điệp về chủ quyền lãnh thổ và quyền lợi biển, tuy không nêu đích danh: “Chúng ta kiên trì phát triển hòa bình, kiên quyết bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và quyền lợi biển. Ai đó muốn gây chuyện, nhân dân Trung Quốc quyết không chấp nhận. Bảo vệ lợi ích quốc gia cốt lõi thì phải dám đối đầu trực diện, không được cúi đầu trước khó khăn, không được rút lui trước thách thức, không được đổi chác nguyên tắc, không được để dân tộc Trung Hoa phải nếm trái đắng cho dù dưới bất kỳ áp lực nào”.

Tờ báo Singapore lưu ý, những động thái ngày càng hung hăng của Trung Quốc trong việc thúc đẩy tuyên bố chủ quyền (phi pháp) ở Biển Đông đang tranh chấp, bao gồm việc bồi lấp các đảo nhân tạo đã khiến các nước láng giềng vô cùng lo ngại.

Còn theo hãng thông tấn AP, “chủ quyền” là một trong vài “từ khóa” quan trọng ông Tập Cận Bình nhắc đến không nhiều nhưng với ngữ điệu mạnh mẽ rõ ràng.

Các chuyên gia quốc tế cho rằng thể hiện này của ông Bình là nhằm vào Phán quyết Trọng tài 12/7/2016 của Tòa Trọng tài thành lập theo Phụ lục VII, UNCLOS 1982 xét xử vụ kiện giữa Philippines và Trung Quốc về vấn đề chủ quyền của hai nước ở Biển Đông. Trước đó, báo chí Trung Quốc đưa tin, trong phiên sinh hoạt dân chủ Bộ chính trị đảng Cộng sản Trung Quốc cuối tháng 12/2016, ông Tập Cận Bình cũng tỏ ra khá gay gắt về vấn đề chủ quyền. Ông yêu cầu thuộc cấp: “Bảo vệ lợi ích quốc gia cốt lõi thì phải dám đối đầu trực diện, không được cúi đầu trước khó khăn, không được rút lui trước thách thức, không được đổi chác nguyên tắc, không được để dân tộc Trung Hoa phải nếm trái đắng cho dù dưới bất kỳ áp lực nào”.

Trên bình diện chủ quyền quốc gia, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, quyền lợi biển và lợi ích cốt lõi “hợp pháp” của quốc gia, dân tộc là thiên chức và sứ mạng của lãnh đạo bất kỳ quốc gia nào. Chỉ xin lưu ý rằng, chủ quyền lãnh thổ, quyền lợi biển hay lợi ích cốt lõi đó phải là hợp pháp theo tiêu chuẩn pháp lý quốc tế đương đại, được cộng đồng khu vực, quốc tế thừa nhận. Nếu cái gọi là chủ quyền lãnh thổ, quyền lợi biển hay lợi ích quốc gia cốt lõi kia chỉ là tham vọng chính trị vĩ cuồng của ai đó mà bắt con em mình, nhân dân mình ra trước hòn tên mũi đạn để “bảo vệ”, hay ép họ phải “đối đầu trực diện” với quốc gia khác, dân tộc khác vì những điều không có thật, cái giá phải trả sẽ rất lớn, cho chính mình và cho người khác.

Quay trở lại chuyện bảo vệ chủ quyền và quyền lợi biển mà ông Tập Cận Bình nêu ra trong kỳ sinh hoạt dân chủ Bộ chính trị năm cũ, hay thông điệp năm mới, chỉ xin chia sẻ rằng những phát biểu ấy chỉ có ý nghĩa và giá trị khi cái ông hô hào bảo vệ là hợp pháp, so với các chuẩn mực luật pháp quốc tế đương đại.

Còn riêng những yêu sách của Trung Quốc ở Biển Đông liên quan tới việc ứng dụng và giải thích UNCLOS 1982 như đường lưỡi bò hay hiệu lực pháp lý của một số cấu trúc địa lý, đã được Tòa Trọng tài thành lập theo Phụ lục VII, UNCLOS 1982 chỉ ra rất rõ, thể hiện rõ ràng những sai trái của Trung Quốc ở Biển Đông.

Ông Tập Cận Bình cũng là người được dạy từ bé những điều chưa chính xác về cái gọi là “chủ quyền” đối với Biển Đông hay hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa của Việt Nam. Khi trở thành lãnh đạo, tưởng rằng sẽ là cơ hội để ông sửa chữa sai lầm của một vài chính khách đi trước trong việc vạch ra đường lưỡi bò và yêu sách vô lý đối với 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam với lập luận đại ngôn, vô căn cứ: “tài sản của tổ tông để lại”, “Trung Quốc có chủ quyền từ thời cổ đại”. Thế nhưng, những tuyên bố của Tập Cận Bình cho thấy ông đang phạm lại sai lầm của những người tiền nhiệm trước. Mặc dù trong lĩnh vực đối nội, danh tiếng của ông Tập Cận Bình đã vượt qua khuôn khổ biên giới Trung Quốc là nhờ vào chiến dịch chống tham nhũng nổi tiếng, đả hổ đập ruồi, và quan điểm thượng tôn pháp luật mà đảng Cộng sản Trung Quốc phải dựa vào pháp luật để quản lý đất nước. Nhưng trong lĩnh vực đối ngoại, bộ máy tham mưu của ông đã làm ngược lại tư tưởng tiến bộ này, chà đạp lên luật pháp quốc tế, gây phẫn nộ trong cộng đồng quốc tế, làm xấu đi hình ảnh của Trung Quốc trong mắt bạn bè quốc tế. Ứng xử của Trung Quốc ở Biển Đông đang theo lối “cá lớn nuốt cá bé,” “sức mạnh là lẽ phải.”

Vì vậy, trong năm mới, hi vọng rằng ông Tập Cận Bình sẽ tập trung lắng nghe được tiếng nói đa chiều từ bạn bè quốc tế, để ứng xử phù hợp hơn đối với tình hình trong khu vực. Được như thế, đó là hồng phúc của Trung Quốc, và cũng là điều tốt lành đối với khu vực. Điều đó sẽ góp phần tôn vinh ông Tập Cận Bình hơn, thể hiện tinh thần thượng tôn pháp luật của Trung Quốc./.

Le Dong

»Cùng chủ đề